طلاق رجعی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
== طلاق == | == طلاق == | ||
برداشتن پیوند [[ازدواج]] را [[طلاق]] گویند. [[طلاق]] مانند [[ازدواج]] با خواندن صیغه، صورت میگیرد؛<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مصطلحات الفقه و اصطلاحات الاصول|سال=۱۴۳۱|نام خانوادگی=مشکینی|صفحه=۳۵۶}}</ref>اما برخلاف [[ازدواج]]، جزء [[ایقاعات]] است؛ یعنی یک طرفه است و تنها از سوی مرد انجام میشود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=همان|صفحه=۹۷}}</ref>در [[اسلام]]، [[طلاق]] مشروع و جایز است؛ | برداشتن پیوند [[ازدواج]] را [[طلاق]] گویند. [[طلاق]] مانند [[ازدواج]] با خواندن صیغه، صورت میگیرد؛<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مصطلحات الفقه و اصطلاحات الاصول|سال=۱۴۳۱|نام خانوادگی=مشکینی|صفحه=۳۵۶}}</ref>اما برخلاف [[ازدواج]]، جزء [[ایقاعات]] است؛ یعنی یک طرفه است و تنها از سوی مرد انجام میشود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=همان|صفحه=۹۷}}</ref>در [[اسلام]]، [[طلاق]] مشروع و جایز است؛<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=موسسه دایرة المعارف فقه اسلامی|عنوان کتاب=فرهنگ فقه|سال=۱۳۹۲|جلد=۵|صفحه=۱۹۴}}</ref>اما بر پایه روایات، منفورترین [[حلال]] نزد خداوند است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=کافی|سال=۱۴۰۷|نام خانوادگی=کلینی|جلد=۶|صفحه=۵۴}}</ref> | ||
== تعریف طلاق رجعی == | == تعریف طلاق رجعی == | ||
[[طلاق رجعی]] به طلاقی گفته میشود که در زمان [[عده|عِدّه]]، مرد میتواند به همسرش رجوع کند؛ یعنی میتواند بدون عقد [[ازدواج]]، او را دوباره همسر خود کند. | [[طلاق رجعی]] به طلاقی گفته میشود که در زمان [[عده|عِدّه]]، مرد میتواند به همسرش رجوع کند؛ یعنی میتواند بدون عقد [[ازدواج]]، او را دوباره همسر خود کند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=موسسه دایرة المعارف فقه اسلامی|عنوان کتاب=فرهنگ فقه|سال=۱۳۹۲|جلد=۵|صفحه=۲۰۵}}</ref>این نوع از [[طلاق]] در برابر [[طلاق بائن]] است که در آن مرد حق ندارد بدون عقد مجدد به زن رجوع کند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مصطلحات الفقه و اصطلاحات الاصول|سال=۱۴۳۱|نام خانوادگی=مشکینی|صفحه=۳۵۷}}</ref> | ||
== احکام طلاق رجعی == | == احکام طلاق رجعی == | ||
در [[طلاق رجعی|طلاق رِجعی]]، تا زمانی که زن در [[عده]] [[طلاق]] است، همه احکام زوجیت میان زوجین برقرار است؛ اما برای مرد لمسکردن همسر و [[آمیزش]] با او بدون قصد رجوع [[حرام]] است. در [[فقه]] [[شیعه]]، درباره [[مطلقه|زن طلاقگرفتهای]] که هنوز در عده است، دو نظر هست. بعضی مثل [[شیخ طوسی]] در کتاب [[المبسوط]] مینویسد که این زن حقیقتا همسر شوهرش است و نمیتوان ازش [[خاستگاری]] کرد. اما برخی دیگر نظیر [[محققحلی|محقق حلی]] قائلند که زن رجعیه فقط به صورت حکمی همسر است. | در [[طلاق رجعی|طلاق رِجعی]]، تا زمانی که زن در [[عده]] [[طلاق]] است، همه احکام زوجیت میان زوجین برقرار است؛ اما برای مرد لمسکردن همسر و [[آمیزش]] با او بدون قصد رجوع [[حرام]] است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=موسسه دایرة المعارف فقه اسلامی|عنوان کتاب=فرهنگ فقه|سال=۱۳۹۲|جلد=۵|صفحه=۲۰۵-۲۰۶}}</ref> در [[فقه]] [[شیعه]]، درباره [[مطلقه|زن طلاقگرفتهای]] که هنوز در عده است، دو نظر هست. بعضی مثل [[شیخ طوسی]] در کتاب [[المبسوط]] مینویسد که این زن حقیقتا همسر شوهرش است و نمیتوان ازش [[خاستگاری]] کرد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=المبسوط فی الفقه الامامیه|نام خانوادگی=شیخ طوسی|جلد=۴|صفحه=۲۱۷|سال اصلی=۱۳۸۷ق}}</ref> اما برخی دیگر نظیر [[محققحلی|محقق حلی]] قائلند که زن رجعیه فقط به صورت حکمی همسر است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=شرائع الاسلام|سال=۱۴۰۹|نام خانوادگی=محقق حلی|جلد=۲|صفحه=۵۲۶}}</ref> | ||
برخی از احکامی که میان زوجین برقرار است: | برخی از احکامی که میان زوجین برقرار است: | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
* زن بدون اجازه همسرش نمیتواند از منزل خارج شود. | * زن بدون اجازه همسرش نمیتواند از منزل خارج شود. | ||
* مرد حق ازدواج با خواهر زن را ندارد. | * مرد حق ازدواج با خواهر زن را ندارد. | ||
* در صورت رجوع مرد، زن باید از او تمکین کند. | * در صورت رجوع مرد، زن باید از او تمکین کند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=موسسه دایرة المعارف فقه اسلامی|عنوان کتاب=فرهنگ فقه|سال=۱۳۹۲|جلد=۵|صفحه=۲۰۵-۲۰۶}}</ref> | ||
* جایز بودن یا رُجحان داشتن آرایش برای جلب توجه مرد. | * جایز بودن یا رُجحان داشتن آرایش برای جلب توجه مرد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=جامع الشتات|نام خانوادگی=قمی|جلد=۴|صفحه=۳۶۶}}</ref> | ||
* جایز بودن شستن بدن یکدیگر پس از [[مرگ]] در زمان [[عده]]. | * جایز بودن شستن بدن یکدیگر پس از [[مرگ]] در زمان [[عده]].<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=همان|صفحه=۳۶۵}}</ref> | ||
حکم [[فقهی]] دیگر در خصوص [[طلاق رجعی]] آن است که اگر مردی همسر خود را دوبار [[طلاق]] دهد و بعد از هر [[طلاق]] به او رجوع کند یا او را دوباره عقد کند، پس از [[طلاق]] سوم، آن زن بر او [[حرام]] میشود؛ یعنی حق رجوع به او یا [[ازدواج]] با او را ندارد؛ مگر آنکه آن زن با مرد دیگری [[ازدواج]] کند که در این صورت با شرایطی از جمله [[آمیزش]] با شوهر دوم میتواند پس از [[مرگ]] او یا [[طلاق]] از او، با شوهر اول [[ازدواج]] کند. | حکم [[فقهی]] دیگر در خصوص [[طلاق رجعی]] آن است که اگر مردی همسر خود را دوبار [[طلاق]] دهد و بعد از هر [[طلاق]] به او رجوع کند یا او را دوباره عقد کند، پس از [[طلاق]] سوم، آن زن بر او [[حرام]] میشود؛ یعنی حق رجوع به او یا [[ازدواج]] با او را ندارد؛ مگر آنکه آن زن با مرد دیگری [[ازدواج]] کند که در این صورت با شرایطی از جمله [[آمیزش]] با شوهر دوم میتواند پس از [[مرگ]] او یا [[طلاق]] از او، با شوهر اول [[ازدواج]] کند.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=وبگاه آیت الله سیستانی|نشانی=https://www.sistani.org/persian/book/50/118/|عنوان=احکام طلاق}}</ref> | ||
== شیوه رجوع در طلاق رجعی == | == شیوه رجوع در طلاق رجعی == | ||
مرد در زمان [[عده|عدهٔ]] [[طلاق رجعی|طلاق رِجعی]]، به دو روش میتواند رجوع کند: نخست اینکه سخنی بگوید که بیانگر این باشد که زوجه را دوباره همسر خود قرار داده است؛ دوم آنکه عملی انجام دهد که از آن، رجوع به همسرش فهمیده شود؛ مانند بوسیدن و آمیزش با زوجه. به گفته [[فقیه|فقیهان]] شاهد گرفتن بر رجوع [[واجب]] نیست. | مرد در زمان [[عده|عدهٔ]] [[طلاق رجعی|طلاق رِجعی]]، به دو روش میتواند رجوع کند: نخست اینکه سخنی بگوید که بیانگر این باشد که زوجه را دوباره همسر خود قرار داده است؛ دوم آنکه عملی انجام دهد که از آن، رجوع به همسرش فهمیده شود؛ مانند بوسیدن و آمیزش با زوجه.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=توضیح المسائل(مُحَشّی)|سال=|نام خانوادگی=امام خمینی|جلد=۲|صفحه=۵۳۰-۵۳۱|سال اصلی=۱۴۲۴ق}}</ref> به گفته [[فقیه|فقیهان]] شاهد گرفتن بر رجوع [[واجب]] نیست.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=جواهر الکلام|سال=۱۴۰۴|نام خانوادگی=نجفی|جلد=۳۲|صفحه=۱۸۴|سال اصلی=۱۴۰۴ق}}</ref> | ||
== قوانین حقوقی == | == قوانین حقوقی == | ||
ماده ۱۱۴۳ قانون مدنی ایران [[طلاق در اسلام|طلاق]] را به [[طلاق رجعی]] و [[طلاق بائن|بائن]] تقسیم کرده است. مادههای۱۱۴۸ و ۱۱۴۹ آن به حق رجوع و چگونگی آن اختصاص دارد. | ماده ۱۱۴۳ قانون مدنی ایران [[طلاق در اسلام|طلاق]] را به [[طلاق رجعی]] و [[طلاق بائن|بائن]] تقسیم کرده است. مادههای۱۱۴۸ و ۱۱۴۹ آن به حق رجوع و چگونگی آن اختصاص دارد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=قانون مدنی ایران|سال=۱۳۹۱|نام خانوادگی=منصور|صفحه=۲۰۱-۲۰۲}}</ref> | ||
== پانویس == | |||
=== ارجاعات === | |||
نسخهٔ ۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۱
طلاق رجعی نوعی از جدایی می باشد. که در آن مرد می تواند پس از متارکه با زن، در مدت زمان مشخصی به وی باز گردد. بدون نیاز به نکاح مجدد با وی زندگی کند. در طلاق رجعی، رجوع، مختص زمان عده است و به دو روش میتواند انجام شود: نخست اینکه مرد سخنی بگوید که بیانگر این باشد که زوجه را دوباره همسر خود قرار داده است؛ دوم آنکه عملی انجام دهد که از آن، رجوع به همسرش فهمیده شود؛ مانند بوسیدن و آمیزش با زوجه.
طلاق
برداشتن پیوند ازدواج را طلاق گویند. طلاق مانند ازدواج با خواندن صیغه، صورت میگیرد؛[۱]اما برخلاف ازدواج، جزء ایقاعات است؛ یعنی یک طرفه است و تنها از سوی مرد انجام میشود.[۲]در اسلام، طلاق مشروع و جایز است؛[۳]اما بر پایه روایات، منفورترین حلال نزد خداوند است.[۴]
تعریف طلاق رجعی
طلاق رجعی به طلاقی گفته میشود که در زمان عِدّه، مرد میتواند به همسرش رجوع کند؛ یعنی میتواند بدون عقد ازدواج، او را دوباره همسر خود کند.[۵]این نوع از طلاق در برابر طلاق بائن است که در آن مرد حق ندارد بدون عقد مجدد به زن رجوع کند.[۶]
احکام طلاق رجعی
در طلاق رِجعی، تا زمانی که زن در عده طلاق است، همه احکام زوجیت میان زوجین برقرار است؛ اما برای مرد لمسکردن همسر و آمیزش با او بدون قصد رجوع حرام است.[۷] در فقه شیعه، درباره زن طلاقگرفتهای که هنوز در عده است، دو نظر هست. بعضی مثل شیخ طوسی در کتاب المبسوط مینویسد که این زن حقیقتا همسر شوهرش است و نمیتوان ازش خاستگاری کرد.[۸] اما برخی دیگر نظیر محقق حلی قائلند که زن رجعیه فقط به صورت حکمی همسر است.[۹]
برخی از احکامی که میان زوجین برقرار است:
- زوجین از یکدیگر ارث میبرند.
- زن بدون اجازه همسرش نمیتواند از منزل خارج شود.
- مرد حق ازدواج با خواهر زن را ندارد.
- در صورت رجوع مرد، زن باید از او تمکین کند.[۱۰]
- جایز بودن یا رُجحان داشتن آرایش برای جلب توجه مرد.[۱۱]
- جایز بودن شستن بدن یکدیگر پس از مرگ در زمان عده.[۱۲]
حکم فقهی دیگر در خصوص طلاق رجعی آن است که اگر مردی همسر خود را دوبار طلاق دهد و بعد از هر طلاق به او رجوع کند یا او را دوباره عقد کند، پس از طلاق سوم، آن زن بر او حرام میشود؛ یعنی حق رجوع به او یا ازدواج با او را ندارد؛ مگر آنکه آن زن با مرد دیگری ازدواج کند که در این صورت با شرایطی از جمله آمیزش با شوهر دوم میتواند پس از مرگ او یا طلاق از او، با شوهر اول ازدواج کند.[۱۳]
شیوه رجوع در طلاق رجعی
مرد در زمان عدهٔ طلاق رِجعی، به دو روش میتواند رجوع کند: نخست اینکه سخنی بگوید که بیانگر این باشد که زوجه را دوباره همسر خود قرار داده است؛ دوم آنکه عملی انجام دهد که از آن، رجوع به همسرش فهمیده شود؛ مانند بوسیدن و آمیزش با زوجه.[۱۴] به گفته فقیهان شاهد گرفتن بر رجوع واجب نیست.[۱۵]
قوانین حقوقی
ماده ۱۱۴۳ قانون مدنی ایران طلاق را به طلاق رجعی و بائن تقسیم کرده است. مادههای۱۱۴۸ و ۱۱۴۹ آن به حق رجوع و چگونگی آن اختصاص دارد.[۱۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ مشکینی (۱۴۳۱). مصطلحات الفقه و اصطلاحات الاصول. ص. ۳۵۶.
- ↑ همان. ص. ۹۷.
- ↑ موسسه دایرة المعارف فقه اسلامی. ج. ۵. ۱۳۹۲. ص. ۱۹۴.
- ↑ کلینی (۱۴۰۷). کافی. ج. ۶. ص. ۵۴.
- ↑ موسسه دایرة المعارف فقه اسلامی. ج. ۵. ۱۳۹۲. ص. ۲۰۵.
- ↑ مشکینی (۱۴۳۱). مصطلحات الفقه و اصطلاحات الاصول. ص. ۳۵۷.
- ↑ موسسه دایرة المعارف فقه اسلامی. ج. ۵. ۱۳۹۲. ص. ۲۰۵-۲۰۶.
- ↑ شیخ طوسی. المبسوط فی الفقه الامامیه. ج. ۴. ص. ۲۱۷.
- ↑ محقق حلی (۱۴۰۹). شرائع الاسلام. ج. ۲. ص. ۵۲۶.
- ↑ موسسه دایرة المعارف فقه اسلامی. ج. ۵. ۱۳۹۲. ص. ۲۰۵-۲۰۶.
- ↑ قمی. جامع الشتات. ج. ۴. ص. ۳۶۶.
- ↑ همان. ص. ۳۶۵.
- ↑ «احکام طلاق». وبگاه آیت الله سیستانی.
- ↑ امام خمینی. توضیح المسائل(مُحَشّی). ج. ۲. ص. ۵۳۰-۵۳۱.
- ↑ نجفی (۱۴۰۴) [۱۴۰۴ق]. جواهر الکلام. ج. ۳۲. ص. ۱۸۴.
- ↑ منصور (۱۳۹۱). قانون مدنی ایران. ص. ۲۰۱-۲۰۲.