علیاویه

علیاویه یا علیائیه از فرقه‌های غالی و پیروان علیاء بن ذراع دوسی یا اسدی بودند. آنان علی بن ابی‌طالب را خدا می‌دانستند و محمد بن عبدالله را پیامبری می‌شمردند که از سوی او به رسالت آمده است. این فرقه در برخی باورها با گروه‌هایی مانند مخمسه، محمدیه و خطابیه اشتراک داشت.

باورها

علیاویه علی بن ابی‌طالب را خدا می‌دانستند و محمد بن عبدالله را پیامبری می‌شمردند که از جانب او فرستاده شده است. آنان با برخی فرقه‌های غالی مانند مخمسه و محمدیه در پاره‌ای از عقاید اشتراک داشتند، اما نبوت پیامبر اسلام و رسالت سلمان فارسی از جانب او را، آن‌گونه که محمدیه می‌گفتند، نمی‌پذیرفتند؛ بلکه محمد بن عبدالله را بنده علی می‌شمردند.

علیاویه در باور به اباحه، تناسخ و تعطیل با مخمسه تفاوتی نداشتند. تفاوت آنان با محمدیه در این بود که رسالت سلمان فارسی و نبوت پیامبر اسلام از جانب او را نمی‌پذیرفتند و محمد بن عبدالله را بنده علی بن ابی‌طالب می‌دانستند.

تاریخچه

بشار شعیری، از معاصران جعفر بن محمد صادق، در گسترش عقیده علیاویه کوشش فراوان داشت. او خود را بنده علی بن ابی‌طالب و فرستاده‌ای از جانب او می‌دانست که بر محمدیه مبعوث شده است. بشار با خطابیه، یعنی پیروان ابوالخطاب، در محوریت چهار تن، علی، فاطمه، حسن و حسین، توافق داشت و می‌گفت معنای نام‌های فاطمه، حسن و حسین پوششی است و مقصود حقیقی از این نام‌ها علی است.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «علیاویه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.