کنیه
کنیه در زبان عربی، نامی است که معمولاً با واژه‌های «اب»، «ام»، «ابن»، «اخ» یا «اخت» آغاز می‌شود و برای احترام و بزرگداشت افراد به کار می‌رود؛ مانند ابوالحسن، ابن عباس و اخت‌الحسین. در روایات اسلامی، کنیه‌گذاری و خطاب کردن افراد با کنیه از شیوه‌های احترام‌آمیز شمرده شده است. همچنین در منابع روایی و اخلاقی، به کنیه‌گذاری پیامبر اسلام برای یاران خود، زنان و حتی کودکان اشاره شده است.[۱]
کنیه‌گذاری در روایات
از علی بن موسی الرضا نقل شده است که اگر شخصی در حضور فردی نام برده شود، او را با کنیه خطاب کنند و اگر غایب باشد، نام اصلی‌اش را بگویند. همچنین از جعفر صادق روایت شده است که از سنت‌های نیکو آن است که انسان کنیه خود را به نام پدرش انتخاب کند. این روایات در بحارالانوار نقل شده‌اند.[۲]
در کتاب احیاء علوم الدین، نوشته ابوحامد غزالی، آمده است که پیامبر اسلام یاران خود را برای احترام گذاشتن به آنان و جلب محبتشان با کنیه خطاب می‌کرد. او برای کسانی که کنیه نداشتند نیز کنیه‌ای انتخاب می‌کرد و مردم آنان را با همان کنیه می‌خواندند. بنا بر این گزارش، پیامبر برای زنان دارای فرزند و حتی زنان بی‌فرزند و نیز برای کودکان کنیه تعیین می‌کرد و آنان را با کنیه خطاب قرار می‌داد.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «کنیه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.