حسنعلی نخودکی اصفهانی

حسنعلی نخودکی اصفهانی (۱۲۴۰ اصفهان – ۸ شهریور ۱۳۲۱ مشهد) از عارفان و فقیهان شیعه اهل ایران بود. وی بیشتر عمر خود را به عبادت، تدریس و رسیدگی به نیازمندان گذراند و کرامات متعددی به او نسبت داده شده است.

زندگی و تحصیلات

حسنعلی نخودکی در حدود سال ۱۲۴۰ خورشیدی (نیمه ذی‌قعده ۱۲۷۹ قمری) در اصفهان زاده شد. تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش فراگرفت و سپس ریاضیات، حساب و فلسفه را نزد ملامحمد کاشی و جهانگیرخان قشقایی آموخت. پس از آن برای تکمیل تحصیلات به نجف رفت و از شاگردان سیدمحمد فشارکی، سید مرتضی کشمیری و ملااسماعیل قره‌باغی شد.

پس از بازگشت از نجف، در مشهد اقامت گزید و از محافل علمی و عرفانی آن شهر نیز بهره برد. وی هم‌زمان با تدریس و تحقیق، به عبادت و رسیدگی به مستمندان توجه ویژه‌ای داشت. فرزندش بعدها مجموعه‌ای از گزارش‌های مربوط به کرامات و رفتارهای خارق‌العاده او را در کتابی با عنوان «نشان از بی‌نشان‌ها» گردآوری و منتشر کرد.

عرفان

ملاعلی‌اکبر پدر حسنعلی که خود با محمدصادق تخت‌فولادی (عارف مشهور) هم‌دوره بود‌، به منظور تربیت عرفانی، نخودکی را نیز نزد وی برد و از او خواست تا تربیت و مراقبت از وی را برعهده بگیرد. حسنعلی از هفت سالگی تا یازده سالگی زیر نظر تخت‌فولادی به ریاضت‌های شرعی مشغول شد.

به ادعای نورالدین مدرسی چهاردهی، پولادی و به تبع آن، نخودکی‌ها از جمله پیروان طریقت چشتیه که از جمله سلسله‌های تصوف در شبه قاره هند بوده‌اند. سلسله چشتیه منسوب به خواجه معین الدین چشتی است. خواجه معین الدین حسن چشتی سنجری اجمیری پس از سید علی هجویری نویسنده کتاب کشف المحجوب به قاره هند رو آورد.

حسنعلی نخودکی اصفهانی
نام‌های دیگر	مقدادی
اطلاعات شخصی
زاده	نیمهٔ ذی‌القعده ۱۲۷۹ ه‍.ق ۱۲۴۱ ه‍.خ اصفهان، ایران
درگذشته	۱۷ شعبان ۱۳۶۱ ه‍.ق ۸ شهریور ۱۳۲۱ ه‍.خ (۸۰ سال) مشهد، ایران
محل دفن	مشهد، حرم علی بن موسی الرضا، صحن سقاخانه
قومیت	ایرانی
دوران	اواخر قاجار - پهلوی اول
منطقه	محلهٔ جویباره اصفهان
مذهب	شیعه (مجتهد) و عارف (از بزرگان سلسله چشتیه و با لقب طریقتی عبدعلی)
نام‌های دیگر	مقدادی
اشتغال	اخلاق، عرفان، علوم غریبه و طب اسلامی
مرتبه
تأثیرگذاران سید جعفر حسینی قزوینی، سید مرتضی کشمیری، آخوند کاشی، جهانگیرخان قشقایی، مرتضی طالقانی، محمدصادق تخت‌فولادی، آخوند خراسانی، سید محمد فشارکی
تأثیرپذیرندگان محمود حلبی، سید عبدالأعلی سبزواری

در سال ۱۲۹۰ه‍.ق محمدصادق تخت‌فولادی درگذشت و حسنعلی، سه سال دیگر نیز به ریاضت پرداخت، چنان‌که شب‌ها تا صبح بیدار می‌ماند و هر روز، روزه می‌گرفت. پس از آن، برای بهره بردن از سید جعفر حسینی قزوینی به شهرضا رفت.

درگذشت

حسنعلی نخودکی اصفهانی در ۸ شهریور ۱۳۲۱ مصادف با ۱۷ شعبان ۱۳۶۱ قمری‌، درگذشت و پس از اقامه نماز میت توسط حسین فقیه سبزواری، پیکرش در جوار ایوان عباسی حرم امام رضا، مقابل ایوان طلا، به خاک سپرده شد.