دابةالارض: تفاوت میان نسخهها
(ابرابزار) |
(+رده:اصطلاحات قرآنی، +رده:جانداران، +رده:شخصیتهای قرآن، +رده:علی بن ابیطالب در قرآن (هاتکت)، ابرابزار) |
||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}} | {{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}} | ||
[[رده:اصطلاحات قرآنی]] | |||
[[رده:جانداران]] | |||
[[رده:شخصیتهای قرآن]] | |||
[[رده:علی بن ابیطالب در قرآن]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۴:۰۵
دابّةالارض اصطلاحی برگرفته از آیهای در سوره نمل است که از پدیدار شدن جنبندهای سخنگو بهعنوان نشانهای از فرارسیدن عذاب و قیامت خبر میدهد. مفسران دربارهٔ ماهیت، زمان و محل ظهور آن دیدگاههای متفاوتی دارند. در بسیاری از منابع اهلسنت، این موجود با نشانهگذاری مؤمن و کافر و همراه داشتن عصای موسی و خاتم سلیمان توصیف شده است. در روایات شیعه دابّةالارض معمولاً با علی بن ابیطالب تطبیق داده شده و در برخی احادیث عنوان «صاحب عصا و میسم» برای او نقل شده است.
در منابع اسلامی
دابّةالارض اصطلاحی قرآنی برگرفته از آیه ۸۲ سوره نمل است که در آن از پدید آمدن جنبندهای از زمین سخن گفته میشود؛ رخدادی که بهعنوان نشانهای از پایان مهلت انسانها و فرارسیدن عذاب توصیف شده است. بر اساس ظاهر آیه، هنگامی که مردم به مرحله استحقاق عذاب برسند، موجودی از زمین برمیآید و با آنان سخن میگوید و بیان میکند که مردم به آیات الهی یقین نیاوردهاند. مفسران و شارحان حدیث در تفسیر ماهیت این موجود، زمان وقوع و محل ظهور آن دیدگاههای گوناگونی مطرح کردهاند.[۱]
در میان بسیاری از مفسران اهلسنت، دابّةالارض یکی از نشانههای قیامت دانسته شده و مشهور است که این موجود از شکاف کوه صفا در مکه پدید میآید؛ در حالی که عصای موسی و خاتم سلیمان را همراه دارد. در برخی نقلها آمده است که دابّةالارض مؤمنان را با عصا نشانهگذاری میکند و بر چهره آنان علامتی روشن پدید میآید، و کافران را با مهر یا خاتم نشان میگذارد و بر پیشانی آنان علامتی تیره آشکار میگردد. برخی روایات نیز از ظهور آن در سه مرحله یا سه منطقه سخن گفتهاند. مفسرانی مانند زمخشری نیز این گزارشها را نقل کردهاند و آن را از حوادث شگفتانگیز مقارن با برپایی قیامت دانستهاند.[۲]
در روایات شیعه معمولاً دابّةالارض با علی بن ابیطالب تطبیق داده شده و از او بهعنوان فردی یاد شده است که در متون حدیثی «صاحب عصا و میسم» معرفی شده است. منابع حدیثی اهل سنت نیز گاه دابّةالارض را موجودی معرفی میکنند که وظیفه نشانهگذاری انسانها را با ابزارهای یادشده بر عهده دارد. برخی از نقلهای روایی گزارش میکنند که محمد در دوره زندگی خود عنوان دابّةالارض را دربارهٔ علی بن ابیطالب به کار برده است؛ با این توضیح که این عنوان، بنابر آن روایت، ویژه او دانسته شده است.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «دابةالارض». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.