حواریون

حواری یا حواریون اصطلاحی قرآنی بود که برای یاران عیسی به کار رفته است. در روایات اسلامی نیز از حواریون عیسی و همچنین از یاران برجسته پیامبر اسلام و امامان شیعه با این عنوان یاد شده است.

معنای لغوی و اصطلاحی

حواری در لغت به معنای آرد سفیدِ سبوس‌گرفته یا نانی است که چند بار سبوس آن گرفته شده باشد. از همین معنا، این واژه به صورت مجازی برای یاران برگزیده و خالص یک شخص نیز به کار می‌رود. در قرآن، این واژه دربارهٔ یاران عیسی به کار رفته است. در آیه‌ای از سوره آل عمران آمده است که عیسی از پیروان خود پرسید چه کسانی او را در راه خدا یاری می‌کنند و حواریون اعلام کردند که یاران خدا هستند.

در منابع اسلامی

در روایات اسلامی آمده است که شمار حواریون عیسی دوازده نفر بوده و در برخی نقل‌ها لوقا داناترین آنان معرفی شده است. در روایتی منسوب به علی بن موسی الرضا گفته شده است که علت نام‌گذاری آنان به حواری این بوده که با وعظ و ارشاد، خود و دیگران را از گناه پاک می‌کردند. در برخی روایت‌ها آمده است که حواریون همواره همراه عیسی بودند و در مواردی از او درخواست آب و غذا می‌کردند و او به صورت معجزه‌آسا برای آنان فراهم می‌کرد. در این نقل‌ها آمده است که عیسی برتری را در کسب معاش از دسترنج شخصی دانست و پس از آن، حواریون به رخت‌شویی روی آوردند. در روایتی منسوب به جعفر صادق، حواریون عیسی پیروان او معرفی شده‌اند و در ادامه از پیروان امامان شیعه نیز به عنوان پیروان آنان یاد شده است. در این روایت همچنین مقایسه‌ای میان یاران عیسی و پیروان اهل بیت صورت گرفته است. در روایتی دیگر که به موسی کاظم نسبت داده شده، آمده است که در روز قیامت گروه‌هایی با عنوان حواریون پیامبر اسلام و امامان شیعه فراخوانده می‌شوند. در این روایت از افرادی مانند سلمان، ابوذر، مقداد، عمرو بن حمق خزاعی، محمد بن ابی‌بکر، میثم تمار، اویس قرنی و نیز گروهی از یاران امامان شیعه، از جمله زراره بن اعین، محمد بن مسلم، برید عجلی و حمران بن اعین یاد شده است.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «حواری». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.