دحیه کلبیه

دِحیه بن خلیفه کلبی مشهور به دحیه کلبیه، از اصحاب نخستین پیامبر اسلام و از چهره‌های شناخته‌شده در غزوات آغازین اسلام بود. او حامل نامه پیامبر به قیصر روم معرفی شده و در منابع، نقش‌هایی در فتوحات شام برای او ذکر شده است. روایات مختلفی دربارهٔ محبوبیت او نزد پیامبر اسلام، ماجرای نزول آیه‌ای در پی ورود کاروان او، و نیز گزارشی مرتبط با تشبیه او به جبرئیل نقل شده است. وی در سال ۴۸ هجری درگذشت.

زندگی

دِحیة بن خلیفه کلبی از اصحاب مشهور پیامبر اسلام و از قبیله کلب بود. او از نخستین گروندگان به اسلام شمرده شده و از بزرگان یاران پیامبر دانسته شده است. دحیه در غزواتی مانند احد و احزاب حضور داشت، اما در نبرد بدر شرکت نداشت. منابع تاریخی از زیبایی چهره او یاد کرده‌اند و او را بازرگانی ثروتمند و محبوب نزد پیامبر معرفی کرده‌اند. در دوره مکاتبات پیامبر اسلام با پادشاهان و دولت‌ها، دحیه حامل نامه پیامبر به قیصر روم معرفی شده و در فتوحات شام برای مسلمانان نقش‌آفرین دانسته شده است.

درگذشت

دحیه در سال ۴۸ هجری، در دوران خلافت معاویه، درگذشت.

در منابع اسلامی

در روایتی آمده است که در سالی که مدینه با کمبود کالا مواجه بود، ورود کاروان زیتون دحیه سبب شد بخشی از نمازگزاران نماز جمعه برای خرید از مسجد بیرون روند و در پی این رخداد آیه «وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَیْهَا…» نازل شده است. برخی مورخان تکرار این واقعه را در چند نوبت نقل کرده‌اند.

در منابع روایی، گزارشی نقل شده است که علی بن ابی‌طالب وارد خانه محمد شد و پیامبر اسلام را در حالتی دید که سر او بر دامان دحیه قرار داشت. طبق روایت، گفت‌وگویی میان علی و دحیه نقل شده و در ادامه آمده است که پیامبر به علی گفته است فرد دیده‌شده دحیه نبوده بلکه جبرئیل بوده است. این گزارش در منابع حدیثی شیعه و سنی نقل شده و در زمره روایت‌های مرتبط با فضائل مطرح شده است.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «دحیه کلبیه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.