غزوه
‘’‘غزوه’‘’ (جمع: غزوات)، در تاریخ اسلام به جنگهایی گفته میشود که پیامبر اسلام (ص) شخصاً در آنها حضور داشته و فرماندهی سپاه را بر عهده داشتهاند. این اصطلاح در مقابل «سریه» به کار میرود که به لشکرکشیهای نظامی گفته میشد که به فرمان پیامبر (ص) اما بدون حضور ایشان انجام میشد.[۱]
تعداد غزوات و سریهها
درباره تعداد دقیق غزوات و سریهها اختلاف نظر وجود دارد. برخی منابع تعداد غزوات را ۲۶ و سریهها را ۳۴ ذکر کردهاند. صاحب کتاب «امتاع الاسماع» غزوات پیامبر (ص) را به ترتیب زمانی مرتب کرده و فهرست جامعی از آنها ارائه داده است. در این فهرست، اولین غزوه «ابواء» یا «ودّان» ذکر شده است. ابن سعد در کتاب «طبقات» نیز به ۲۷ غزوه اشاره کرده است و برخی دیگر این تعداد را ۲۹ دانستهاند. همچنین، در برخی موارد، مانند خیبر و وادی القری، دو غزوه به عنوان یک غزوه شمرده شدهاند.[۲]
غزواتی که پیامبر (ص) شخصاً در آنها جنگیدند
از میان تمام غزوات، پیامبر اسلام (ص) در ۹ غزوه شخصاً به جنگ پرداختند. این غزوات عبارتند از: بدر، احد، مریسیع، خندق، قریظه، خیبر، فتح مکه، حنین و طائف.[۳]
فهرست برخی غزوات
برخی از غزوات پیامبر (ص) به ترتیب وقوع عبارتند از: ابواء یا ودّان بواط بدر اولی یا سَفَوان عشیره بدر بنی قینقاع سویق قرقرة الکدر یا قروة بنی سلیم و غطفان ذو امر در نجد بنی سلیم احد حمراء الاسد بئر معونه رجیع بنی نظیر بدر الموعد یا بدر صغری ذات الرقاع دومة الجندل مریسیع یا بنی مصطلق خندق یا احزاب بنی قریظه قرطاء بنی لحیان یا عسفان غابه یا ذو قرد خیبر وادی القری عمرة القضاء موته یا جیش الامراء (برخی آن را سریه شمردهاند) ذات السلاسل (در طبقات، سریه شمرده شده است) فتح مکه حنین یا هوازن طائف تبوک اکیدر یا دومة الجندل[۴]
پانویس
منابع
اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «غزوه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.