عمرو بن سعید بن عاص
‘’‘عمرو بن سعید بن عاص اموی قرشی’‘’، از خطیبان بنیامیه و والی مکه و مدینه در دوران معاویه بن ابیسفیان و یزید بن معاویه بود که در سال ۶۰ هجری مأموریت یافت حسین بن علی را ترور کند و بعدها در پی نزاع بر سر ولایتعهدی و خلافت در شام، به دست عبدالملک بن مروان کشته شد.
والیگری و مأموریت در مکه
عمرو بن سعید از سوی معاویه و فرزندش یزید، به ولایت مکه و مدینه گماشته شد و نزد اهالی شام محبوبیت داشت. در سال ۶۰ هجری، یزید بن معاویه او را در رأس سپاهی بزرگ به عنوان امیرالحاج به مکه فرستاد تا حسین بن علی را به قتل برساند. یزید همچنین سی تن از افراد بنیامیه را همراه او اعزام کرد تا در صورت ناکامی در رویارویی نظامی، امام را ترور کنند. حسین بن علی با آگاهی از این توطئه، برای جلوگیری از هتک حرمت حرم، حج خود را به عمره بدل ساخت و از مکه خارج شد.[۱]
منازعه خلافت با عبدالملک و کشته شدن
هنگامی که مروان بن حکم در پی دستیابی به خلافت برآمد، عمرو او را یاری داد؛ از این رو مروان وی را ولیعهد پس از فرزندش عبدالملک بن مروان قرار داد. پس از به قدرت رسیدن عبدالملک، وی تصمیم گرفت عمرو را از ولایتعهدی خلع کند. عمرو از پذیرش این امر خودداری ورزید و در غیاب عبدالملک که برای نبرد با زفر بن حرب کلابی به رحبه رفته بود، دمشق را تصرف کرد و مردم شام با وی بیعت نمودند.[۲] پس از بازگشت عبدالملک، عمرو مانع از ورود او به شهر شد. عبدالملک دمشق را محاصره کرد و با ابراز ملاطفت ظاهری، شرایطی فراهم ساخت که دروازههای شهر گشوده شود. عمرو با همراهی پانصد تن از نیروهایش از او فاصله گرفت، اما عبدالملک در فرصتی مناسب او را به قتل رساند.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عمرو بن سعید بن عاص». دایرهالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.