ابراهیم پورفرزیب مولایی

ابراهیم پورفرزیب (۱۳۰۶–۱۳۹۳) معروف به مولایی؛ قاری، مؤذن، پیشکسوت و استاد اذان و پژوهشگر و مدرس ایرانی قرائت و تجوید بود. او از چهره‌های اثرگذار آموزش قرآنی در تهران به‌شمار می‌رفت، «اکبرالقراء» لقب گرفت و به استادی در قرائت‌های هفت‌گانه و روایت‌های چهارده‌گانه شهرت یافت.

زندگی

پورفرزیب در سال ۱۳۰۶ در محلهٔ سنگلج تهران زاده شد و از جوانی قواعد تجوید و قرائت را نزد احمد نصرالله مازندرانی فراگرفت. هم‌زمان با تحصیل در زبان و ادبیات عرب در دانشگاه تهران، به تدریس قرآن روی آورد.

پس از دوره‌ای بیماری، پورفرزیب در ۲۲ مهر ۱۳۹۳ درگذشت. رسانه‌ها همان روز و روز بعد خبر را بازتاب دادند و پیام‌های تسلیت رسمی صادر شد.

فعالیت‌ها

از دههٔ ۱۳۲۰ نشست‌های تلاوت و آموزش را در مسجد لاله‌زار و سپس مسجد گلوبندک برپا کرد و بعدها جلسات متعددی در منازل علاقه‌مندان داشت. او بنیان‌گذار «مجمع قاریان قرآن کریم» (امتداد «هیئت سنگلج») بود؛ نشست هفتگی آن بامدادهای جمعه در مسجد الرضا، خیابان بهار تهران برگزار می‌شد و در دو بخش «تلاوت به روایت حفص» و «قرائت‌های هفت‌گانه» آموزش می‌داد. در ماه رمضان نیز سال‌ها دوره‌های آموزش روخوانی و قرائت را در مسجد شیخ فضل‌الله نوری تهران اداره کرد.

از اواخر دههٔ ۱۳۷۰ با مرکز طبع و نشر قرآن همکاری داشت: در تدوین ضوابط نگارش و علامت‌گذاری مصحف جمهوری اسلامی ایران، عضویت در شورای پژوهش و کمیته وقف و ابتدا و تربیت نیروهای تخصصی مشارکت کرد.

شاگردان

شاگردان شناخته‌شدهٔ او شامل محمدتقی مروت، شهریار پرهیزگار، حسن رضائیان، محمدحسین سبزعلی، عباس امام‌جمعه و کریم دولتی هستند.

سبک و دیدگاه

پورفرزیب در پیوند دادن روش‌های سنتی تلاوت ایرانی با دستگاه‌های مقامی عربی و انتقال نظام‌مند قرائات به هنرجویان نقش داشت. نشست‌های بلندمدت او در تهران، این جلسات را از معدود پایگاه‌های معتبر آشنایی با سبک قاریان مصری در ایران دانسته‌اند.

آثار

• تجویدالقرائه (۱۳۳۳؛ دوران دانشجویی)؛
• تهذیب‌القرائه (۱۳۶۲؛ مبتنی بر قرائات سبعه)؛
• تجوید جامع (منبع درسی در سازمان سمت)؛
• بررسی علمی–تطبیقی رسم‌المصحف و ضبط‌المصحف؛
• قرآن کریم؛ ده قرائت؛ شاطبیه؛ الدره.

تقدیرها

در سال ۱۳۷۳ در نخستین دوره آیین «خادمان قرآن» در بخش آموزش برگزیده شد. سید علی خامنه‌ای در پیام‌هایی چند از او تقدیر کرد و لقب «اکبرالقراء» را به او داد.

منابع

• «مدخل «پورفرزیب مولایی، ابراهیم»». ۱۰ مرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۴.
• «زندگی‌نامه و معرفی آثار ابراهیم پورفرزیب (مولایی)». ۱ اردیبهشت ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۴.
• «پیام تسلیت رهبر انقلاب دربارهٔ استاد مولایی». ۲۲ مهر ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۴.
• «یادنامهٔ استاد مولایی (مرکز طبع و نشر قرآن)». ۵ خرداد ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۴.
• «جلسه استاد مولایی تنها جلسه شناخته‌شده برای قراء مصری بود». ۱۵ مهر ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۴.
• «استاد مولایی؛ چهره مؤثر تلاوت‌های ایرانی». ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۴.
• «خبر درگذشت استاد مولایی». ۲۳ مهر ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۴.
• «پیام تسلیت شورای عالی قرآن». ۲۳ مهر ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۴.