اسماء بنت ابوبکر

ذات‌النِّطاقَین لقبی است که به اسماء دختر ابوبکر، همسر زبیر بن عوام و مادر عبدالله بن زبیر، داده شده است. این لقب به روایتی مربوط به نقش او در سفر هجرت پیامبر اسلام از مکه به مدینه است.

نام و نسب

اسماء دختر ابوبکر، که همسر زبیر بن عوام و مادر عبدالله بن زبیر بود، در منابع با لقب «ذات‌النطاقین» یاد شده است. دربارهٔ علت این لقب گفته‌اند هنگامی که محمد، پیامبر اسلام، قصد هجرت از مکه به مدینه داشت، اسماء توشه راه او را آماده کرد. او پارچه‌ای را که به کمر بسته بود به دو نیم کرد؛ نیمی را برای بستن خوراک همراه پیامبر و نیم دیگر را برای بستن مشک آب به کار برد. از این‌رو پیامبر اسلام او را «ذات‌النطاقین» یعنی «دارای دو کمربند» نامید.

زندگی

در گزارش‌ها او را زنی شجاع و استوار وصف کرده‌اند. در جریان محاصره مکه توسط حجاج بن یوسف و فشار او بر عبدالله بن زبیر، حجاج پیغام داد که اگر عبدالله تسلیم شود، او را امان خواهد داد و نزد عبدالملک می‌فرستد. عبدالله با مادر خود اسماء مشورت کرد و او وی را از تسلیم شدن بازداشت و گفت که باید در میدان نبرد مقاومت کند. اسماء برای او زره پوشاند و عبدالله جنگید تا کشته شد. پس از آن، حجاج جسد او را به دار آویخت. در روایتی آمده است که یک روز حجاج اسماء را از برابر جسد فرزند آویخته‌اش گذراند تا واکنش او را ببیند. اسماء بدون گریه گفت: «آیا هنگام آن نرسیده است که این سوار از این مرکب فرود آید؟» او در سال ۷۴ هجری درگذشت.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «ذات‌النطاقین». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.