فطرس‌مدیا

فطرس‌مدیا، مجموعه‌ای رسانه‌ای در زمینه تولید و انتشار مستندهای پژوهشی دربارهٔ تاریخ اسلام، تشیع و فرهنگ و میراث شیعی است. تولیدات این مجموعه افزون بر سیره و تاریخ اهل‌بیت، موضوعاتی مانند تاریخ جوامع شیعی، آیین‌های مذهبی، نسخه‌های خطی و بازتاب اسلام و تشیع در نوشته‌های اندیشمندان و نویسندگان غیرمسلمان را دربر می‌گیرد. قالب آثار آن شامل مستند بلند، کلیپ مستند، مستند کوتاه ویژه شبکه‌های اجتماعی، مصاحبه و مجموعه‌برنامه‌های گفت‌وگومحور است.

تاریخچه و اهداف

سید جواد موسوی بروجردی، مؤسس و مدیرمسئول مجموعه فطرس‌مدیا، این سازمان رسانه‌ای را در ۳ شعبان ۱۴۲۹ مصادف با ۱۶ مرداد ۱۳۸۷ در شهر نجف بنا نهاد. به دلیل همزمانی روز تأسیس مجموعه با سالروز ولادت حسین بن علی، عنوان فطرس، فرشته‌ای که در هنگام ولادت حسین بن علی به گهواره او پناهنده شد، نام گرفت.

هدف مجموعه، ساخت و انتشار آثار با مضامن شیعی به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و آلمانی در قالب‌های کوتاه و بلند بود. دفتر فطرس‌مدیا چندی بعد به کشور ایران منتقل شد. از دیگر اهداف این مجموعه، رساندن پیام پیامبر اسلام در روز غدیر به جهانیان، یادآوری هویت تشیع به جامعه عمومی شیعه، مبارزه با افراطی‌گری دینی و گفت‌وگوی ادیان توصیف شده است.

گام نخست همکاری‌ها در این رسانه، با برخی شبکات ماهواره‌ای در سال‌های ۱۴۲۹-۱۴۳۸ بود. در سال ۱۴۳۹ تغییرات راهبردی در مسیر تولید محتوا و تعامل با مخاطبان در مجموعه شکل گرفت و جهانی فراتر از جامعه شیعه را هدف‌گزاری کرد. سال ۱۴۴۱، با اکران‌های بین‌اللمی در دانشگاه‌های مطرح دنیا همراه بود. بر اساس گزارش‌های مربوط به سال ۱۳۹۸، فعالیت این مجموعه علاوه در ایران، به صورت متمرکز در کشورهای دیگری چون عراق، آلمان و کانادا نیز پیگیری می‌شود.

موسوی بروجردی این مجموعه را غیرانتفاعی و منابع مالی آن را جلب مشارکت‌های مردمی گزارش کرده است. حسن ملکوتی، مدیر اجرایی فطرس‌مدیا نیز در گفتگویی با تهران‌تایمز، اعلام کرده است که این گروه به صورت مستقل و همسو با دیدگاه‌های سید علی سیستانی فعالیت می‌کند.

آثارشناسی

آثار فطرس مدیا، در قالب‌های متنوعی تولید می‌شود و محل نشر اصلی آنها پلتفرم‌های مختلف رسانه‌ای چون یوتیوب، آپارات و اینستاگرام است. آثار این مجموعه در دو قالب کوتاه و بلند تولید می‌شود و برخی از آثار بلند آنها ابعاد رسانه‌ای بین‌المللی یا ملی داشته است. برخی از آثار نیز در جشنواره‌های بین‌المللی به اکران گذاشته شده است. این مجموعه از سال ۲۰۱۸ بخشی با عنوان فطرس‌دونا را تأسیس کرده است که آثار مربوط به حوزه زنان را پوشش می‌دهد. از مهم‌ترین آثار این مجموعه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

آثار بلند فطرس‌مدیا

سال تولید	نام اثر	صداپیشه	موضوع اثر	منبع
۱۳۹۲	خون اشک آسمان		بررسی پدیده بارش باران خون در روز ۱۰ محرم سال ۶۱ هجری
۱۳۹۸	بازخوانی یک ترور بیولوژیک	ناصر طهماسب	بررسی ترور حسن مجتبی بر اساس تحقیقات آکادمی علوم جنایی بریتانیا
۱۳۹۹	دست نوشته گوته برای نجف	ناصر ممدوح	بررسی دست‌نوشته‌های گوته با مضامین شیعی
۱۴۰۰	امام علی در کمبریج	ناصر ممدوح	بررسی کتابی ۳۰۰ ساله از یک استاد دانشگاه کمبریج در وصف علی بن ابی‌طالب
۱۴۰۲	گنج کنیسه	داود نماینده	گزارشی از قدیمی‌ترین نسخه خطی از خطبه فدکیه در کنیسه یهودیان قاهره
۱۴۰۴	سلطان ناصر	سعید بارانی	روایت نیم قرن سلطنت ناصرالدین‌شاه قاجار
۱۴۰۴	فرزانه چلسی	سعید مظفری	بررسی دیدگاه‌های توماس کارلاین درباره شخصیت علی بن ابی‌طالب
۱۴۰۴	جام جهانی	حمید محمدی	گزارش متفاوتی از سفر تیم ملی ایران به عراق و عربستان
۱۴۰۵	ویکتور هوگو	داود نماینده	بررسی شعر ویکتور هوگو با موضوع پیامبر اسلام
۱۴۰۵	جانشین	هستی‌دخت توکل	بررسی دیدگاه جانشینی فاطمه زهرا برای پیامبر اسلام در نظر مادلونگ

فطرس‌مدیا افزون بر تولید مستند، مصاحبه با پژوهشگران تاریخ اسلام، مطالعات شیعی و علوم انسانی را در قالب برنامه‌های مستقل و مجموعه‌های دوره‌ای منتشر می‌کند. «اختصار»، «آماج» و مجموعه‌های مصاحبه، از عنوان‌هایی هستند که در فهرست آثار وبگاه رسمی مجموعه دیده می‌شوند. این رسانه همچنین قالب‌هایی چون «کلیپ مستند» و «مستند استوری» را برای انتشار در شبکه‌های اجتماعی به کار می‌گیرد. بخشی از تولیدات فطرس‌مدیا به تاریخ آیین‌های مذهبی، ادبیات و هنر مرتبط با اهل‌بیت اختصاص دارد. از جمله مجموعه مستند «سر دلبران» به شاعرانی از ادیان دیگر می‌پردازد که دربارهٔ اهل‌بیت شعر سروده‌اند و در معرفی منتشرشده مجموعه، این برنامه سیزده‌قسمتی معرفی شده است. همچنین آثار کوتاهی دربارهٔ اسناد مرثیه‌سرایی در تاریخ ایران، دست‌نوشته‌های سید بن طاووس و پیشینه آیین‌های عزاداری منتشر شده است.

طبق گزارش منتشر شده از سوی تیم فطرس‌مدیا، سکوهای انتشار محتوای این سازمان در سامانه‌های اینستاگرام، یوتیوب،‌تگلرام، آپارات، ایکس و ایتا متمرکز است و بیش از ۲۰۰ هزار مخاطب ثابت از ایران، عراق و کشورهای دیگری چون آمریکا،‌ترکیه، الجزایر، آلمان و افغانستان دارد.

بازتاب رسانه‌ای

انتشار مستندی با موضوع تاریخچه تأسیس وهابیت و موضوع حمله به کربلا توسط این گروه در سال ۱۲۱۶ قمری یکی از آثاری بود که به خاطر همزمانی با روابط متشنج ایران و عربستان سعودی، خبرساز شد و برخی رسانه‌ها همچون سی‌ان‌ان عربی به آن واکنش نشان داد.

در سال ۱۳۹۸، فطرس مدیا یک نمایشگاه عکس اربعین از آثار دو عکاس مسیحی-اسپانیایی پدرو سودرا و منولو اسپالیو را در شهر تهران برگزار کردند. این تصاویر راهپیمایی اربعین را از نگاه دوربین دو عکاس مسیحی به تصویر کشیده بود و با استقبال و حضور رسمی مقاماتی چون رومینا راموس سفیر بولیوی در ایران، دبیر دوم سفیر اسپانیا در ایران و مسئول دفتر نمایندگی عتبة الحسنیه در تهران همراه شد.

پیوندهای بیرونی

• وبگاه رسمی فطرس‌مدیا

ارجاعات

منابع

• فطرس‌مدیا (۱۴۴۶). رسم ایستادگی، گزارش عملکرد سال ۱۴۴۶. فطرس‌مدیا.
• سی‌ان‌ان بالعربی (۱۲ اکتبر ۲۰۱۵). «إیران تعرض فیلما یندد بالدولة السعودیة الأولی والحرکة الوهابیة ویعرض لـ"الهجوم علی کربلاء"». cnn.com (به العربية). دریافت‌شده در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶.
• خبرگزاری ایرانا (۱۳ آبان ۱۳۹۲). «مستند خون، اشک، آسمان به مناسبت ماه محرم تولید شد». irna.ir. دریافت‌شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۵.
• خبرگزاری شیعه‌نیوز (۱۹ مرداد ۱۳۹۹). «دست نوشته‌های گوته دربارهٔ شرق شیعی». shia-news.com. دریافت‌شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۵.
• جوان‌آنلاین (۵ مرداد ۱۴۰۰). «مستند "امام علی در کمبریج" پخش می‌شود». javanonline.ir. دریافت‌شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۵.
• خبرگزاری ایکنا (۱۷ مهر ۱۳۹۸). «نمایشگاه عکس «با اربعین زنده شو»». iqna.ir. دریافت‌شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۵.
• اخبار شیعه (۲۷ آذر ۱۴۰۲). «از کوچه پس کوچه‌های قاهره تا دانشگاه کمبریج». shiawaves.com. دریافت‌شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۵.
• خبرگزاری ایکنا (۲۱ مرداد ۱۴۰۵). «مستند | روایت عجیب ویکتور هوگو از آخرین روزهای زندگی پیامبر (ص)». iqna.ir. دریافت‌شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۵.
• مجله آکادمی eaedu (۱۷ آبان ۱۴۰۵). «ببینید|مستند «جانشین»؛ روایت متفاوت اسلام‌شناس آلمانی از جانشینی پیامبر». eaedu.ir. دریافت‌شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۵.
• خبرگزاری رسمی حوزه (۴ مهر ۱۳۹۸). «تولیدات خاص و ایده‌های جدید برای معرفی شیعه در فطرس مدیا». hawzahnews.com. دریافت‌شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۵.
• tehrantimes (17 October 2020). "Iranian doc reviews assassination of Imam Hassan (AS) based on study by Western scholars". tehrantimes.com (به انگلیسی). Retrieved 17 October 2026.