آتوسا

آتوسا (/ātusā/) یکی از برجسته‌ترین زنان تاریخ ایران باستان و ملکه در دوره هخامنشی بود. او به عنوان «بانوی بانوان» شناخته شد و در عرصه سیاسی و فرهنگی دوران خود نقش مؤثری داشت.

زندگی و خاندان

آتوسا دختر کوروش بزرگ و همسر اول او، کاساندان، بود. او خواهر ناتنی کمبوجیه و همسر دو پادشاه بزرگ هخامنشی، کمبوجیه و داریوش اول، و مادر خشایارشا به‌شمار می‌رفت. ازدواج او با کمبوجیه و سپس با داریوش به تثبیت قدرت و مشروعیت سلسله هخامنشی کمک کرد. آتوسا در مسیر انتقال قدرت از پدر به فرزند، و حفظ و بازگرداندن جایگاه و اموال خانواده، نقش فعالی ایفا کرد و تا بلوغ فرزندش در حکومت مشارکت داشت.

قدرت سیاسی و فرهنگی

آتوسا از هوش سیاسی و نفوذ بالایی برخوردار بود و در دربار هخامنشی مشاور مؤثر پادشاهان به ویژه داریوش و فرزندش خشایارشا بود. او در امور مملکت دخالت می‌کرد و در تصمیم‌گیری‌های مهم نقش داشت. همچنین، دانش خواندن و نوشتن به زبان‌های پهلوی، اوستایی، بابلی و یونانی را داشت و به تعلیم و تربیت فرزندان و دیگر شاهزادگان اهمیت می‌داد.

درگذشت

تاریخ دقیق مرگ آتوسا مشخص نیست؛ اما بنا به نوشته آشیل، او تا بازگشت خشایارشا به ایران در ۴۷۹ ق.م. زنده بوده است. احتمالاً در آرامگاه داریوش در نقش رستم و در کنار همسرش مدفون شده است.