سید روحالله خمینی
سید روحالله خمینی | |
|---|---|
 | |
| نخستین رهبر جمهوری اسلامی ایران | |
| آغاز به کار ۱۲ آذر ۱۳۵۸دوره مسئولیت:۱۲ آذر ۱۳۵۸–۱۳ خرداد ۱۳۶۸ | |
| رئیسجمهور | سیدابوالحسن بنی صدرمحمدعلی رجاییسید علی خامنه ای |
| پس از | تأسیس جایگاه رهبری |
| رئیس موقت کشور ایران | |
| دوره مسئولیت ۱۵ بهمن ۱۳۵۷ – ۱۱ آذر ۱۳۵۸ | |
| نخستوزیر | مهدی بازرگان |
| پس از | محمدرضا پهلوی |
| پیش از | خودش(به عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران) |
| اطلاعات شخصی | |
| زاده | سید روحالله مصطفوی ۱ مهر ۱۲۸۱ (۱۲۳ سال) خمین، ایران |
| درگذشته | ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ آرامگاه سید روحالله خمینی، تهران |
| علت مرگ | بیماری قلبی |
| همسر(ان) | خدیجه ثقفی |
| فرزندان | ۵، شامل سید مصطفی، سید احمد و سیده زهرا |
| والدین | سیدمصطفی موسوی (پدر) هاجر آغاخانم (مادر) |
سید روحالله موسوی خمینی، مشهور به امام خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، با رهبری انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ و طرح نظریه «ولایت فقیه»، تحولی عمیق در سیاست و ساختار اجتماعی ایران ایجاد کرد. بازگشت تاریخی وی به ایران پس از ۱۴ سال تبعید در بهمن ۱۳۵۷، نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران بود که موجب سرنگونی سلطنت پهلوی و تأسیس یک حکومت دینی جدید شد.
زندگی اولیه و تحصیلات
سید روحالله موسوی خمینی در ۱ مهر ۱۲۸۱ در خمین متولد شد. پس از تحصیلات مقدماتی در زادگاهش، به اراک و سپس به قم مهاجرت کرد تا در حوزه علمیه تحصیلات حوزوی خود را ادامه دهد. در قم با اساتیدی چون سید حسین بروجردی و خوانساری به تحصیل پرداخت و به سرعت در حوزه فقهی شناخته شد.[۱]
مبارزات سیاسی و تبعید
از سال ۱۳۴۱، امام خمینی مبارزات سیاسی خود را علیه سلطنت پهلوی آغاز کرد. در سال ۱۳۴۳ به دلیل مخالفت با لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی، دستگیر و به ترکیه تبعید شد. سپس به عراق و در نهایت به پاریس منتقل گردید. در این مدت، خمینی با نوشتن بیانیهها و سخنرانیها علیه سلطنت شاهنشاهی مقاومت کرد.[۲]
بازگشت به ایران و رهبری انقلاب
پس از تبعید به ایران بازگشت و رهبری انقلاب اسلامی را بر عهده گرفت. در ۲۲ بهمن همان سال، سلطنت پهلوی سرنگون شد و جمهوری اسلامی ایران تأسیس گردید. روحالله خمینی با سخنرانیهای تاریخی خود در بازگشت به ایران، مردم را برای پیروزی انقلاب بسیج کرد.[۳]
آثار
مهمترین تألیفات سید روح الله خمینی از قرار زیر است:[۴]
- مصباح الهدایة الی الخلافة و الولایة – اثری عرفانی و عقلی، تألیف در ۲۷ سالگی.
- شرح دعای سحر – نگارش در سال ۱۳۴۷ق در ۲۹ سالگی.
- چهل حدیث – شامل ۷ حدیث در مباحث عقلی و ۳۳ حدیث اخلاقی.
- حاشیه بر فصوص الحکم قیصری و مصباح الانس – در عرفان نظری.
- حاشیه بر مفتاح الغیب – از متون عرفانی.
- اسرارالصلاة / معراج السالکین – دو جلد، تألیف ۱۳۵۸ق.
- رسالهای در طلب و اراده – در مباحث عرفانی.
- حاشیه بر رساله شرح حدیث رأس الجالوت قاضی سعید و نیز شرح مستقل همان حدیث.
- کشف الاسرار – اثری کلامی.
- شرح حدیث جنود عقل و جهل – در اخلاق و معرفت نفس.
- آداب الصلاة – شرح ابعاد معنوی نماز.
- الرسائل – مجموعه مباحث اصولی در قاعده لاضرر، استصحاب، تعادل و تراجیح، اجتهاد و تقلید و تقیه؛ چاپ قم، ۱۳۸۵ق.
- کتاب البیع – پنج جلد از دروس فقه او در نجف.
- کتاب الطهارة – سه جلد چاپشده.
- تهذیب الاصول – سه جلد از تقریرات درس اصول.
- نیل الاوطار فی قاعدة لا ضرر – تقریر درس، نوشته شیخ جعفر سبحانی.
- رسالهای در اجتهاد و تقلید.
- توضیح المسائل – رساله عملیه فارسی.
- زبدة الاحکام – رساله عملیه عربی.
- مکاسب محرمه – دو جزء، چاپ ۱۳۸۱ق در قم.
- رسالهای مشتمل بر فواید در مسائل مشکل.
- تحریرالوسیله – متن کامل فقه؛ تألیف در دوران تبعید در ترکیه.
- جهادالنفس / جهاد اکبر – توصیههای اخلاقی؛ چاپ نجف، ۱۹۷۴م.
- حکومت اسلامی / ولایت فقیه – مجموعه مباحث فقهی-استدلالی ارائهشده برای طلاب در نجف (۱۳۸۹ق).
- تفسیر سوره حمد – ناتمام به دلیل بیماری.
- مناسک حج.
- صحیفه نور – مجموعه بیانات و نوشتهها در ۱۹ جلد، گردآوری وزارت ارشاد.
- حاشیه بر اسفار – در فلسفه.
- الدماء الثلاثة – تقریرات درس فقه.
- دیوان شعر – مجموعه اشعار عربی و فارسی.
پانویس
ارجاعات
منابع
- حسینی، سید محمد (۱۳۸۰). تاریخ تحولات مذهبی ایران. دانشگاه اصفهان. ص. ۱۲۲.
- همدانی، محمد علی (۱۳۷۸). انقلاب اسلامی ایران. دانشگاه فردوسی. ص. ۸۹.
- احمدی، احمد (۱۳۸۹). تاریخ انقلاب اسلامی ایران. دانشگاه علامه طباطبایی. ص. ۳۲.
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «خمینی، امام». دایرهالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
