علمالدین سخاوی
علی بن محمد بن عبدالصمد همدانی، معروف به علمالدین سخاوی، ادیب، نحوی و قاری مصری بود. وی از عالمان برجسته سده ششم و هفتم هجری است که به دلیل دانش گسترده در علوم قرائت و زبانشناسی، در دمشق به مرجعیت علمی رسید و آثار متعددی در علوم دینی از خود بر جای گذاشت.
زندگی
علی بن محمد سخاوی در سال ۵۵۸ قمری در شهر سخا از توابع مصر زاده شد. وی دانشهای پایه مانند قرائت، نحو و لغت را نزد ابومحمد قاسم شاطبی آموخت و ادبیات را از ابوالجود غیاث بن فارس بن مکی فراگرفت. سخاوی همچنین در شهرهای اسکندریه و مصر از محضر استادانی همچون سلفی، ابنعوف، بوصیری و ابنیاسین بهره برد. او پس از طی مدارج علمی، به دمشق مهاجرت کرد و به جایگاه علمی والایی دست یافت؛ به طوری که در آن شهر به عنوان یکی از سرآمدان عالمان زمان شناخته میشد. ابنخلکان، مورخ مشهور، در دمشق با او دیدار کرده است. او سرانجام در جمادیالآخر سال ۶۴۳ قمری در دمشق درگذشت و طبق گزارشها، در واپسین لحظات حیات، اشعاری در باب امید به عفو و رحمت الهی زمزمه میکرد. دربارهٔ نسبت او به شهر سخا، اگرچه از نظر قواعد صرفی کلمه «سخوی» صحیحتر است، اما «سخاوی» به عنوان شهرت اصلی او باقی مانده است.[۱]
آثار و تألیفات
سخاوی آثار متعددی در حوزههای قرائت، کلام و حدیث به رشته تحریر درآورده است. مشهورترین اثر او «هدایة المرتاب و غایة الحفاظ و الطلاب» نام دارد که منظومهای در باب کلمات متشابه قرآن است و بر اساس حروف الفبا تنظیم شده است. از دیگر تألیفات او میتوان به شرح مفصل، سفر السعادة، شرح الشاطبیة، الکوکب الوقادة فی اصول الدین و الجواهر المکللة فی الحدیث اشاره کرد.[۲]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «سخاوی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.