حجاج بن یوسف بن مطر
حجاج بن یوسف بن مطر کوفی از مترجمان برجسته اوایل خلافت عباسی بود که آثار فلسفی، ریاضی و طبی را از یونانی و سریانی به عربی ترجمه کرد. از مهمترین ترجمههای او کتاب اصول هندسه اقلیدس و المجسطی بطلمیوس است و در نهضت انتقال علوم از روم به جهان اسلام نقش داشت.
زندگی
حجاج بن یوسف بن مطر کوفی از مترجمان نامدار سدههای نخستین عباسی بود و در انتقال علوم یونانی و سریانی به زبان عربی سهمی مهم داشت. بیشتر ترجمههای او در حوزه حکمت، ریاضیات و طب بود و نامش در منابع تراجم و فهارس آمده است.[۱]
بر پایه گزارشها، مأمون عباسی او را در شمار کسانی قرار داد که برای انتخاب و انتقال کتابهای حکمت از سرزمین روم اعزام شدند. گفتهاند مأمون پس از مکاتبه با پادشاه روم و کسب اجازه، گروهی از جمله حجاج بن یوسف بن مطر را برای دستیابی به علوم کهن به آن دیار فرستاد.[۲]
آثار
از مهمترین آثار حجاج بن یوسف بن مطهر، دو ترجمه از کتاب «اصول هندسه» اقلیدس است که یکی به «ترجمه هارونی» و دیگری به «ترجمه مأمونی» شهرت یافت. ترجمه دوم مورد اعتمادتر دانسته شده و بعدها ثابت بن قرّه آن را اصلاح کرد. همچنین ترجمه کتاب «المجسطی» بطلمیوس و تعریب برخی آثار منسوب به ارسطاطالیس، از جمله «المرآة»، به او نسبت داده شده است.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «حجاج بن یوسف بن مطر». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.