حروف اسلی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''حروف اسلی'''، اصطلاحی در [[علم قرائت]] است برای اشاره به حروفی که برای ادای آنها از حلق و دهان لبها تاستفاده میشود. | |||
== شیوه قرائت قرآن کریم == | |||
شیوه قرائت [[قرآن]] کریم بر اساس آیه ۴ سوره مزّمّل: وَ رَتِّلِ القُرءَانَ تَرتِیلاً (و قرآن را شمرده و با دقت بخوان), باید به صورت [[ترتیل]] باشد.<ref>{{پک|حبیبی|شهیدی|۱۳۹۷|ک=روان خوانی و تجوید قرآن کریم|ج=۱|ص=۹۳}}</ref> | شیوه قرائت [[قرآن]] کریم بر اساس آیه ۴ سوره مزّمّل: وَ رَتِّلِ القُرءَانَ تَرتِیلاً (و قرآن را شمرده و با دقت بخوان), باید به صورت [[ترتیل]] باشد.<ref>{{پک|حبیبی|شهیدی|۱۳۹۷|ک=روان خوانی و تجوید قرآن کریم|ج=۱|ص=۹۳}}</ref> | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۵: | ||
# مخرج حرف قاف | # مخرج حرف قاف | ||
# مخرج حرف کاف | # مخرج حرف کاف | ||
# مخرج سه حرف جیم، شین، یای غیر مدّی | # مخرج سه حرف جیم، شین، [[یای غیر مدّی]] | ||
# مخرج حرف ضاد | # مخرج حرف ضاد | ||
# مخرج حرف لام | # مخرج حرف لام | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۴: | ||
# مخرج سه حرف ثاء، ذال، ظاء<ref>{{پک|حبیبی|شهیدی|۱۳۹۷|ک=روان خوانی و تجوید قرآن کریم|ج=۱|ص=۱۰۵}}</ref> | # مخرج سه حرف ثاء، ذال، ظاء<ref>{{پک|حبیبی|شهیدی|۱۳۹۷|ک=روان خوانی و تجوید قرآن کریم|ج=۱|ص=۱۰۵}}</ref> | ||
== مخرج سه حرف از حروف الفبای عربی == | |||
[[مخرج]] سه حرف زاء، سین، صاد :بخش جلوی سطح زبان و سطح صاف پشت لثه ثنایای بالا (قسمت برجستگی مرز بین لثه و سخت کام) میباشد. در هنگام تلفّظ سه حرف زاء، سین، صاد بخش جلوی سطح زبان به صورت شیار به سطح صاف پشت لثه دندان ثنایای بالا نزدیک شده و با عبور هوا از این شکاف و مجرای باریک، این سه حرف، تولید میشوند. با این تفاوت که در هنگام [[تلفظ]] حرف زاء، برخلاف حرف سین، [[تارهای صوتی]] به ارتعاش در میآیند و در هنگام [[تلفظ]] صاد همزمان ریشه زبان به سوی کام بالا متمایل میشود.<ref>{{پک|حبیبی|شهیدی|۱۳۹۷|ک=روان خوانی و تجوید قرآن قرآن کریم|ج=۱|ص=۱۰۹}}</ref> | [[مخرج]] سه حرف زاء، سین، صاد :بخش جلوی سطح زبان و سطح صاف پشت لثه ثنایای بالا (قسمت برجستگی مرز بین لثه و سخت کام) میباشد. در هنگام تلفّظ سه حرف زاء، سین، صاد بخش جلوی سطح زبان به صورت شیار به سطح صاف پشت لثه دندان ثنایای بالا نزدیک شده و با عبور هوا از این شکاف و مجرای باریک، این سه حرف، تولید میشوند. با این تفاوت که در هنگام [[تلفظ]] حرف زاء، برخلاف حرف سین، [[تارهای صوتی]] به ارتعاش در میآیند و در هنگام [[تلفظ]] صاد همزمان ریشه زبان به سوی کام بالا متمایل میشود.<ref>{{پک|حبیبی|شهیدی|۱۳۹۷|ک=روان خوانی و تجوید قرآن قرآن کریم|ج=۱|ص=۱۰۹}}</ref> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۸
حروف اسلی، اصطلاحی در علم قرائت است برای اشاره به حروفی که برای ادای آنها از حلق و دهان لبها تاستفاده میشود.
شیوه قرائت قرآن کریم
شیوه قرائت قرآن کریم بر اساس آیه ۴ سوره مزّمّل: وَ رَتِّلِ القُرءَانَ تَرتِیلاً (و قرآن را شمرده و با دقت بخوان), باید به صورت ترتیل باشد.[۱]
معنای حرف
حرف در لغت به معنای طرف و کنار میباشد. و در اصطلاح قرائت، عبارت است از: صوتی که بر قسمتی از حلق و دهان لبها تکیه داشته باشد. هرگاه هوای موجود در ریهها بیرون رانده شود و با هوای ساکن موجود در حلق یا دهان برخورد نماید، موجب پیدایش صوت گشته و بعد از کنترل صوت به وسیله اعضای گفتار (حلق، دهان و لب) حرف ایجاد میشود.
- حروف اصلی: حروفی را میگویند که دارای یک مخرج مشخص و معین باشند. تعداد حروف اصلی را بعضی بیست و هشت و برخی دیگر بیست و نه حرف میدانند. (اختلاف در تعداد حروف به الف مدّی مربوط میشود برخی الف مدّی را جزء حروف به حساب نیاورده اند.
- حروف فرعی: حروفی را گویند که بین دو مخرج در جریان باشند، مانند همزه تسهیل شده در مثال ءَاَعْجَمِیّ یا الف اماله شده در مثال مَجْرٰیهٰا یا نون و میم اخفا شده و …[۲]
معنای مخرج
مخرج در لغت به معنای محل خروج و در اصطلاح قرائت، عبارت است از: جایگاه تولید یا محل خروج حرف. هوای بازدم (خارج شده از ریه) پس از عبور از حنجره (نای) در یکی از قسمتهای دستگاه تکلم (حلق، دهان و لبها) محدود شده و بدین ترتیب، حرف ایجاد میگردد. محلی را که هوا در آن به حرف تبدیل میشود، مخرج حرف نامیده میشود.[۳]
مخارج حروفی که در جایگاه لسان قرار دارند، به ترتیب زیر میباشند:
- مخرج حرف قاف
- مخرج حرف کاف
- مخرج سه حرف جیم، شین، یای غیر مدّی
- مخرج حرف ضاد
- مخرج حرف لام
- مخرج حرف نون
- مخرج حرف راء
- مخرج سه حرف تاء، دال، طاء
- مخرج سه حرف زاء، سین، صاد
- مخرج سه حرف ثاء، ذال، ظاء[۴]
مخرج سه حرف از حروف الفبای عربی
مخرج سه حرف زاء، سین، صاد :بخش جلوی سطح زبان و سطح صاف پشت لثه ثنایای بالا (قسمت برجستگی مرز بین لثه و سخت کام) میباشد. در هنگام تلفّظ سه حرف زاء، سین، صاد بخش جلوی سطح زبان به صورت شیار به سطح صاف پشت لثه دندان ثنایای بالا نزدیک شده و با عبور هوا از این شکاف و مجرای باریک، این سه حرف، تولید میشوند. با این تفاوت که در هنگام تلفظ حرف زاء، برخلاف حرف سین، تارهای صوتی به ارتعاش در میآیند و در هنگام تلفظ صاد همزمان ریشه زبان به سوی کام بالا متمایل میشود.[۵]
تعداد مخارج حروف
حروف بنابر قول مشهور، از هفده مخرج ادا میشوند و در پنج جایگاه از دستگاه تکلم قرار دارند: جوف، حلق، لسان، شفتین و خیشوم[۶]
نکته
سه حرف زاء، سین، صاد را حروف اسلی میگویند. اسله به معنای سر زبان است که با حالت شیار در تولید این سه حرف نقش اساسی دارد.
منابع
ارجاعات
- ↑ حبیبی و شهیدی، روان خوانی و تجوید قرآن کریم، ۱: ۹۳.
- ↑ حبیبی و شهیدی، روان خوانی و تجوید قرآن کریم، ۱: ۹۹.
- ↑ حبیبی و شهیدی، روان خوانی و تجوید قرآن کریم، ۱: ۱۰۰.
- ↑ حبیبی و شهیدی، روان خوانی و تجوید قرآن کریم، ۱: ۱۰۵.
- ↑ حبیبی و شهیدی، روان خوانی و تجوید قرآن قرآن کریم، ۱: ۱۰۹.
- ↑ حبیبی و شهیدی، روان خوانی و تجوید قرآن کریم، ۱: ۱۰۰.
منابع
حبیبی، علی؛ شهیدی، محمدرضا (۱۳۹۷). روان خوانی و تجوید قرآن کریم. ج. ۱. مرکز نشر هاجر. صص. ۹۳–۱۱۲.