حسنعلی نخودکی اصفهانی

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو
حسنعلی نخودکی اصفهانی
نام‌های دیگرمقدادی
اطلاعات شخصی
زادهنیمهٔ ذی‌القعده ۱۲۷۹ ه‍.ق
۱۲۴۱ ه‍.خ
اصفهان، ایران
درگذشته۱۷ شعبان ۱۳۶۱ ه‍.ق
۸ شهریور ۱۳۲۱ ه‍.خ (۸۰ سال)
مشهد، ایران
محل دفنمشهد، حرم علی بن موسی الرضا، صحن سقاخانه
قومیتایرانی
دوراناواخر قاجار - پهلوی اول
منطقهمحلهٔ جویباره اصفهان
مذهبشیعه (مجتهد) و عارف (از بزرگان سلسله چشتیه و با لقب طریقتی عبدعلی[۱])
نام‌های دیگرمقدادی
اشتغالاخلاق، عرفان، علوم غریبه و طب اسلامی
مرتبه
تأثیرگذاران

حسنعلی نخودکی اصفهانی (۱۲۴۰ اصفهان – ۸ شهریور ۱۳۲۱ مشهد) از عارفان و فقیهان شیعه اهل ایران بود. وی بیشتر عمر خود را به عبادت، تدریس و رسیدگی به نیازمندان گذراند و در منابع شیعی کرامات متعددی به او نسبت داده شده است.[۲] او در سال‌های پایانی عمر خود، در روستایی به نام نخودک در نزدیکی مشهد سکونت داشت و به همین دلیل نیز به حسنعلی نخودکی مشهور بود.[۳]

زندگی و تحصیلات

حسنعلی نخودکی در حدود سال ۱۲۴۰ خورشیدی (نیمه ذی‌قعده ۱۲۷۹ قمری) در اصفهان زاده شد.[۲] نخودکی اصفهانی هنوز به سن تکلیف نرسیده بود که توانست در محضر اساتیدش‌، راه کمال و معرفت را بپیماید، به گونه‌ای که نقل شده وی سه ماه رجب، شعبان و رمضان را تا آخر عمر روزه‌دار بود.[۴] تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش فراگرفت و سپس ریاضیات، حساب و فلسفه را نزد ملامحمد کاشی و جهانگیرخان قشقایی آموخت. پس از آن برای تکمیل تحصیلات به نجف رفت و از شاگردان سیدمحمد فشارکی، سید مرتضی کشمیری و ملااسماعیل قره‌باغی شد.[۲]

پس از بازگشت از نجف، در مشهد اقامت گزید و از محافل علمی و عرفانی آن شهر نیز بهره برد. وی هم‌زمان با تدریس و تحقیق، به عبادت و رسیدگی به مستمندان توجه ویژه‌ای داشت. فرزندش بعدها مجموعه‌ای از گزارش‌های مربوط به کرامات و رفتارهای خارق‌العاده او را در کتابی با عنوان «نشان از بی‌نشان‌ها» گردآوری و منتشر کرد.[۲]

عرفان

ملاعلی‌اکبر پدر حسنعلی که خود با محمدصادق تخت‌فولادی (عارف مشهور) هم‌دوره بود‌، به منظور تربیت عرفانی، نخودکی را نیز نزد وی برد و از او خواست تا تربیت و مراقبت از وی را برعهده بگیرد. حسنعلی از هفت سالگی تا یازده سالگی زیر نظر تخت‌فولادی به ریاضت‌های شرعی مشغول شد.[۵]

به ادعای نورالدین مدرسی چهاردهی، پولادی و به تبع آن، نخودکی‌ها از جمله پیروان طریقت چشتیه که از جمله سلسله‌های تصوف در شبه قاره هند بوده‌اند.[۶] سلسله چشتیه منسوب به خواجه معین الدین چشتی است.[یادداشت ۱] خواجه معین الدین حسن چشتی سنجری اجمیری پس از سید علی هجویری نویسنده کتاب کشف المحجوب به قاره هند رو آورد.[۶]

در سال ۱۲۹۰ه‍.ق محمدصادق تخت‌فولادی درگذشت و حسنعلی، سه سال دیگر نیز به ریاضت پرداخت، چنان‌که شب‌ها تا صبح بیدار می‌ماند و هر روز، روزه می‌گرفت. پس از آن، برای بهره بردن از سید جعفر حسینی قزوینی به شهرضا رفت.[۵]

درگذشت

حسنعلی نخودکی اصفهانی در ۸ شهریور ۱۳۲۱ مصادف با ۱۷ شعبان ۱۳۶۱ قمری‌، درگذشت و پس از اقامه نماز میت توسط حسین فقیه سبزواری،[۴] پیکرش در جوار ایوان عباسی حرم امام رضا، مقابل ایوان طلا، به خاک سپرده شد.[۲]

پانویس

یادداشت

  1. چشت‌، قریه‌ای است از قراء هرات

ارجاعات

  1. سلسه‌های صوفیه، اثر نورالدین چهاردهی
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «ارتحال عالم و عارف ربانی آیت اللّه «شیخ حسنعلی نخودکی اصفهانی»». فقاهت.
  3. «نخودکی‌ عارفی مستجاب‌الدعوه بود/ ماجرای نمازهای طولانی شیخ». خبرگزاری بین المللی قرآن. ۱۳۹۸.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «نوجوانی که قبل از سن تکلیف عارف شد/ ۱۴ توصیه اخلاقی شیخ نخودکی». خبرگزاری فارس. ۱۳۹۳.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ مقدادی اصفهانی. نشان از بی‌نشان‌ها. ج. ۱.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ مدرسی چهاردهی، نورالدین. سلسله‌های صوفیه ایران.