خاندان خامنهای
خاندان خامنهای، خانوادهای از سادات حسینی و آذریتبار است که با محوریت سید جواد خامنهای و فرزندش، سید علی خامنهای، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران و سید مجتبی خامنهای، رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، شناخته میشوند. خاندان خامنهای، خود را به علی بن حسین، منتسب میدانند. سکونتگاه اصلی این خاندان در دورههای پیشین، شهر خامنه در نزدیکی شبستر و تبریز در منطقه آذربایجان بوده است. سید حسین خامنهای، از اجداد این خاندان، در خامنه زاده شد (۱۲۵۹ ه.ق) و فرزند او سید جواد خامنهای در حدود ۱۳۳۶ق به مشهد مهاجرت کرد. خاندان خامنهای، حضور و مشارکت در انقلاب ۱۳۵۷ و سپس در مدیریت سیاسی جمهوری اسلامی ایران داشته است.
تبار
خاندان خامنهای از سادات حسینی و شاخه سادات افطسی است. شجرهنامه نیای این خاندان بهنام سید محمد، با چهار واسطه به سجاد، امام چهارم شیعیان امامیه میرسد. سلسلهنسب این خاندان، عبارت است از: سید محمد بن حسن بن حسین بن حسن الافطس بن علیاصغر بن زینالعابدین.[۱] امامزاده سلطان محمد در تفرش، از سادات حسینی بهشمار میرود.[۲] فرزند او، سلطان سید احمد نیز در حوالی روستای هزاوه در سال ۳۶۰ ه.ق کشته و در همانجا دفن شد.[۳]
سادات سجادی تفرش از احفاد سلطان سید احمد، پس از ۲۲ نسل و از زمان سید قطبالدین، در منطقهٔ تفرش و آشتیان به چندین شاخهٔ متمایز تقسیم شدند و به تدریج خاندانهای گوناگونی از سادات را پدیدآوردند، ازجمله خاندان قائممقامی هزاوه و خاندان میرفخرا که منتسب به سید فخرالدین فرزند سید ظهیرالدین فرزند سید قطبالدین هستند.[۴] فرزند سید فخرالدین، میرزا اکبر و فرزند او میرزا علی نام داشت. فرزند سید میرزا علی، عالمی به نام سید محمدتقی بود.[۵] پسر سید محمدتقی، به نام سید محمد در جوانی از منطقهٔ تفرش به آذربایجان مهاجرت کرد و در خامنه به در خواست و حمایت اهالی آن منطقه، ساکن شد.[۶] پس از وی، فرزندش سید حسین در خامنه متصدی هدایت و ارشاد مردم شد.[۷]
گستره خاندان
خانواده سید حسین خامنهای
سید حسین، زادهٔ ۱۲۵۹ق در خامنه، در حدود سال ۱۲۹۰ق برای فراگیری سطوح عالی علوم دینی عازم نجف شد[۸] و مدتی نیز در آن شهر، کتب فقهی مرجع را به طلاب تبریزی میآموخت.[۹] حاشیه بر کتابهای ریاضالمسائل، قوانینالاصول، مکاسب، فوائدالاصول و شرح لمعه برخی دستنوشتههای وی است که وقف کتابخانه حسینیهٔ شوشتری در نجف شده است.[۱۰] از او در سبک زندگی بهعنوان فردی زاهد، سادهزیست و دارای اخلاق نیکو، یاد شده است.[۱۱] سید حسین خامنهای در حدود سال ۱۳۱۵ق به تبریز بازگشت و در محافل علمی و میان مردم دارای منزلت اجتماعی بود. وی جایگاه امامت جماعت در مسجد جامع تبریز واقع در کنار مدرسه طالبیه را بر عهده گرفت و به سید حسین پیشنماز مشهور شد. او از روحانیان آزاداندیش و مشروطهخواه در آذربایجان بود[۱۲] و با میرزا ابوالقاسم قائممقام فراهانی، مردم را به مشروطهخواهی تشویق میکرد.[۱۳]
سید حسین خامنهای، هفت فرزند داشت؛ ازجمله سید محمد (۱۲۹۳–۱۳۵۳ق) که ملقب به پیغمبر و از شاگردان آخوند خراسانی و شریعت اصفهانی بود و هوادار مشروطه بهشمار میرفت.[۱۴] دو پسر دیگر وی سید جواد و میرمهدی هستند.[۱۵] از دیگر فرزندان او، خیرالنسا است که با محمد خیابانی، روحانی مشروطهخواه، ازدواج کرد.[۱۶] سید حسین خامنهای در ۲۰ ربیعالثانی سال ۱۳۲۵ق/ ۱۲۸۶ش درگذشت و در قبرستان وادیالسلامِ دفن شد.[۱۷]

خانواده سید جواد خامنهای
سید جواد خامنهای، زاده ۲۰ جمادیالثانی ۱۳۱۳ق در نجف، از سهسالگی و همراه پدر به تبریز بازگشت. او در سال ۱۳۳۶ق به مشهد مهاجرت کرد و علوم دینی را نزد استادان حوزه علمیه خراسان فراگرفت. او در سال ۱۳۴۵ق به نجف رفت و از درس میرزا محمدحسین نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی و آقاضیاءالدین عراقی بهره برد و از آنان اجازه اجتهاد دریافت کرد. او پس از بازگشت به ایران در مشهد ساکن شد و به تدریس و امامت جماعت پرداخت. وی در سبک زندگی، به زهد و پارسایی شناخته میشد.[۱۸] سید جواد خامنهای پس از فوت همسر اولش، در حدود سال ۱۳۱۱ش با خدیجه میردامادی فرزند سیدهاشم میردامادی نجفآبادی ازدواج کرد.[۱۹] سیدجواد خامنهای، آشنایی و رفاقت دیرینه با سید روحالله خمینی داشت و با علمای مشهد در مبارزه با حکومت پهلوی، همراهی میکرد و با وجود تهدیدها، فرزندانش را از مبارزه منع نمیکرد.[۲۰] سید جواد خامنهای در ۱۴ تیر ۱۳۶۵ش در ۹۳ سالگی درگذشت و در حرم امام رضا به خاک سپرده شد.[۲۱]
حاصل ازدواج اول سید جواد خامنهای سه دختر به نام علویه، بتول و فاطمهسلطان بود. فاطمهسلطان که در شهر قم میزیست، در سوم فروردین ۱۳۹۴ش درگذشت و خواهرانش پیش از وی، از دنیا رفته بودند.[۲۲] ثمره ازدواج دوم سید جواد خامنهای، پنج فرزند به نام محمد، علی، بدرالسادات، هادی و محمدحسن بود. از میان این فرزندان، سید علی خامنهای بهعنوان دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، تعیین شد.
سید محمد خامنهای
سید محمد خامنهای متولد ۳ دی ۱۳۱۴ش در مشهد، فرزند ارشد سید جواد خامنهای، دارای مدرک لیسانس حقوق از دانشگاه تهران،[۲۳] حقوقدان، وکیل پایه یک دادگستری در دههٔ پنجاه، مجتهد و استاد دانشگاه است. وی از جمله چهرههایی است که در نگارش پیشنویس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با فرمان سید روحالله خمینی مشارکت داشته است. او در مراکز آموزش عالی نظیر دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه الزهرا و دانشکده روابط بینالملل مربوط به وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران تدریس کرده است.[۲۴] سید محمد خامنهای از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ش، رئیس بنیاد ایرانشناسی بود.[۲۵] وی مؤسس و رئیس بنیاد حکمت اسلامی صدرا است.[۲۶] وی همچنین در جامعه روحانیت مبارز تهران عضویت داشته و در مجلس خبرگان قانون اساسی، نماینده مردم مشهد بود. او در دورههای اول و دوم مجلس شورای اسلامی نیز نمایندگی مردم مشهد را بر عهده داشت.[۲۷]
سید علی خامنهای
سید علی خامنهای، زاده ۲۹ فروردین ۱۳۱۸ش در مشهد، دانشاندوزی را از چهارسالگی با آموزش روخوانی قرآن در مکتبخانه آغاز کرد. وی مقدمات علوم دینی و حوزوی را نزد پدر و استادان حوزهٔ علمیه مشهد فراگرفت؛ سپس در حوزه علمیه قم از آموزشهای سید حسین طباطبائی بروجردی، سید روحالله خمینی و سید محمدحسین طباطبائی بهره برد. سید علی خامنهای از سال ۱۳۴۲ش در مشهد بهعنوان خطیبی توانا و طلبهای مبارز شناخته میشد.[۲۸] سید علی خامنهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسئولیتهای بسیاری را بر عهده گرفت، ازجمله: عضویت در شورای انقلاب، معاونت امور انقلاب در وزارت دفاع، سرپرستی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، عضویت در حزب جمهوری اسلامی، نمایندگی مردم تهران در دوره اول مجلس شورای اسلامی، امام جمعه تهران، نماینده رهبری در شورای عالی دفاع و عضویت در مجلس خبرگان قانون اساسی. او پس از ترور محمدعلی رجایی، در مهرماه ۱۳۶۰ش بهعنوان سومین رئیسجمهور ایران انتخاب شد و پس از درگذشت خمینی، از سوی مجلس خبرگان رهبری در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران تعیین شد.[۲۹] در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ سید علی خامنهای کشته شد.[۳۰]

سید علی خامنهای در سال ۱۳۴۳ش با منصوره خجسته باقرزاده ازدواج کرد. حاصل این ازدواج چهار پسر و دو دختر[۳۱] به شرح زیر است: سید مصطفی خامنهای (زاده ۱۳۴۴) فرزند ارشد سید علی خامنهای و استاد سطوح عالی در حوزه علمیه قم است[۳۲] که با دختر عزیزالله خوشوقت ازدواج کرده است.[۳۳] سید مجتبی خامنهای (زاده ۱۳۴۸) از استادان سطوح عالی حوزوی بود[۳۴] که با دختر غلامعلی حداد عادل ازدواج کرد.[۳۵] او در سال ۱۴۰۴ در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران هدف ترور قرار گرفت اما زنده ماند و به عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران به جای پدرش نشست.[۳۶][۳۷] سید مسعود خامنهای (زاده ۱۳۵۳) دانشآموخته و استاد حوزهٔ علمیه قم است و به ادارهٔ دفتر حفظ و نشر آثار سید علی خامنهای مشغول بود. او با دختر سید محسن خرازی ازدواج کرده بود. سید میثم خامنهای (زاده ۱۳۵۷) دانشآموخته و مدرس حوزهٔ علمیه تهران است و با دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سید علی خامنهای همکاری داشت. وی با دختر محمود لولاچیان ازدواج کرده است.[۳۸] سیده بشری خامنهای (زاده ۱۳۵۹) همسر پسر محمد محمدی گلپایگانی، ازدواج کرده است.[۳۹] سیده هدی خامنهای (زاده ۱۳۶۰) نیز با مصباحالهدی باقری کنی فرزند محمدباقر باقری کنی، ازدواج کرده بود.[۴۰] دربارهٔ نوههای سیدعلی خامنهای، اطلاعات اندکی وجود دارد. در برخی منابع از فرزندان سید مجتبی خامنهای با نامهای محمدباقر، محمدامین و فاطمهسادات یاد شده است.[۴۱] زهرا محمدی گلپایگانی کوچکترین نوهٔ سید علی خامنهای که همزمان با او در حملات هوایی کشته شد، شهرت بیشتری از دیگر نوههای او پیدا کرد.[۴۲]

بدرالسادات خامنهای
بدرالسادات خامنهای، زاده ۱۳۲۱ش در مشهد، همسر علی مرادخانی معروف به شیخ علی تهرانی است. وی پس از ازدواج، با افکار همسرش که از چهرههای مخالف جمهوری اسلامی ایران بود، همراه شد. شیخ علی تهرانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به مخالفت با رهبران حزب جمهوری اسلامی چون اکبر هاشمی رفسنجانی، سید محمد حسینی بهشتی و سید علی خامنهای پرداخت و به ابوالحسن بنیصدر و سازمان مجاهدین خلق ایران نزدیک شد. وی در سال ۱۳۶۳ش مخفیانه به عراق گریخت و در اردیبهشت ۱۳۶۴ش نیز بدرالسادات بههمراه پنج فرزندش از طریق ترکیه به همسرش در عراق ملحق شد. در دوران جنگ عراق با ایران، هر دو در رادیو و تلویزیون عراق، علیه نظام جمهوری اسلامی فعالیت تبلیغاتی میکردند.[۴۳] پس از مدتی، بدری خامنهای و فرزندانش با درخواست شیخ علی تهرانی از حکومت ایران، به ایران بازگشتند.[۴۴] پس از درگذشت علی تهرانی، بدری خامنهای در پاییز ۱۴۰۱ش بیانیهای در مخالفت با برادرش سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران و در حمایت از اعتراضات اجتماعی صادر کرد. دو تن از فرزندان او نیز مواضع ضدحکومتی دارند؛ محمود مرادخانی مقیم فرانسه و فریده مرادخانی ساکن تهران که به دلیل فعالیتهای اعتراضی و حمایت از چهرههایی چون فرح پهلوی، چندین بار بازداشت شده است.[۴۵]
سید هادی خامنهای
سید هادی خامنهای، زاده ۵ بهمن ۱۳۲۶ش در مشهد و دانشآموختهٔ حوزهٔ علمیه مشهد و قم است. او فعالیتهای سیاسی علیه حکومت پهلوی را از اواسط دههٔ ۱۳۴۰ش آغاز کرد و در هفدهسالگی، زندانی شد.[۴۶] پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در راهپیمایی ۲۲ بهمن ۱۳۶۵ش، بر اثر حملهٔ سازمان مجاهدین خلق از ناحیهٔ پا مجروح شد. عضویت در هیئت امنای آستان قدس رضوی و شورای تأمین استان خراسان از جمله سوابق وی بهشمار میرود. او در سال ۱۳۶۰ش بهدلیل بروز اختلاف با عباس واعظ طبسی، مشهد را ترک کرد و در تهران مستقر شد. در اوایل دههٔ شصت، وی به همراه سید محمود دعایی و محمدعلی هادی، از سوی امام خمینی مأموریت یافت تا با بازرسی از زندان اوین، وضعیت زندانیان و نحوهٔ برخورد با آنان را بررسی و گزارش کند.[۴۷] سید هادی خامنهای در دورههای اول، دوم، سوم و ششم مجلس شورای اسلامی بهعنوان نماینده حضور داشت؛ با این حال، صلاحیت وی برای شرکت در انتخابات دورهٔ چهارم مجلس شورای اسلامی و دورهٔ دوم مجلس خبرگان رهبری توسط شورای نگهبان تأیید نشد. در سپهر سیاسی ایران، وی از چهرههای شاخص جناح اصلاحطلب است. او از بنیانگذاران مجمع روحانیون مبارز و دبیرکل مجمع نیروهای خط امام بوده و در انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۸۸ش از حامیان میرحسین موسوی بهشمار میرفت. در عرصهٔ مطبوعات نیز، وی مدیر مسئول روزنامههایی نظیر جهان اسلام و حیات نو بوده است. روزنامهٔ جهان اسلام در اوایل دههٔ ۱۳۷۰ش توقیف شد، اما پس از رخداد دوم خرداد ۱۳۷۶ش انتشار خود را از سر گرفت.[۴۸]
سید محمدحسن خامنهای
سید محمدحسن خامنهای، زاده ۱۳۲۹ش در مشهد و معروف به سید حسن، کوچکترین و تنها پسر خانواده سید جواد خامنهای است که تحصیلات حوزوی ندارد و در حد فوق دیپلم علوم انسانی تحصیل کرده است. سید حسن در مبارزه علیه حکومت پهلوی فعالیت داشت و در اسفند ۱۳۵۳ش به اتهام پخش اعلامیه در مشهد دستگیر و پس از یک هفته بازداشت، به کمیته مشترک ضدخرابکاری در تهران و پس از مدتی به زندان قصر انتقال یافت. دوران حبس او با زندانی شدن دو برادر دیگرش سید علی خامنهای و سید هادی خامنهای همزمان بود. او در سال ۱۳۵۶ش بهعنوان معلم مدرسه دوره راهنمایی استخدام شد، اما در ۱۳۵۷ش بهدلیل سوابق سیاسی برکنار گردید؛ پس از پیروزی انقلاب اسلامی در اسفند ۱۳۵۷ش بهعنوان معلم و مربی پرورشی، به آموزش و پرورش برگشت. او همچنین دورههای مختلفی را بهعنوان مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان، ناظر بر هتلها، میراث فرهنگی، سینماها و تئاتر مشهد، قائممقام شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران و عضو شورای برنامهریزی، شورای بررسی فیلم و سریال شبکهٔ یک سیما و شورای فیلمنامه و سناریو و نیز عضو هیئتمدیرهٔ انجمن سینمای جوانان ایران، فعالیت کرده است. او بر این باور است که در تمام این مسئولیتها از جایگاه برادر خود، سید علی خامنهای که رهبر جمهوری اسلامی ایران بوده است، بهرهای نگرفته است.[۴۹]
ارجاعات
پانویس
- ↑ «امامزاده سلطان سید احمد»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه.؛ «زندگینامه آیتالله سید حسین خامنهای»، وبسایت شانجان.
- ↑ «امامزاده محمد تفرش»، وبسایت قدس آنلاین.
- ↑ «روایت هزاوه تاریخی»، خبرگزاری تسنیم.؛ «امامزاده سلطان سید احمد»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه.
- ↑ «امامزاده محمد تفرش»، وبسایت قدس آنلاین.
- ↑ «نسب و والدین حضرت آیتالله خامنهای»، وبسایت بصیرت.
- ↑ «شجرهنامه رهبر معظم انقلاب اسلامی»، نافع پایگاه خبری استان همدان.
- ↑ «نسب و والدین حضرت آیتالله خامنهای»، وبسایت بصیرت.
- ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامه سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای.
- ↑ «زندگینامه آیتالله سید حسین خامنهای»، وبسایت شانجان.
- ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامه سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای.
- ↑ «شرح اسم»، بهبودی، ۱۲.
- ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامه سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای.
- ↑ «زندگینامه آیتالله سید حسین خامنهای»، وبسایت شانجان.
- ↑ «خاندان سید علی خامنهای»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «شرح اسم»، بهبودی، ۱۲.
- ↑ «گلشن ابرار»، قلیزاده، ۲:۹۷۱–۹۷۲.
- ↑ «شرح اسم»، بهبودی، ۱۲.
- ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامه سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای.
- ↑ «شرح اسم»، بهبودی، ۲۶–۲۷.
- ↑ «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب»، وبسایت جامع امام خمینی.
- ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامه سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای.
- ↑ «زندگینامه سیده فاطمهسلطان حسینی خامنهای»، وبسایت صدای میانه.
- ↑ «ناگفتههای هادی خامنهای»، وبسایت تابناک.
- ↑ «آیتالله سید محمد خامنهای»، وبسایت بنیاد ایرانشناسی.؛ «زندگینامه سید محمد حسینی خامنهای»، وبسایت همشهری آنلاین.
- ↑ «معرفی بنیاد»، وبسایت بنیاد ایرانشناسی.
- ↑ «ریاست بنیاد حکمت اسلامی صدرا»، وبسایت بنیاد حکمت صدرا.
- ↑ «ناگفتههای سید محمد خامنهای»، وبسایت تابناک.
- ↑ «ناگفتههای برادر کمتر شناختهشده رهبر انقلاب»، وبسایت تابناک.
- ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامه سیدعلی حسینی خامنهای»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای.
- ↑ «شهادت آیتالله خامنهای»، وبسایت عصر ایران.
- ↑ «ناگفتههای زندگی مقام معظم رهبری»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «فرزندان رهبر انقلاب»، وبسایت خبرفوری.
- ↑ «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه میکنند؟»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «مجتبی خامنهای و مهدی هاشمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «رهبر جدید ایران»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر»، وبسایت یورو نیوز.
- ↑ «تأیید شهادت دختر حداد عادل»، وبسایت تابناک.
- ↑ «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه میکنند؟»، خبرگزاری مهر.؛ «فرزندان رهبر انقلاب»، وبسایت خبرفوری.
- ↑ «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه میکنند؟»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه میکنند؟»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «بیوگرافی آیتالله سید علی خامنهای»، وبسایت ستاره.
- ↑ «شهیده زهرا محمدی گلپایگانی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «خواهر آیتالله خامنهای کیست؟»، پایگاه خبری جماران.
- ↑ «ماجرای بدری خامنهای»، خبرگزاری تسنیم، انتشار در اقتصادنیوز.
- ↑ «خواهر آیتالله خامنهای کیست؟»، پایگاه خبری جماران.
- ↑ «ناگفتههای هادی خامنهای»، وبسایت تابناک.
- ↑ «ناگفتههای هادی خامنهای»، وبسایت تابناک.
- ↑ «زندگینامه سید هادی خامنهای»، وبسایت جماران.
- ↑ «ناگفتههای برادر کمتر شناختهشده رهبر انقلاب»، وبسایت تابناک.
منابع
- وبسایت بنیاد حکمت صدرا. «آشنایی با ریاست بنیاد حکمت اسلامی صدرا». mullasadra.org. دریافتشده در ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
- وبسایت عصر ایران (۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش). «آیتالله خامنهای به شهادت رسید/ اعلام ۴۰ روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی». asriran.com.
- خبرگزاری تسنیم (۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش). «آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر جدید ایران کیست». tasnimnews.ir.
- وبسایت بنیاد ایرانشناسی. «آیتالله سید محمد خامنهای». iranology.ir. دریافتشده در ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
- خبرگزاری تسنیم (۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش). «از زادگاه امیرکبیر تا قطب گردشگری مذهبی؛ روایت هزاوه تاریخی». tasnimnews.ir.
- پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه (۸ شهریور ۱۳۹۳ش). «امامزاده سلطان سید احمد – هزاوه». fa.al-shia.org.
- وبسایت قدس آنلاین (۴ بهمن ۱۳۹۴ش). «امامزاده محمد تفرش ظرفیت تبدیل به قطب فرهنگی منطقه را دارد». qudsonline.ir.
- خبرگزاری مهر (۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش). «اولین پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی آیتالله سید مجتبی خامنهای». mehrnews.com.
- وبسایت خبرفوری (۶ شهریور ۱۴۰۱ش). «با همه فرزندان رهبر انقلاب آشنا شوید؛ از سید میثم تا سید مجتبی خامنهای». khabarfoori.com.
- بهبودی، هدایتالله (۱۳۹۱ش). شرح اسم. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی. تاریخ وارد شده در
|سال=را بررسی کنید (کمک) - وبسایت ستاره (۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش). «بیوگرافی آیتالله سید علی خامنهای و همسرش+ عکس فرزندان ایشان به ترتیب سن». setare.com.
- وبسایت تابناک (۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش). «تأیید شهادت دختر حداد عادل و عروس رهبر انقلاب». tabnak.ir.
- وبسایت جامع امام خمینی. «خاطرات و روابط مشترک امام و پدر رهبر انقلاب عالم، متعهد، باتقوا». emam.com. دریافتشده در ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
- پایگاه اطلاعرسانی حوزه (۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ش). «خاندان سید علی خامنهای». hawzah.net.
- سید علی خامنهای (۱۴ بهمن ۱۳۷۶ش). «گفتوگو با جمعی از جوانان و نوجوانان و اعضای گروه کودک و نوجوان سیمای جمهوری اسلامی ایران و برنامه نیمرخ». farsi.khamenei.ir.
- پایگاه خبری جماران (۱۹ آذر ۱۴۰۱ش). «خواهر آیتالله خامنهای کیست؟ / شیخ علی تهرانی چگونه ضدانقلاب شد؟». jamaran.news.
- وبسایت شانجان. «زندگینامه آیتالله سید حسین خامنهای پدربزرگ مقام معظم رهبری». shanjaan.ir. دریافتشده در ۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
- وبسایت همشهری آنلاین (۱۱ آبان ۱۳۹۲ش). «زندگینامه: سید محمد حسینی خامنهای». hamshahrionline.ir.
- وبسایت جماران. «زندگینامه حجت الاسلام و المسلمین سید هادی خامنهای». jamaran.news. دریافتشده در ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
- وبسایت صدای میانه (۴ فروردین ۱۳۹۴ش). «زندگینامه خانم سیده فاطمهسلطان حسینی خامنهای». vom.ir.
- پایگاه اطلاعرسانی حوزه (۱۸ اسفند ۱۳۹۹ش). «سید هاشم میردامادی نجفآبادی». پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - نافع پایگاه خبری استان همدان (۸ آبان ۱۴۰۰ش). «شجرهنامه رهبر معظم انقلاب اسلامی+تصویر». nafee.ir.
- وبسایت تابناک (۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش). «عکس: شهیده زهرا محمدی گلپایگانی نوه ۱۴ماهه رهبر انقلاب». tabnak.ir.
- خبرگزاری مهر (۲۰ اسفند ۱۳۹۱ش). «فرزندان رهبر انقلاب این روزها چه میکنند؟». mehrnews.com.
- قلیزاده علیار، رضا (۱۳۷۹ش). «مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای». گلشن ابرار. ج. ۲. قم: معروف. تاریخ وارد شده در
|سال=را بررسی کنید (کمک) - وبسایت تابناک (۱۲ آبان ۱۳۸۶ش). «مجتبی خامنهای و مهدی هاشمی همرزمان دوران دفاع مقدس». tabnak.ir.
- وبسایت یورو نیوز (۹ مارچ ۲۰۲۶م). «مجلس خبرگان مجتبی خامنهای را بهعنوان رهبر انتخاب کرد». تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - وبسایت تابناک (۲۸ خرداد ۱۳۹۷ش). «گفتوگوی منتشرنشده با مادر رهبر انقلاب». tabnak.ir.
- خبرگزاری تسنیم، انتشار در اقتصادنیوز (۱۷ آذر ۱۴۰۱ش). «ماجرای «بدری خامنهای» خواهر آیتالله خامنهای چیست؟». eghtesadnews.com.
- وبسایت بنیاد ایرانشناسی. «معرفی بنیاد». iranology.ir. دریافتشده در ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
- پایگاه اطلاعرسانی حوزه (۲۴ مهر ۱۴۰۴ش). «ناگفتههای زندگی مقام معظم رهبری در مصاحبه با حجتالاسلام مروی». hawzah.net.
- وبسایت تابناک (۵ اردیبهشت ۱۳۹۰ش). «ناگفتههای سید محمد خامنهای از تحولات اوایل انقلاب تاکنون». tabnak.ir.
- وبسایت تابناک (۱۵ خرداد ۱۴۰۱ش). «ناگفتههای برادر کمتر شناختهشده رهبر انقلاب». tabnak.ir.
- وبسایت تابناک (۲۱ آذر ۱۳۹۵ش). «ناگفتههای هادی خامنهای از زندگی با خواهر ناتنی». tabnak.ir.
- وبسایت بصیرت (۱۸ خرداد ۱۳۸۷ش). «نسب و والدین حضرت آیتالله خامنهای». basirat.ir.
- پایگاه اطلاعرسانی دفتر مقام معظم رهبری. «نگاهی به زندگینامهٔ حضرت آیت اللهالعظمی سید علی حسینی خامنهای». پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر|تاریخ بازیابی=نیاز به وارد کردن|پیوند=دارد (کمک) - دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله سیدعلی خامنهای (۱ فروردین ۱۳۹۳ش). «نگاهی گذرا به زندگینامه حضرت آیتاللهالعظمی شهید سیدعلی حسینی خامنهای». farsi.khamenei.ir.