مسابقه رزم‌دخت
اسلامیکال از تاریخ ۱ اردیبهشت تا ۳۱ اردیبهشت، میزبان یک همایه با موضوع زنان و جهاد است. شما می‌توانید در مسابقه مقاله‌نویسی رزم‌دخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهره‌مند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان و جهاد علاقه‌مندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد.
بدون جعبه اطلاعات
بدون تصویر

حدیبیه

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو

حدیبیه منطقه‌ای در نزدیکی مکه است که به خاطر ماجرای صلح حدیبیه در تاریخ اسلام جایگاه ویژه‌ای دارد. بر اساس گزارش منابع اسلامی، در سال ششم هجرت، پیامبر اسلام با ۱۴۰۰ تا ۱۵۰۰ نفر برای عمره به قصد مکه حرکت کرد، اما قریش مانع ورود آن‌ها شد و پیامبر اسلام در حدیبیه اردو زد؛ پس از کمبود آب که با دستور پیامبر حل شد، مذاکراتی میان دو طرف صورت گرفت که منجر به امضای پیمان صلحی شد.

جغرافیا

حُدَیبیّه نام مکانی در نزدیکی مکه (تقریباً شش فرسنگ یا نه کیلومتر) است. این نام از چاهی یا درختی خمیده در آن محل گرفته شده است.[۱]

صلح حدیبیه

این رخداد در ششمین سال هجری (نوزدهمین سال پس از بعثت) روی داد. در ذی‌قعده سال ششم هجرت، پیامبر اسلام به همراه ۱۴۰۰ تا ۱۵۰۰ نفر از مؤمنان (مهاجر و انصار) و با قصد انجام عمره، از مسجد شجره احرام بستند. آن‌ها هفتاد شتر برای قربانی همراه داشتند و ام‌سلمه نیز در میان همراهان بود. با اطلاع قریش از حرکت مسلمانان، تصمیم گرفتند مانع ورود آن‌ها به مکه شوند. خالد بن ولید به پیش‌رو با سپاهی اعزام شد تا مسیر را سد کند. پیامبر اسلام در پاسخ، مسیر را تغییر داد و به سمت حدیبیه حرکت کرد.[۲]

قریش با ارسال پیام‌هایی (نخست بدیل بن ورقاء خزاعی) درخواست کردند که مسلمانان اجازه ورود به مکه را دریافت نکنند تا در مقابل قبایل اعراب که با آن‌ها هم‌پیمان هستند، شرمنده نشوند. پیامبر اسلام پاسخ داد که هدفشان تنها عمره است و پس از انجام آن، شتران را قربانی کرده و بازمی‌گردند.[۳]

عروه بن مسعود ثقفی، به عنوان پیام دوم قریش، با پیامبر اسلام دیدار کرد. او پس از مشاهده وقار و عظمت پیامبر اسلام و رفتار خاص یارانش (نحوه وضو گرفتن، پخش شدن دست‌ها برای گرفتن آب وضو، و احترام به موهای ایشان)، متوجه مقام معنوی ایشان شد. او پس از بازگشت به قریش، ایشان را به پذیرش پیشنهاد پیامبر اسلام دعوت کرد و از عظمت و وفاداری یاران خبر داد.[۴]

پیامبر اسلام عثمان بن عفان را به مکه فرستاد تا عزم خود را به قریش اعلام کند. در حین بازگشت، شایعه‌ای مبنی بر کشته‌شدن عثمان و ده تن دیگر از مهاجران در مکه پخش شد. پیامبر اسلام در پاسخ، بیعتی از یاران گرفت که تا آخرین نفس در راه جنگ با قریش حاضر باشند. این بیعت به «بیعت رضوان» معروف است، چرا که خداوند در سوره فتح دربارهٔ آن سخن گفته است. قریش از شدت ترس، سهیل بن عمرو و حفص بن احنف را برای پیشنهاد صلح به نزد پیامبر اسلام فرستادند. پیامبر اسلام صلح را پذیرفت و از علی بن ابی‌طالب خواست تا متن پیمان را بنویسد. شرایط صلح حدیبیه چنین تدوین شد:[۵]

  1. تا ده سال (بر برخی روایات سه سال) جنگی بین مسلمانان و مشرکان نباشد.
  2. هر طرف در امنیت زندگی کند و به کارهای خود بپردازد.
  3. هر مسلمان که به قصد حج، عمره یا تجارت به مکه رود، در امان باشد و هر مکی که به مدینه رود، در امان باشد.
  4. اگر کسی از مسلمانان به مکه گریخت، قریش او را به مسلمانان تحویل دهد.
  5. اگر کسی از مشرکان به مدینه گریخت، مسلمانان او را به قریش تحویل ندهند.
  6. پیامبر اسلام سال آینده بدون سلاح (فقط سلاح مسافرت) به مکه رفته و عمره را ادا کند، اما بیش از سه روز در مکه نماند.
  7. پیامبر اسلام مسلمانان را از ماندن در مکه بیش از سه روز منع کرد.

پس از امضای صلحنامه، برخی از یاران پیامبر اسلام ناراحت شدند و در مورد صحت رؤیای پیامبر اسلام که در آن مکه را زیارت کرد، شک کردند. عمر بن خطاب نیز با این ناراحتی‌ها مواجه شد و پرسید: «آیا پیامبر اسلام دروغ گفته است؟» پیامبر اسلام گفت: «من پیامبر خدا هستم و جز به حکم خدا کاری نمی‌کنم.» سپس گفت: «امسال شما مکه را زیارت نخواهید کرد، اما سال آینده زیارت خواهید کرد و طواف خواهید کرد.».[۶]

پانویس

ارجاعات

منابع

  • اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «حدیبیه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.