کاربر:وعده صادق/صفحه تمرین

اعدام زنان در اسلام،‌ یکی از چالش‌های حقوقی در حقوق اسلامی است.

مفهوم شناسی

قصاص در فقه اسلامی به معنای مجازات متقابل و برابر دربرابر جنایت عمدی است ،هدف قصاص تحقق عدالت و بازدارندگی و حفظ نظم اجتماع است . قصاص حقی است برای اولیای دم ثابت میشود و آنان می توانند آن را اجرا کنند ، ببخشند یا با دیه تبدیل نمایند . مطابق نظریه فقهای شیعه، زن و مرد در مقابل یکدیگر قصاص می شوند؛ لیکن قصاص نفس مرد در برابر نفس زن، مشروط به پرداخت نصف دیه مرد می باشد. اما زن و مرد در قصاص عضو، تا رسیدن دیه عضو به ثلث دیه کامل، با یکدیگر برابرند و پس از آن، قصاص عضو مرد در برابر عضو زن، مشروط به پرداخت نصف دیه عضو مرد است. دیه نفس زن نیز نصف دیه نفس مرد است؛ لیکن مرد و زن در دیه عضو تا رسیدن آن به ثلث دیه کامل با یکدیگر مساوی ان و پس از آن، دیه عضو زن به نصف دیه عضو مرد کاهش می یابد. در این بررسی معلوم می شود که تفاوت بین زن و مرد در قصاص و دیه، از احکام ثابت اسلام است و قابل تغییر نیست؛ اگرچه حکومت اسلامی در مقابل زنان سرپرست خانوار مکلف به جبران خسارت می باشد. به این علت ، فلسفه این تفاوت را باید در کلیت نظام حقوقی اسلام جست و جو نمود. مسلم است که این حکم تبعیض بین زن و مرد، به لحاظ جنسیت و کم ارزش دانستن جان و حق حیات زن یا ترویج خشونت بر ضد وی نمی باشد .

قصاص زن و مرد

الف) قصاص نفس: فقهای شیعه (۱)به اتفاق بر این باور هستند که مرد و زن مسلمان در برابر یکدیگر قصاص میشوند ، ولی قصاص مرد در برابر زن به شرط پرداخت «فاضل دیه »یعنی نصف دیه مرد به اولیای دم زن می باشد ،روایت های معتبر و زیادی بر نظریه قید شده دلالت دارد که مورد تائید فقهای شیعه قرار گرفته است .

ب)قصاص عضو: مطابق نظریه فقهای شیعه, (۲) مرد و زن در قصاص عضو با یکدیگر برابر می باشند ،تا آنجا که دیه عضو به ثلث دیه کامل برسد ، در آن صورت ، قصاص عضو مرد در مقابل عضو زن ، مشروط به پرداخت نصف دیه عضو مرد از طرف زن به مرد می باشد ، مستند این نظریه ، روایات (۳) معتبری است

دیه مرد و زن

الف)دیه نفس

از مورد تائید بین فقهای شیعه (۴)و اهل سنت(۵) مقدار دیه زن و مرد است ، به طریقی که تا به الان هیچ مخالفتی در میان اندیشمندان شیعه ، نداشته است و در میان علمای اهل سنت نیز مخالفت قابل توجهی وجود ندارد . همگان بر این اعتقاد هستند که دیه کامل تعیین شده در فقه جزایی اسلام ، برای نفس مرد است و دیه زن نصف آن می باشد ،

عدالت خداوند متعال « «إِنِ الْحُکْمُ إِلاَّ لِلَّهِ یَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَیْرُ الْفَصِلِینَ ؛ (۶) حکم و فرمان تنها از آن خداست؛ حق را از باطل جدا می کند و او بهترین جدا کننده (حق از باطل) است»

منابع

1. رک: الحلبی، صص 383384؛ شیخ مفید، المقنعه، ص 739؛ الطوسی، المبسوط، ج 7، ص 5 و الوسیلة، ص 431؛ الحلی، شرایع الاسلام، ج 4، ص 210 و قواعد الاحکام، ج 3، ص 594؛ العاملی، مسالک الافهام، ج 15، ص 108؛ امام خمینی، ج 2، ص 467؛ الخوئی، ج 2، صص 3435؛ النجفی، ج 42، ص 82 و...

2. رک: الطوسی، مبسوط، ص 13؛ الحلی، شرایع الاسلام، ص 210؛ العاملی، مسالک الافهام، ج 15، صص 110111؛ الحلی، قواعد الاحکام، ص 594؛ النجفی، ج 42، ص 344؛ امام خمینی، ص 487؛ الخوئی، ص 150

.۳. رک: حر العاملی، صص 163164، باب 1، ح 14

4. رک: الحلبی، ص 391؛ شیخ مفید، ص 739؛ الطوسی، مبسوط، ص 148؛ الحلی، شرایع الاسلام، ص 252؛ الحلی، قواعد الاحکام، ص 668؛ العاملی، مسالک الافهام، ج 15، ص 322؛ النجفی، ج 43، ص 32؛ امام خمینی، ص 503؛ الموسوی الخوئی، ص 205 و...

5. رک: عبد القادر عوده، ج 2، ص 182 و الجزیری، ج 5، صص 324326