غزوه
غزوه (جمع: غزوات)، در تاریخ اسلام به جنگ‌هایی گفته می‌شود که پیامبر اسلام شخصاً در آن‌ها حضور داشته و فرماندهی سپاه را بر عهده داشته‌اند.
معنای لغوی
غزوه (جمع: غزوات)، در تاریخ اسلام به جنگ‌هایی گفته می‌شود که پیامبر اسلام شخصاً در آن‌ها حضور داشته و فرماندهی سپاه را بر عهده داشته‌اند. این اصطلاح در مقابل «سریه» به کار می‌رود که به لشکرکشی‌های نظامی گفته می‌شد که به فرمان پیامبر اما بدون حضور ایشان انجام می‌شد.[۱]
تعداد غزوات و سریه‌ها
دربارهٔ تعداد دقیق غزوات و سریه‌ها اختلاف نظر وجود دارد. برخی منابع تعداد غزوات را ۲۶ و سریه‌ها را ۳۴ ذکر کرده‌اند. صاحب کتاب «امتاع الاسماع» غزوات اسلام را به ترتیب زمانی مرتب کرده و فهرست جامعی از آن‌ها ارائه داده است. در این فهرست، اولین غزوه «ابواء» یا «ودّان» ذکر شده است. ابن‌سعد در کتاب «طبقات» نیز به ۲۷ غزوه اشاره کرده است و برخی دیگر این تعداد را ۲۹ دانسته‌اند. همچنین، در برخی موارد، مانند خیبر و وادی القری، دو غزوه به عنوان یک غزوه شمرده شده‌اند.[۲] از میان تمام غزوات، پیامبر اسلام در ۹ غزوه شخصاً به جنگ پرداختند. این غزوات عبارتند از: بدر، احد، مریسیع، خندق، قریظه، خیبر، فتح مکه، حنین و طائف. برخی از غزوات پیامبر اسلام به ترتیب وقوع عبارتند از:[۳]
- ابواء
- ودّان
- بواط
- بدر اولی یا سَفَوان
- عشیره
- بدر
- بنی قینقاع
- سویق
- قرقرة الکدر یا قروة بنی سلیم و غطفان
- ذو امر در نجد
- بنی سلیم
- احد
- حمراء الاسد
- بئر معونه
- رجیع
- بنی نظیر
- بدر الموعد یا بدر صغری
- ذات الرقاع
- دومة الجندل
- مریسیع یا بنی مصطلق
- خندق یا احزاب
- بنی قریظه
- قرطاء
- بنی لحیان یا عسفان
- غابه یا ذو قرد
- خیبر
- وادی القری
- عمرة القضاء
- موته یا جیش الامراء (برخی آن را سریه شمرده‌اند)
- ذات السلاسل (در طبقات، سریه شمرده شده است)
- فتح مکه
- حنین یا هوازن
- طائف
- تبوک
- اکیدر یا دومة الجند
پانویس
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «غزوه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.