|
مسابقه سال اسلامیکال |
| همزمان با آغاز ماه رمضان، مسابقه سال اسلامیکال با هدف معرفی اسلامیکال و توسعه مقالات در زمینه اسلامی آغاز شدهاست. علاقهمندان به شرکت در این مسابقه میتوانند تا پایان ماه رمضان ۱۴۴۷ قمری برای آن نامنویسی کنند. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد در اینجا وجود دارد |
قم: تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «'''قم''' شهری در مرکز ایران است که در تاریخ تشیع بهعنوان یکی از مراکز مهم مذهبی و علمی شناخته شده است. در روایات شیعه، این شهر با مفهوم مهدویت پیوند خورده و برای آن نقشی ویژه در دوران غیبت و پیش از [[ظهور منجی|ظهور مهدی]...» ایجاد کرد) |
(− رده:شهرهای شهرستان قم (هاتکت)) |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
== موقعیت جغرافیایی == | == موقعیت جغرافیایی == | ||
قم شهری در مرکز ایران است که به عنوان شهری مذهبی و پایتخت حوزه علمیه شیعه در قرون اخیر | قم شهری در مرکز ایران است که به عنوان شهری مذهبی و پایتخت حوزه علمیه شیعه در قرون اخیر بهشمار میرود. | ||
== در فرهنگ شیعی == | == در فرهنگ شیعی == | ||
قم یکی از شهرهای مهم ایران در تاریخ تشیع است که در دورههای مختلف، جایگاه دینی و علمی برجستهای یافته است. بنا بر گزارشهای تاریخی، در سالهای آغازین سلطه عربها بر این شهر، گروهی از دوستداران [[اهلبیت]] به قم مهاجرت کردند و بهتدریج هویت مذهبی آن شکل گرفت. در ادامه، با ایجاد حلقهها و مراکز علمی، قم به یکی از پایگاههای شناختهشده در ترویج فرهنگ شیعی تبدیل شد و در دورههای بعد، نقشی محوری در نشر آموزههای مرتبط با اهل بیت ایفا کرد. در ادبیات دینی معاصر، از این شهر بهعنوان یکی از مراکز اصلی علمی و مذهبی جهان تشیع یاد میشود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص= | قم یکی از شهرهای مهم ایران در تاریخ تشیع است که در دورههای مختلف، جایگاه دینی و علمی برجستهای یافته است. بنا بر گزارشهای تاریخی، در سالهای آغازین سلطه عربها بر این شهر، گروهی از دوستداران [[اهلبیت]] به قم مهاجرت کردند و بهتدریج هویت مذهبی آن شکل گرفت. در ادامه، با ایجاد حلقهها و مراکز علمی، قم به یکی از پایگاههای شناختهشده در ترویج فرهنگ شیعی تبدیل شد و در دورههای بعد، نقشی محوری در نشر آموزههای مرتبط با اهل بیت ایفا کرد. در ادبیات دینی معاصر، از این شهر بهعنوان یکی از مراکز اصلی علمی و مذهبی جهان تشیع یاد میشود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=۳۴۶–۳۴۹}}</ref> | ||
=== شهر مهدویت === | === شهر مهدویت === | ||
در منابع روایی شیعه، قم جایگاهی ویژه در پیوند با مفهوم مهدویت یافته است. در برخی روایات، میان نام این شهر و عنوان «قائم» ارتباط معنایی برقرار شده و چنین تفسیر شده است که نام قم با قیام و گردآمدن پیرامون مهدی تناسب دارد. بر اساس روایتی منسوب به جعفر بن محمد، در پاسخ به پرسشی | در منابع روایی شیعه، قم جایگاهی ویژه در پیوند با مفهوم مهدویت یافته است. در برخی روایات، میان نام این شهر و عنوان «قائم» ارتباط معنایی برقرار شده و چنین تفسیر شده است که نام قم با قیام و گردآمدن پیرامون مهدی تناسب دارد. بر اساس روایتی منسوب به جعفر بن محمد، در پاسخ به پرسشی دربارهٔ علت نامگذاری قم، گفته شده است که این نام از آن روست که مردم قم پیرامون قائم گرد میآیند، با او قیام میکنند و در یاری او پایداری نشان میدهند.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=۳۴۶–۳۴۹}}</ref> | ||
در روایت دیگری نقل شده است که گروهی از بزرگان [[ری]] نزد [[جعفر صادق|جعفر بن محمد]] رفتند و خود را اهل ری معرفی کردند، اما او آنان را «برادران قمی» خطاب کرد و این تعبیر را چند بار تکرار نمود. در ادامه این روایت، برای هر یک از [[مکه]]، [[مدینه]] و [[کوفه]] بهترتیب بهعنوان حرم [[خدا]]، [[محمد|پیامبر]] و [[علی بن ابیطالب]] اشاره شده و قم بهعنوان حرم اهلبیت معرفی شده است. همچنین در همین نقل آمده است که زنی از نسل او به نام [[فاطمه معصومه|فاطمه]] در قم دفن خواهد شد و زیارت او موجب پاداش اخروی دانسته شده است. راوی تصریح میکند که این سخن پیش از تولد [[موسی کاظم|موسی بن جعفر]] بیان شده بود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص= | در روایت دیگری نقل شده است که گروهی از بزرگان [[ری]] نزد [[جعفر صادق|جعفر بن محمد]] رفتند و خود را اهل ری معرفی کردند، اما او آنان را «برادران قمی» خطاب کرد و این تعبیر را چند بار تکرار نمود. در ادامه این روایت، برای هر یک از [[مکه]]، [[مدینه]] و [[کوفه]] بهترتیب بهعنوان حرم [[خدا]]، [[محمد|پیامبر]] و [[علی بن ابیطالب]] اشاره شده و قم بهعنوان حرم اهلبیت معرفی شده است. همچنین در همین نقل آمده است که زنی از نسل او به نام [[فاطمه معصومه|فاطمه]] در قم دفن خواهد شد و زیارت او موجب پاداش اخروی دانسته شده است. راوی تصریح میکند که این سخن پیش از تولد [[موسی کاظم|موسی بن جعفر]] بیان شده بود.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=۳۴۶–۳۴۹}}</ref> | ||
در کتاب ''[[بحارالانوار]]'' نیز دو روایت از جعفر بن محمد | در کتاب ''[[بحارالانوار]]'' نیز دو روایت از جعفر بن محمد دربارهٔ آینده قم و نقش آن پیش از ظهور مهدی نقل شده است. در یکی از این روایات، قم و مردم آن حجت بر دیگر شهرها و مردمان معرفی شدهاند و تأکید شده است که خداوند آنان را مورد تأیید قرار میدهد. همچنین به وضعیت معیشتی سخت دینداران در قم اشاره شده و این امر در چارچوب حفظ کارکرد معنوی شهر تفسیر شده است. در ادامه، از نقش قم در دوران غیبت قائم و پیش از ظهور او سخن به میان آمده و بر دفع بلا از این شهر و حمایت الهی از آن تأکید شده است.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=۳۴۶–۳۴۹}}</ref> | ||
در روایت دیگر، از انتقال مرکزیت علم از کوفه به قم سخن گفته شده و قم بهعنوان کانون دانش معرفی شده است؛ بهگونهای که دانش از آن به شرق و غرب جهان گسترش مییابد و بدینترتیب اتمام حجت بر مردم صورت میگیرد. در این نقل، نقش قم و مردم آن در رساندن پیام دینی در دوران غیبت برجسته شده و سپس به ظهور قائم اشاره شده است.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص= | در روایت دیگر، از انتقال مرکزیت علم از کوفه به قم سخن گفته شده و قم بهعنوان کانون دانش معرفی شده است؛ بهگونهای که دانش از آن به شرق و غرب جهان گسترش مییابد و بدینترتیب اتمام حجت بر مردم صورت میگیرد. در این نقل، نقش قم و مردم آن در رساندن پیام دینی در دوران غیبت برجسته شده و سپس به ظهور قائم اشاره شده است.<ref>{{پک|سلیمیان|۱۳۹۰|ک=فرهنگ نامه مهدویت|ص=۳۴۶–۳۴۹}}</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
=== ارجاعات === | === ارجاعات === | ||
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}} | {{پانویس|۳|اندازه=ریز}} | ||
=== منابع === | === منابع === | ||
* {{یادکرد کتاب|عنوان=فرهنگ نامه مهدویت|سال=۱۳۹۰|پیوند=https://lib.eshia.ir/10262/1/2|نام=خدامراد|نام خانوادگی=سلیمیان|ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود|مکان=قم}} | |||
{{شیعه-افقی}} | |||
{{مکانهای مقدس اسلامی}} | |||
{{شهرهای مهم دوران طلایی اسلام}} | |||
* | [[رده:زیارت]] | ||
[[رده:شهرستان قم]] | |||
[[رده:شهرهای استان قم]] | |||
[[رده:شهرهای مقدس شیعه دوازدهامامی]] | |||
[[رده:شهرهای مقدس]] | |||
[[رده:قم|*]] | |||
[[رده:مرکز استانهای ایران]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۴۴
قم شهری در مرکز ایران است که در تاریخ تشیع بهعنوان یکی از مراکز مهم مذهبی و علمی شناخته شده است. در روایات شیعه، این شهر با مفهوم مهدویت پیوند خورده و برای آن نقشی ویژه در دوران غیبت و پیش از ظهور مهدی ترسیم شده است؛ از جمله گردآمدن یاران، گسترش دانش دینی و ایفای نقش حجت بر دیگر سرزمینها.
موقعیت جغرافیایی
قم شهری در مرکز ایران است که به عنوان شهری مذهبی و پایتخت حوزه علمیه شیعه در قرون اخیر بهشمار میرود.
در فرهنگ شیعی
قم یکی از شهرهای مهم ایران در تاریخ تشیع است که در دورههای مختلف، جایگاه دینی و علمی برجستهای یافته است. بنا بر گزارشهای تاریخی، در سالهای آغازین سلطه عربها بر این شهر، گروهی از دوستداران اهلبیت به قم مهاجرت کردند و بهتدریج هویت مذهبی آن شکل گرفت. در ادامه، با ایجاد حلقهها و مراکز علمی، قم به یکی از پایگاههای شناختهشده در ترویج فرهنگ شیعی تبدیل شد و در دورههای بعد، نقشی محوری در نشر آموزههای مرتبط با اهل بیت ایفا کرد. در ادبیات دینی معاصر، از این شهر بهعنوان یکی از مراکز اصلی علمی و مذهبی جهان تشیع یاد میشود.[۱]
شهر مهدویت
در منابع روایی شیعه، قم جایگاهی ویژه در پیوند با مفهوم مهدویت یافته است. در برخی روایات، میان نام این شهر و عنوان «قائم» ارتباط معنایی برقرار شده و چنین تفسیر شده است که نام قم با قیام و گردآمدن پیرامون مهدی تناسب دارد. بر اساس روایتی منسوب به جعفر بن محمد، در پاسخ به پرسشی دربارهٔ علت نامگذاری قم، گفته شده است که این نام از آن روست که مردم قم پیرامون قائم گرد میآیند، با او قیام میکنند و در یاری او پایداری نشان میدهند.[۲]
در روایت دیگری نقل شده است که گروهی از بزرگان ری نزد جعفر بن محمد رفتند و خود را اهل ری معرفی کردند، اما او آنان را «برادران قمی» خطاب کرد و این تعبیر را چند بار تکرار نمود. در ادامه این روایت، برای هر یک از مکه، مدینه و کوفه بهترتیب بهعنوان حرم خدا، پیامبر و علی بن ابیطالب اشاره شده و قم بهعنوان حرم اهلبیت معرفی شده است. همچنین در همین نقل آمده است که زنی از نسل او به نام فاطمه در قم دفن خواهد شد و زیارت او موجب پاداش اخروی دانسته شده است. راوی تصریح میکند که این سخن پیش از تولد موسی بن جعفر بیان شده بود.[۳]
در کتاب بحارالانوار نیز دو روایت از جعفر بن محمد دربارهٔ آینده قم و نقش آن پیش از ظهور مهدی نقل شده است. در یکی از این روایات، قم و مردم آن حجت بر دیگر شهرها و مردمان معرفی شدهاند و تأکید شده است که خداوند آنان را مورد تأیید قرار میدهد. همچنین به وضعیت معیشتی سخت دینداران در قم اشاره شده و این امر در چارچوب حفظ کارکرد معنوی شهر تفسیر شده است. در ادامه، از نقش قم در دوران غیبت قائم و پیش از ظهور او سخن به میان آمده و بر دفع بلا از این شهر و حمایت الهی از آن تأکید شده است.[۴]
در روایت دیگر، از انتقال مرکزیت علم از کوفه به قم سخن گفته شده و قم بهعنوان کانون دانش معرفی شده است؛ بهگونهای که دانش از آن به شرق و غرب جهان گسترش مییابد و بدینترتیب اتمام حجت بر مردم صورت میگیرد. در این نقل، نقش قم و مردم آن در رساندن پیام دینی در دوران غیبت برجسته شده و سپس به ظهور قائم اشاره شده است.[۵]
پانویس
ارجاعات
- ↑ سلیمیان، فرهنگ نامه مهدویت، ۳۴۶–۳۴۹.
- ↑ سلیمیان، فرهنگ نامه مهدویت، ۳۴۶–۳۴۹.
- ↑ سلیمیان، فرهنگ نامه مهدویت، ۳۴۶–۳۴۹.
- ↑ سلیمیان، فرهنگ نامه مهدویت، ۳۴۶–۳۴۹.
- ↑ سلیمیان، فرهنگ نامه مهدویت، ۳۴۶–۳۴۹.
منابع
- سلیمیان، خدامراد (۱۳۹۰). فرهنگ نامه مهدویت. قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود.
مکانهای مقدس اسلامی | ||
|---|---|---|
| شهرهای مقدس شیعه |  | |
| جاهای مقدس شیعه | مساجد: مسجدالحرام • مسجدالنبی • مسجدالاقصی • قبةالصخره • مسجد قبا • مسجد ذوقبلتین • مسجد کوفه • مسجد سهله • مسجد جمکران حرمها: حرم علی بن ابیطالب • حرم امام حسین • بقیع • حرم کاظمین • حرم امام رضا • حرم عسکریین • حرم عباس بن علی • حرم زینب کبری • حرم فاطمه معصومه • حرم رقیه • بابالصغیر • مرقد دانیال • مقبره شهدای احد • آرامگاه سید حسن مدرس • امامزادهها: حرم شاه عبدالعظیم • حرم شاهچراغ • امامزاده سید مرتضی • امامزاده سیدحمزه کاشمر • ... تکیه • حسینیه • مهدیه | |
| شهرهای مقدس اهل سنت | ||
| جاهای مقدس اهل سنت | ||