عرفات
عرفات نام سرزمینی در حدود دوازده میلی مکه است که حاجیان در روز نهم ذیحجه در آن وقوف میکنند. این مکان در قرآن و روایات جایگاهی ویژه دارد و حاجیان در آن به دعا، یادکرد خدا و درخواست حاجتهای دنیا و آخرت میپردازند. بر اساس روایات، همه بخشهای عرفات محل وقوف است و بخش میانی کوه فضیلت بیشتری دارد.
نام و موقعیت
عرفات موقف حج و در فاصله حدود دوازده میلی مکه است. حاجیان در روز نهم ذیحجه، که روز عرفه نامیده میشود، در آنجا وقوف میکنند. در قرآن آمده است: «فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ فَاذْکُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ». این آیه در سوره بقره، آیه ۱۹۸، به حرکت حاجیان از عرفات به سوی مشعرالحرام و یادکرد خداوند اشاره دارد.[۱]
وجه تسمیه و ساختار واژه
عرفات در ظاهر، صورت جمع است؛ اما در کاربرد، به یک مکان واحد اشاره میکند و به همین دلیل آن را جمع معرفه نمیبندند. اعراب آن مانند واژههایی از قبیل «مسلمات» و «مؤمنات» است و تنوین آن تنوین مقابله دانسته شده است؛ ازاینرو «ال» بر آن وارد نمیشود. برخی نیز عرفه را نام کوه و عرفات را جمع تقدیری آن دانستهاند و برای نمونه، تعبیر «وقفت بعرفة» را به کار بردهاند. در روایتی از جعفر صادق، نام عرفات به ماجرای آموزش مناسک حج به ابراهیم نسبت داده شده است. بر اساس این روایت، جبرئیل ابراهیم را به عرفات برد و به او گفت: «اعترف واعرف مناسکک»؛ یعنی به گناه خود اعتراف کن و مناسک حجت را بشناس.[۲]
در مراسم حج
بر اساس روایت منقول از جعفر صادق، همه جای عرفات محل وقوف است و بخش میانی کوه فضیلت بیشتری دارد. او توصیه کرده است که مردم تا هنگام غروب آفتاب در عرفات به دعا و توجه به خداوند بپردازند و حاجتهای دنیوی و اخروی خود را از فضل الهی درخواست کنند.[۳]
در روایتی از پیامبر اسلام، گناهکارترین فرد در عرفات کسی معرفی شده است که پس از بازگشت از آنجا گمان کند آمرزیده نشده است. همچنین محمد باقر گفته است هر نیکوکار یا بدکاری که در کوههای عرفات بایستد و خدا را بخواند، دعایش پذیرفته میشود؛ با این تفاوت که دعاهای نیکوکاران دربارهٔ امور دنیا و آخرت و دعاهای بدکاران دربارهٔ امور دنیا به اجابت میرسد.[۴]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عرفات». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.