|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
ابوبکر بیهقی
| ابوبکر احمد بن حسین البیهقی أحمد بن الحسین بن علی بن موسی الخراسانی البیهقی | |
|---|---|
| عنوان | امام البیهقی |
| متولد | رمضان ۳۸۴ ه.ق / اکتبر ۹۹۴ میلادی بیهق، خراسان |
| درگذشته | ۱۰ جمادیالثانی ۴۵۸ قمری / ۹ آوریل، ۱۰۶۶ میلادی (سن ۷۲) نیشابور، خراسان |
| دوران | دوران طلایی اسلام |
| لقب | سنی |
| فقه | شافعی |
| علاقه اصلی | حدیث، شافعی فقه |
| اثر معروف | سنن الکبری، الاسما و الصفات |
تأثیرگیرندگان
| |
ابوبکر احمد بیهقی (۳۸۴–۴۵۸ ق)، فقیه و محدث شافعی، گرایشهای تشیعی داشت و احادیث فراوانی در فضائل علی بن ابیطالب روایت کرد. او برای نخستین بار احادیث شافعی را در ده مجلد گردآوری نمود و به تربیت دانشمندان برجستهای چون زاهر شحامی، محمد فراری و عبدالمنعم قشیری پرداخت. بیهقی در نیشابور درگذشت و در زادگاهش مدفون شد. تألیفات او در حدیث و فقه شافعی از منابع مهم بهشمار میرود.
زندگی
«ابوبکر احمد بن الحسین البیهقی» (۳۸۴–۴۵۸ هـ.ق.)، از محدثان بزرگ اهل سنت است که در خسروگرد نیشابور متولد شده و در بیهق رشد و نمو یافت. از مهمترین افرادی که بر او تأثیر گذار بودند میتوان به «حاکم نیشابوری» و «ابوسعد خرگوشی» اشاره نمود.[۱] ابوبکر احمد بیهقی از حفاظ حدیث و فقهای برجسته دوره خود بود که مذهب شافعی داشت، اما گرایش شدیدی به تشیع نشان میداد و احادیث فراوانی در فضائل علی بن ابیطالب روایت میکرد؛ به حدی که برخی مورخان او را از غلات شیعه پنداشتند. وی در خسروگرد (خسروجرد)، بیست فرسنگی نیشابور و پیش از سبزوار مرکز قراء بیهق، متولد شد. علوم ادبی و اسلامی را در خراسان فراگرفت و در حدیث از اصحاب ابوالحسن محمد بن حسین علوی و محمد بن عبدالله حاکم نیشابوری و در فقه شاگرد ابوالفتح ناصر بن محمد بن عمر مروزی بود.[۲]
برای جمعآوری و استماع حدیث، به مناطق مختلف خراسان، عراق، جبال و حجاز سفر کرد و از ائمه حدیث استماع نمود. در اصول عقاید، از ابوالحسن اشعری پیروی میکرد، اما تمام تلاش خود را در جمع نصوص محمد بن ادریس شافعی به کار گرفت و برای نخستین بار احادیث شافعی را در ده مجلد گردآوری کرد. او انسانی پرهیزگار، پرکار و پیرو سیره سلف بود. امام الحرمین عبدالملک بن عبدالله گفته است: «شافعی بر همه شافعیان فضل دارد، مگر بر ابوبکر بیهقی که با تصانیف بسیار و جمع احادیث شافعی بر او فضیلت دارد.»[۳]
علمای نیشابور از او خواستند به این شهر برود و بیهقی به نیشابور رفته و به تدریس فقه و حدیث شافعی پرداخت و تا پایان عمر در همانجا ماند. بسیاری از دانشمندان برجسته از مکتب او برخاستند، از جمله زاهر شحامی، محمد فراری و عبدالمنعم قشیری. بیهقی در نیشابور درگذشت و جنازه او به بیهق منتقل شده و در زادگاهش مدفون گردید.[۴]
آثار
از مهمترین تألیفات او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:[۵]
- السنن و الآثار (در ده مجلد؛ نسخهای از آن به خط بیهقی در دارالکتب المصریه قاهره محفوظ است)
- السنن الکبیره یا الکبری
- السنن الصغیره یا الصغری
- دلائل النبوة (ترجمه فارسی توسط دکتر محمود مهدوی دامغانی)
- مناقب شافعی مطلبی
- مناقب احمد بن حنبل
- المعارف
- المبسوط (در ده جلد)
- الجامع المصغر فی شعب الایمان
- الاسماء و الصفات
- الآداب
- الترغیب و الترهیب
- القراءة خلف الامام
- البعث و النشور
- الاعتقاد
- فضائل الصحابهٔ
پانویس
ارجاعات
منابع
- جعفریان، رسول (۱۳۸۷). تاریخ سیاسی اسلام. ج. ۱. دلیل ما. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۲۸-۴۲-۹.
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «بیهقی، ابوبکر احمد». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.