عبدالقادر گیلانی
| عبدالقادر گیلانی | |
|---|---|
| پرونده:Shaykh 'Abd al Qadir Jalani.jpg تصویر خیالی از عبدالقادر گیلانی، امپراتوری گورکانیان هند. | |
| متولد | ۱ رمضان ۴۷۱ ۲۲ اسفند ۴۵۷ ۱۷ مارس ۱۰۷۸ گیلان، طبرستان |
| وفات | ۸ ربیعالاول ۵۶۱ ۲۹ دی ۵۴۴ ۱۴ فوریه ۱۱۶۶ بغداد، خلافت عباسی |
| آرامگاه | محله بابالشیخ بغداد |
| محل زندگی | گیلان و بغداد |
| ملیت | ایرانی |
| حرفه | عارف، صوفی، محدث، و شاعر |
| آثار | بشائر الخیرات، الغنیة لطالبی طریق الحق، الفتح الربانی و الفیض الرحمانی، جلاء الخاطر فی الباطن و الظاهر، الکبریت الاحمر، تفسیر الجیلانی، فتوح الغیب، سر الاسرار و مظهر الانوار فیما یحتاج الیه الابرار، آداب السلوک و التوصل الی منازل الملوک، تحفة المتقین و سبیل العارفین، حزب الرجاء و الانتهاء، یواقیت الحکم، معراج لطیف المعانی |
| عنوان | غوث گیلانی، محی الدین، ثموت الثقلین، شیخ کل، شیخ مشرق، غوث، غوث اعظم، غوث الثقلین، باز اشهب، باز اللَّه و جنگی دوست |
| دوره | در زمان حکومت سلجوقیان پادشاهی ملکشاه سلجوقی |
| مذهب | اسلام، سنی، حنبلی |
| مکتب | سلسله تصوف قادریه |
| فرزندان | شیخ عبدالعزیز و چهل هشت فرزند دیگر |
| والدین | سیدموسی جنگیدوست و «امالخیرامة الجبار فاطمه» (سیده نساء) |
عبدالقادر گیلانی (عبدالقادر بن ابوصالح موسی بن یحیی گیلانی) صوفی و عالم مسلمان و منسوب به بنیهاشم است که به عنوان بنیانگذار طریقت قادریه شناخته میشود. او در بغداد به دنیا آمد و در همانجا درگذشت و دفن شد. گزارش شده است که در آغاز، علوم عربی را نزد ابوزکریا تبریزی آموخت و سپس در بغداد به تحصیل اصول پرداخت و بعد از آن به وعظ و تدریس روی آورد و شهرت یافت. همچنین گفتهاند در دوره تحصیل از دسترنج خود زندگی میکرد و برخی فتاوای او را با هر دو مذهب شافعی و حنبلی سازگار دانستهاند. چند اثر در فقه و تصوف به او منسوب است.
نام، لقب و نسب
نام او «عبدالقادر بن ابوصالح موسی بن یحیی گیلانی» و لقبش «محیالدین» ذکر شده است. زادگاه و محل دفن او بغداد گزارش شده است. در برخی منابع، نسب او به حسن بن علی میرسد.[۱]
جایگاه در تصوف
عبدالقادر از صوفیان برجسته و مؤسس طریقت قادریه معرفی شده است. پیروان قادریه در هند و شماری از سرزمینهای اسلامی و نیز در دیگر نواحی پراکندهاند.[۲]
زندگی
برای زادروز او سالهای ۴۷۰ یا ۴۹۰ هجری و برای درگذشت او سالهای ۵۶۰ یا ۵۶۱ هجری در بغداد ذکر شده است. گفتهاند او در آغاز، علوم عربی را نزد ابوزکریا تبریزی فراگرفت و سپس در بغداد «اصول» را آموخت. پس از آن به وعظ و تدریس پرداخت و شهرت یافت. همچنین گزارش شده است که در دوران تحصیل از دسترنج خود ارتزاق میکرد. فتاوای او موافق هر دو مذهب شافعی و حنبلی دانسته شده است.[۳]
آثار
آثاری در فقه و تصوف به عبدالقادر منسوب است؛ از جمله:[۴]
- بشائر الخیرات
- دیوان اشعار
- طریق الحق
- الفتح الربانی
- فتوح الغیب
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عبدالقادر گیلانی». دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- استادیاران نظامیه بغداد
- اسلامشناسان مسلمان سده ۱۲ (میلادی)
- اشاعره
- الهیدانان مسلمان
- الهیدانها
- اهالی آمل
- اهالی استان گیلان
- اهالی ایران در سده ۱۱ (میلادی)
- اهالی ایران در سده ۱۲ (میلادی)
- اهالی گیلان
- ایرانیهای مهاجرتکرده به عراق
- پیروان مذهب شافعی
- حسنیها
- حنبلیها
- درگذشتگان ۱۱۶۶ (میلادی)
- درگذشتگان ۵۴۴
- درگذشتگان ۵۶۱ (قمری)
- رهبران فرقههای اسلامی
- رهبران مذهبی اهل ایران
- زادگان ۱۰۷۷ (میلادی)
- زادگان ۱۰۷۸ (میلادی)
- زادگان ۴۷۱ (قمری)
- شاعران فارسیزبان سده ۶ (قمری)
- شافعیان ایران
- صوفیان اهل ایران
- صوفیان مقدس اهل ایران
- عارفان اهل ایران
- عالمان علوم خفیه
- محدثان اهل ایران
- هاشمیان