تشییع جنازه سید علی خامنه‌ای: تفاوت میان نسخه‌ها

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ابرابزار)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{Infobox event
{{Infobox event
| title = تشییع جنازهٔ سید علی خامنه‌ای
| title = تشییع جنازهٔ سید علی خامنه‌ای
| image =  
| image = Changing the flag of the Shrine of Hazrat Masumeh.jpg
| caption =  
| caption = تعویض پرچم حرم حضرت معصومه به رنگ سیاه، به مناسبت عزاداری رهبر جمهوری اسلامی ایران
| date = ۱۳ – ۱۵ اسفند ۱۴۰۴{{سخ}}(تاریخ اصلی)
| date = ۱۳ – ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ (تاریخ اعلامی اول){{سخ}}۲۳– ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ (تاریخ اعلامی دوم)
| Location = [[مصلای امام خمینی تهران|مصلای امام خمینی]]، [[تهران]]{{سخ}}(در حالت عادی)
| Location = [[مصلای امام خمینی تهران|مصلای امام خمینی]]، [[تهران]]{{سخ}}(در حالت عادی)
| participants = مقامات و روحانیون ایرانی، اقوام و پیروان
| participants = مقامات و روحانیون ایرانی، اقوام و پیروان
خط ۹: خط ۹:


'''تشیع جنازه سید علی خامنه‌ای'''، پس از [[کشته‌شدن سید علی خامنه‌ای]] در اسفند ۱۴۰۴ شمسی، یکی از دغدغه‌های مسئولین [[جمهوری اسلامی ایران]] بود. اقدامی که به خاطر تاخیر در اجرایش، مورد توجه رسانه‌های مختلفی قرار گرفت.
'''تشیع جنازه سید علی خامنه‌ای'''، پس از [[کشته‌شدن سید علی خامنه‌ای]] در اسفند ۱۴۰۴ شمسی، یکی از دغدغه‌های مسئولین [[جمهوری اسلامی ایران]] بود. اقدامی که به خاطر تاخیر در اجرایش، مورد توجه رسانه‌های مختلفی قرار گرفت.
با وجود انتشار برخی اخبار و تصاویر درباره کشف پیکر، جزئیات دقیقی از وضعیت جسد و نحوه مرگ او منتشر نشد و تنها گزارش‌هایی از نگهداری طولانی‌مدت پیکر تحت تدابیر شدید امنیتی منتشر گردید.
تشییع و تدفین خامنه‌ای بارها با اعلامیه‌های مختلف برنامه‌ریزی، لغو یا به تعویق افتاد تا سرانجام زمان برگزاری مراسم در تیر ۱۴۰۵ اعلام شد. [[حرم امام رضا]] به عنوان محل دفن او معرفی گردید. تأخیر طولانی در خاکسپاری، بحث‌های گسترده‌ای درباره وضعیت پیکر، دشواری‌های فنی نگهداری آن، شرایط جنگی کشور و اهداف سیاسی برگزاری مراسم به وجود آورد. برخی تحلیل‌ها این مراسم را عاملی مهم در تثبیت رهبری جدید جمهوری اسلامی دانسته‌اند و هم‌زمان واکنش‌هایی از سوی هواداران و مخالفان حکومت در داخل و خارج از ایران شکل گرفت.


== مقدمه ==
== مقدمه ==
خط ۲۰: خط ۲۴:


=== کشف جسد ===
=== کشف جسد ===
جلال ملکی، سخنگوی آتش‌نشانی ایران، در ویدئویی از یافتن جسد علی خامنه‌ای در همان روز اول جنگ خبر می‌دهد.<ref>{{پک/بن|تاب۳|ک=خبرگزاری تابناک|ف=جزئیات کشف پیکر رهبر انقلاب و نوه ایشان در بیت رهبری}}</ref> با این وجود خانواده [[سید عبدالرحیم موسوی]]، فرمانده وقت نیروهای مسلح که همزمان با سید علی خامنه‌ای در جلسه کشته شده بود، در گفتگوی تلویزیونی مدعی شدند که جسد موسوی پس از ۳۰ روز کاوش و جستجو یافت شده است.<ref>{{پک/بن|تاب۲|ک=خبرگزاری تابناک|ف=یک ماه به دنبال پیکر پدرمان در بیت رهبری بودیم}}</ref>
جلال ملکی، سخنگوی آتش‌نشانی ایران، در ویدئویی از یافتن جسد علی خامنه‌ای در همان روز اول جنگ خبر می‌دهد.<ref>{{پک/بن|تاب۳|ک=خبرگزاری تابناک|ف=جزئیات کشف پیکر رهبر انقلاب و نوه ایشان در بیت رهبری}}</ref> در این میان تصاویری نیز از جسد و روند کشف آن منتشر شد که توسط برخی رسانه‌های تشخیص اصالت تصویر، تایید نشد و عموما با هوش مصنوعی ساخته شده بودند.<ref>{{پک/بن|factcheck|ک=factcheck|ف=Images of Iran's supreme leader buried by rubble are AI-generated|زبان=en}}</ref> در تاریخ ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ نیز سید مجتبی خامنه‌ای رهبر جدید و پسر سید علی خامنه‌ای، در پیامی به جسد سید علی اشاره کرد و از دیدن این جسد خبر داد. در پی این پیام آمده بود که «من این توفیق را داشتم که پیکر ایشان را بعد از شهادت زیارت کنم؛ آنچه دیدم کوهی از صلابت بود؛ و شنیدم که مشت دست سالمش را گره کرده بود».<ref>{{پک/بن|خامنه۱|ک=خامنه‌ای دات‌آی‌آر|ف=اولین پیام حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی}}</ref> با این وجود خانواده [[سید عبدالرحیم موسوی]]، فرمانده وقت نیروهای مسلح که همزمان با سید علی خامنه‌ای در جلسه کشته شده بود، در گفتگوی تلویزیونی مدعی شدند که جسد موسوی پس از ۳۰ روز کاوش و جستجو یافت شده است.<ref>{{پک/بن|تاب۲|ک=خبرگزاری تابناک|ف=یک ماه به دنبال پیکر پدرمان در بیت رهبری بودیم}}</ref>
 
=== وضعیت جسد ===
در خصوص وضعیت جسد، اینکه بر اثر چه چیزی (اصابت ترکش، زیر آوارماندن، موج انفجار، سوختگی یا...) کشته شده و اینکه چه مقدار از جسد قابل شناسایی بوده است از سوی منابع منتشر نشده است.<ref>{{پک/بن|یورومعما|ک=یورونیوز|ف=معمای جنازه‌ای که دفن نمی‌شود؛ نگهداری طولانی‌مدت جسد علی خامنه‌ای آیا امکان‌پذیر است؟|زبان=}}</ref> پس از آن جزئیاتی از چگونگی نگهداری جسد مطرح نشد. برخی گزارش‌ها تنها به نگهداری و مراقبت شدید امنیتی از جسد او خبر دادند.<ref>{{پک/بن|sundayguardianlive|ک=sundayguardianlive|ف=Ayatollah Ali Khamenei Funeral Date|زبان=en}}</ref> گفته شده که با توجه به طولانی شدن نگهداری از جسد، احتمالا جسد در سردخانه‌ای رسمی و نه سردخانه یک بیمارستان نگهداری می‌شود.<ref>{{پک/بن|یورومعما|ک=یورونیوز|ف=معمای جنازه‌ای که دفن نمی‌شود؛ نگهداری طولانی‌مدت جسد علی خامنه‌ای آیا امکان‌پذیر است؟|زبان=}}</ref>
 
یورونیوز در تحلیلی، مدعی شد که برگزاری برنامه تشییع جسد، با توجه به گذشت بیش از ۱۰۰ روز از کشف جسد، و با توجه به وضعیت احتمالی جسدی که دچار سوختگی و موج انفجار شده است، بسیار پیچیده و پر مخاطره خواهد بود. بر اساس این تحلیل،‌ از نظر علم پزشکی قانونی، جسدهای دارای زخم‌های باز و یا سوختگی، سریعتر دچار انحلال بافت می‌شوند و روند فساد جسد سریعتر پیش می‌رود. این روند ممکن است تاجایی پیش برود که انتقال جسد عملا ممکن نباشد. در چنین شرایطی، انتقال سریع جسد به سردخانه، تزریق مواد شیمیایی به عروق جسد و انجام مراحل بعدی مومیایی کردن جسد از اقداماتی است که می‌تواند به نگهداری بلندمدت جسد کمک نماید. بر اساس این تحلیل، انجماد عمیق با توجه به اینکه جسد باید در چند روز متوالی خارج از سردخانه تشییع گردد، منتفی است.<ref>{{پک/بن|یورومعما|ک=یورونیوز|ف=معمای جنازه‌ای که دفن نمی‌شود؛ نگهداری طولانی‌مدت جسد علی خامنه‌ای آیا امکان‌پذیر است؟|زبان=}}</ref>
 
در تحلیل یورونیوز آمده است که اگر هدف مسئولان جمهوری اسلامی، نمایش چهره سید علی خامنه‌ای باشد، در این شرایط و با وجود گذشت زمان زیادی از نگهداری جسد، پزشکی قانونی با عملیات پیچیده‌ای برای حفظ و نگهداری بافت جسد مواجه است. هرچند ممکن است جسد در تابوت دربسته نگهداری و تشییع شود.<ref>{{پک/بن|یورومعما|ک=یورونیوز|ف=معمای جنازه‌ای که دفن نمی‌شود؛ نگهداری طولانی‌مدت جسد علی خامنه‌ای آیا امکان‌پذیر است؟|زبان=}}</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==


=== اعلام مراسم و لغو ===
=== اعلام اول مراسم و لغو ===
قرار بود مراسم تشییع جنازه [[سید علی خامنه‌ای]]، دومین [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، به مدت سه روز بین ۱۳ تا ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ در [[تهران]] و [[مشهد]]، پس از کشته شدن او در آغاز [[جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران]] در روز شنبه، ۹ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۱۰ (ساعت رسمی ایران)، در [[بیت رهبری]]، [[تهران]]، ایران برگزار شود.<ref>{{Cite news|title=Iranians to bid farewell to late Supreme Leader Khamenei at Tehran ceremony|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iranians-bid-farewell-late-supreme-leader-khamenei-tehran-ceremony-2026-03-04/|work=Reuters|date=March 4, 2026}}</ref>
قرار بود مراسم تشییع جنازه [[سید علی خامنه‌ای]]، دومین [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، به مدت سه روز بین ۱۳ تا ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ در [[تهران]] و [[مشهد]] برگزار شود.<ref>{{پک/بن|reuters|ک=reuters|ف=Iranians to bid farewell to late Supreme Leader Khamenei at Tehran ceremony|زبان=en}}</ref><ref>{{پک/بن|sundayguardianlive|ک=sundayguardianlive|ف=Ayatollah Ali Khamenei Funeral Date|زبان=en}}</ref> مقدمات این مراسم و آماده‌سازی [[مصلی تهران]] در روزهای ۱۳ و ۱۴ اسفند انجام گرفت و تصاویری از روند تکمیل منتشر شد.<ref>{{پک/بن|تاب۱|ک=خبرگزاری تابناک|ف=عکس/ مراحل آماده‌سازی محل قرار گرفتن پیکر رهبر انقلاب در مصلی تهران}}</ref> با این حال، مراسم تشییع جنازه طی یک اطلاعیه رسمی در ۱۳ فروردین لغو و به دلیل جنگ به تعویق افتاد.<ref>{{پک/بن|تاب|ک=خبرگزاری تابناک|ف=تعویق مراسم وداع با پیکر شهید امام خامنه‌ای}}</ref>
 
=== اعلامیه دوم مراسم و تکذیب ===
در ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، خبرهایی از تشیع جنازه در روزهای آخر ماه ذی‌الحجه و روزهای ابتدایی ماه محرم منتشر شد. معاون شهرداری تهران، این خبر را تایید کرد که پیکر در ایران و عراق تشییع خواهد شد و سپس برای دفن به مشهد منتقل می‌شود.<ref>{{پک/بن|اسپوتنیک|ک=اسپوتنیک فارسی|ف=معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنه‌ای در مشهد دفن خواهد شد}}</ref> یک روز بعد، [[سایت خامنه‌ای]]، اطلاعیه‌ای را تحت عنوان «اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای‌» منتشر کرد. در متن اطلاعیه آمده است که گمانه‌زنی‌ها در خصوص تشییع و زمان‌بندی برای آن، صحت ندارد.<ref>{{پک/بن|خامنه|ک=خامنه‌ای دات‌آی‌آر|ف=اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای‌}}</ref>
 
=== اعلامیه سوم مراسم ===
بر طبق اطلاعیه دومی که ستاد بزرگداشت خامنه‌ای در تاریخ ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ منتشر کرد، تشییع جنازه سید علی خامنه‌ای به همراه خانواده‌اش که با او کشته شده‌اند، به صورت همزمان و پس از دهه اول [[ماه محرم|محرم]] و عزاداری برای [[حسین بن علی]]، و با رعایت اصول امنیتی، برگزار خواهد شد. در این پیام وعده داده شده است که به زودی اطلاعیه کامل این مراسم از سوی این ستاد منتشر خواهد شد و مرجع رسمی اطلاعیه و برنامه‌ریزی همین ستاد است.<ref>{{پک/بن|دفتر|ک=سایت حفظ و نشر آثار سید علی خامنه‌ای|ف=اطلاعیه شماره ۲ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید|زبان=}}</ref>


مقدمات این مراسم و آماده‌سازی [[مصلی تهران]] در روزهای ۱۳ و ۱۴ اسفند انجام گرفت و تصاویری از روند تکمیل منتشر شد.<ref>{{پک/بن|تاب۱|ک=خبرگزاری تابناک|ف=عکس/ مراحل آماده‌سازی محل قرار گرفتن پیکر رهبر انقلاب در مصلی تهران}}</ref> با این حال، مراسم تشییع جنازه طی یک اطلاعیه رسمی در ۱۳ فروردین لغو و به دلیل جنگ به تعویق افتاد.<ref>{{پک/بن|تاب|ک=خبرگزاری تابناک|ف=تعویق مراسم وداع با پیکر شهید امام خامنه‌ای}}</ref>
=== اعلامیه چهارم مراسم ===
در اعلامیه چهارم تشییع جسد سید علی خامنه‌ای آمده است که مراسم تشییع در ۱۳ تا ۱۸ تیرماه برگزار خواهد شد. بر اساس این اطلاعیه، روزهای ۱۳ و ۱۴ تیر، جسد در مصلی تهران نگهداری و مراسم وداع برگزار می‌شود. روز بعد در ۱۵ تیرماه، تشییع در شهر تهران، ۱۶ تیرماه تشییع در شهر قم و روز ۱۸ تیر در مشهد تشییع و تدفین می‌شود. بر اساس این اطلاعیه، دفن در حرم امام رضا انجام می‌شود.<ref>{{پک/بن|یوروتش|ک=یورونیوز|ف=حکومت ایران برنامه و تاریخ تشییع و خاکسپاری علی خامنه‌ای را اعلام کرد|زبان=}}</ref>


=== اعلامیه مجدد ===
== تدفین ==
در ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، خبرهایی از تشیع جنازه در روزهای آخر ماه ذی‌الحجه و روزهای ابتدایی ماه محرم منتشر شد. معاون شهرداری تهران، این خبر را تایید کرد که پیکر در ایران و عراق تشییع خواهد شد و سپس برای دفن به مشهد منتقل می‌شود.<ref>{{پک/بن|اسپوتنیک|ک=اسپوتنیک فارسی|ف=معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنه‌ای در مشهد دفن خواهد شد}}</ref> یک روز بعد، [[سایت خامنه‌ای]]، اطلاعیه‌ای را تحت عنوان «اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای‌» منتشر کرد. در متن اطلاعیه آمده است که گمانه‌زنی‌ها در خصوص تشییع و زمان‌بندی برای آن، صحت ندارد.<ref>{{پک/بن|خامنه|ک=خامنه‌ای دات‌آی‌آر|ف=اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای‌}}</ref>
برخی رسانه‌های پیش‌بینی می‌کنند که جسد سید علی خامنه‌ای به صورت موقت دفن شده است تا بعدا به صورت دائم در جای دیگری دفن گردد. همچون اتفاقی که برای جسد سید حسن نصرالله افتاد. این احتمال با واجب کفایی بودن دفن میت در اولین زمان ممکن در شریعت شیعه، سازگاری دارد. اما در مقابل دیگر رسانه‌ها بر این باورند که این واقعه که با عنوان «نبش قبر» شناخته می‌شود، در شریعت اسلام جایز نیست و بعید است که رهبر سابق جمهوری اسلامی ایران، با این شرایط دفن گردد.<ref>{{پک/بن|جسد|ک=یورونیوز|ف=چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟|زبان=}}</ref>


== محل دفن ==
=== مدفن ===
گمانه‌زنی‌های اولیه از دفن سید علی خامنه‌ای در [[آرامگاه سید روح‌الله خمینی]] در [[بهشت‌زهرا]] تهران، [[حرم امام رضا]] در [[مشهد]] و [[حرم حضرت معصومه]] در [[قم]] و حتی [[مسجد جمکران]] در نزدیکی قم بود.<ref>{{پک/بن|عصر|ک=عصرایران|ف=آرامگاه آیت الله خامنه ای کجا خواهد بود؟}}</ref> در ۱۲ خرداد، به صورت رسمی اعلام شد که محل دفن سید علی خامنه‌ای، در حرم امام رضا خواهد بود. علت این اقدام نیز وصیت خود او عنوان شده است.<ref>{{پک/بن|اسپوتنیک|ک=اسپوتنیک فارسی|ف=معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنه‌ای در مشهد دفن خواهد شد}}</ref> پس از انتشار تصاویری از یک المان در یکی از صحن‌های حرم امام رضا، گمانه‌زنی‌هایی از احتمال دفن سید علی خامنه‌ای در این مکان مطرح شد. بعدا آستان قدس رضوی این موضوع را تکذیب کرد و محل را تنها یک المان یادبود معرفی کرد.<ref>{{پک/بن|مهر|ک=خبرگزاری مهر|ف=تصویر منتشرشده از محل خاکسپاری رهبر شهید صحت ندارد}}</ref>
گمانه‌زنی‌های اولیه از دفن سید علی خامنه‌ای در [[آرامگاه سید روح‌الله خمینی]] در [[بهشت‌زهرا]] تهران، [[حرم امام رضا]] در [[مشهد]] و [[حرم حضرت معصومه]] در [[قم]] و حتی [[مسجد جمکران]] در نزدیکی قم بود.<ref>{{پک/بن|عصر|ک=عصرایران|ف=آرامگاه آیت الله خامنه ای کجا خواهد بود؟}}</ref> در ۱۲ خرداد، به صورت رسمی اعلام شد که محل دفن سید علی خامنه‌ای، در حرم امام رضا خواهد بود. علت این اقدام نیز وصیت خود او عنوان شده است.<ref>{{پک/بن|اسپوتنیک|ک=اسپوتنیک فارسی|ف=معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنه‌ای در مشهد دفن خواهد شد}}</ref> پس از انتشار تصاویری از یک المان در یکی از صحن‌های حرم امام رضا، گمانه‌زنی‌هایی از احتمال دفن سید علی خامنه‌ای در این مکان مطرح شد. بعدا آستان قدس رضوی این موضوع را تکذیب کرد و محل را تنها یک المان یادبود معرفی کرد.<ref>{{پک/بن|مهر|ک=خبرگزاری مهر|ف=تصویر منتشرشده از محل خاکسپاری رهبر شهید صحت ندارد}}</ref>
== پیامدها ==
تأخیر در دفن سید علی خامنه‌ای با توجه به جایگاه دینی و سیاسی او و نیز موازین دینی و فرهنگی، قابل توجیه نبود. ایندیپندنت فارسی در یادداشتی در این خصوص می‌نویسد که جمهوری اسلامی میان دو گزینه دفن مخفیانه یا تأخیر در خاکسپاری قرار گرفته و هر دو گزینه را موجب هزینه و رسوایی سیاسی می‌داند. بر این اساس حکومت تمایل داشته مراسمی گسترده و باشکوه برای نمایش جایگاه رهبری او برگزار کند، اما تحقق چنین هدفی به دلیل شرایط جنگی با دشواری‌های جدی روبه‌رو شده است. شرایط جنگی، دشواری حضور نیروهای همسو، لغو پروازها، عدم مشارکت یا همراهی رهبران بسیاری از کشورها و وضعیت امنیتی و مبهم برخی مقام‌های داخلی به خاطر مسائل حفاظتی، از مسائلی است که این موضوع را پیچیده کرده است.<ref>{{پک/بن|ایند|ک=ایندیپندنت فارسی|ف=جمهوری اسلامی و معمای تدفین آیت‌الله خامنه‌ای}}</ref> در چنین شرایطی، حضور سید مجتبی خامنه‌ای که تا پیش از آن به خاطر مسائل امنیتی در انظار عمومی ظاهر نشده است، برای برگزاری این مراسم حائز اهمیت است.<ref>{{پک/بن|جسد|ک=یورونیوز|ف=چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟|زبان=}}</ref>
علاوه بر آن، تمهیدات لازم برای برگزاری مراسم بدون خسارت و تلفات برای مقامات ایران مهم است. تجربه نشان داده است که در مراسمات بزرگ اینچنینی، تلفات انسانی و خسارات بالایی صورت میگیرد. برای نمونه در تشییع جنازه قاسم سلیمانی در کرمان،‌ حداقل ۵۶ نفر به خاطر ازدحام جمعیت کشته شدند. مسائل اقتصادی همچون تدارک اسکان، پذیرایی و ترابری جمعیت بالای تشییع‌کننده و شرکت‌کنندگان در مراسم، دیگر لازمه این مراسم است که به برنامه‌ریزی و هزینه‌کرد نیاز دارد. این در حالیست که ایران جنگ فرسایشی اقتصادی و نظامی قرار دارد و صرف هزینه بالا برای آن، چندان توجیه‌پذیر نخواهد بود.<ref>{{پک/بن|جسد|ک=یورونیوز|ف=چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟|زبان=}}</ref>
تحلیل‌های سیاسی بر این باور است که برگزاری هر چه باشکوه‌تر مراسم تدفین و تشییع سید علی خامنه‌ای، تاثیر مستقیمی بر مشروعیت‌دادن به رهبری سید مجتبی خامنه‌ای است. از همین رو تخمین زده می‌شود که مقامات جمهوری اسلامی به هیچ وجه، به برگزاری محدود مراسم رضایت نخواهند داد.<ref>{{پک/بن|جسد|ک=یورونیوز|ف=چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟|زبان=}}</ref>


== واکنش‌ها ==
== واکنش‌ها ==
خط ۴۱: خط ۶۶:
* بر اساس تصاویر منتشر شده،‌ تعدادی از دانشجویان [[پاکستان|پاکستانی]]، به صورت غیابی بر جسد علی خامنه‌ای [[نماز میت]] خواندند.<ref>{{پک/بن|آخر|ک=آخرین خبر|ف=اقامه نماز غیابی دانشجویان پاکستانی برای رهبر انقلاب}}</ref>
* بر اساس تصاویر منتشر شده،‌ تعدادی از دانشجویان [[پاکستان|پاکستانی]]، به صورت غیابی بر جسد علی خامنه‌ای [[نماز میت]] خواندند.<ref>{{پک/بن|آخر|ک=آخرین خبر|ف=اقامه نماز غیابی دانشجویان پاکستانی برای رهبر انقلاب}}</ref>
* [[رئیس العلمای بوسنی]] پس از [[نماز جمعه]]، نماز میت غیابی بر پیکر علی خامنه‌ای خواند.<ref>{{پک/بن|بوس|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=اقامه نماز میت غیابی برای رهبر شهید انقلاب اسلامی در بوسنی}}</ref>
* [[رئیس العلمای بوسنی]] پس از [[نماز جمعه]]، نماز میت غیابی بر پیکر علی خامنه‌ای خواند.<ref>{{پک/بن|بوس|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=اقامه نماز میت غیابی برای رهبر شهید انقلاب اسلامی در بوسنی}}</ref>
* تاخیر در برگزاری مراسم تدفین و تشییع سید علی خامنه‌ای با کنایه‌های سیاسی از سوی مخالفان جمهوری اسلامی همراه بود. این گروه بارها عدم دفن سید علی خامنه‌ای را مورد تمسخر قرار داده و این موضوع را دستمایه طنز خود قرار دادند.<ref>{{پک/بن|جسد|ک=یورونیوز|ف=چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟|زبان=}}</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
=== ارجاعات ===
=== ارجاعات ===
{{پانویس|چپ‌چین=بله|۲}}
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}


=== منابع ===
=== منابع ===
 
{{آغاز پانویس|35em}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تعویق مراسم وداع با پیکر شهید امام خامنه‌ای|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1361126/%D8%AA%D8%B9%D9%88%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B9-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C|تاریخ=۱۳ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تاب}}|نویسنده=خبرگزاری تابناک|کد زبان=|وبگاه=tabnak.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تعویق مراسم وداع با پیکر شهید امام خامنه‌ای|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1361126/تعویق-مراسم-وداع-با-پیکر-شهید-امام-خامنه‌ای|تاریخ=۱۳ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تاب}}|نویسنده=خبرگزاری تابناک|کد زبان=|وبگاه=tabnak.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=عکس/ مراحل آماده‌سازی محل قرار گرفتن پیکر رهبر انقلاب در مصلی تهران|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1361224/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86|تاریخ=۱۴ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تاب۱}}|نویسنده=خبرگزاری تابناک|کد زبان=|وبگاه=tabnak.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=عکس/ مراحل آماده‌سازی محل قرار گرفتن پیکر رهبر انقلاب در مصلی تهران|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1361224/عکس-مراحل-آماده‌سازی-محل-قرار-گرفتن-پیکر-رهبر-انقلاب-در-مصلی-تهران|تاریخ=۱۴ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تاب۱}}|نویسنده=خبرگزاری تابناک|کد زبان=|وبگاه=tabnak.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جزئیات کشف پیکر رهبر انقلاب و نوه ایشان در بیت رهبری|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1371198/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D9%86%D9%88%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C|تاریخ=۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تاب۳}}|نویسنده=خبرگزاری تابناک|کد زبان=|وبگاه=tabnak.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جزئیات کشف پیکر رهبر انقلاب و نوه ایشان در بیت رهبری|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1371198/جزئیات-کشف-پیکر-رهبر-انقلاب-و-نوه-ایشان-در-بیت-رهبری|تاریخ=۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تاب۳}}|نویسنده=خبرگزاری تابناک|کد زبان=|وبگاه=tabnak.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=یک ماه به دنبال پیکر پدرمان در بیت رهبری بودیم|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1372889/%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D9%BE%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%DB%8C%D9%85|تاریخ=۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تاب۲}}|نویسنده=خبرگزاری تابناک|کد زبان=|وبگاه=tabnak.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=یک ماه به دنبال پیکر پدرمان در بیت رهبری بودیم|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1372889/یک-ماه-به-دنبال-پیکر-پدرمان-در-بیت-رهبری-بودیم|تاریخ=۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تاب۲}}|نویسنده=خبرگزاری تابناک|کد زبان=|وبگاه=tabnak.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تصویر منتشرشده از محل خاکسپاری رهبر شهید صحت ندارد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6772209/%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%AE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF|تاریخ=۲۰ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|مهر}}|نویسنده=خبرگزاری مهر|کد زبان=|وبگاه=mehrnews.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تصویر منتشرشده از محل خاکسپاری رهبر شهید صحت ندارد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6772209/تصویر-منتشرشده-از-محل-خاکسپاری-رهبر-شهید-صحت-ندارد|تاریخ=۲۰ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|مهر}}|نویسنده=خبرگزاری مهر|کد زبان=|وبگاه=mehrnews.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آرامگاه آیت الله خامنه ای کجا خواهد بود؟|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/1145518/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF|تاریخ=۱۰ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|عصر}}|نویسنده=عصرایران|کد زبان=|وبگاه=asriran.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آرامگاه آیت الله خامنه ای کجا خواهد بود؟|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/1145518/آرامگاه-آیت-الله-خامنه-ای-کجا-خواهد-بود|تاریخ=۱۰ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|عصر}}|نویسنده=عصرایران|کد زبان=|وبگاه=asriran.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنه‌ای در مشهد دفن خواهد شد|نشانی=https://persianepochtimes.com/tehran-official-says-ali-khamenei-to-be-buried-in-mashhad/|تاریخ=۱۲ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|اسپوتنیک}}|نویسنده=اسپوتنیک فارسی|کد زبان=|وبگاه=persianepochtimes.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنه‌ای در مشهد دفن خواهد شد|نشانی=https://persianepochtimes.com/tehran-official-says-ali-khamenei-to-be-buried-in-mashhad/|تاریخ=۱۲ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|اسپوتنیک}}|نویسنده=اسپوتنیک فارسی|کد زبان=|وبگاه=persianepochtimes.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای‌|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62997|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خامنه}}|نویسنده=خامنه‌ای دات‌آی‌آر|کد زبان=|وبگاه=farsi.khamenei.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62997|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خامنه}}|نویسنده=خامنه‌ای دات‌آی‌آر|کد زبان=|وبگاه=farsi.khamenei.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=رهبر شهید انقلاب در سه شهر کشور تشییع می‌شوند؛ اعلام محل دفن شهید خامنه‌ای|نشانی=https://www.irna.ir/news/86171630/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%AF%D9%81%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF|تاریخ=۱۲ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ایرنا}}|نویسنده=ایرنا|کد زبان=|وبگاه=irna.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اولین پیام حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62800|تاریخ=۲۱ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|خامنه۱}}|نویسنده=خامنه‌ای دات‌آی‌آر|کد زبان=|وبگاه=farsi.khamenei.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اقامه نماز میت غیابی برای رهبر شهید انقلاب اسلامی در بوسنی|نشانی=https://www.irib-news.ir/fa/news/5737998/%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%86%DB%8C|تاریخ=۲۲ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|بوس}}|نویسنده=خبرگزاری صدا و سیما|کد زبان=|وبگاه=irib-news.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=رهبر شهید انقلاب در سه شهر کشور تشییع می‌شوند؛ اعلام محل دفن شهید خامنه‌ای|نشانی=https://www.irna.ir/news/86171630/رهبر-شهید-انقلاب-در-سه-شهر-کشور-تشییع-می-شود-اعلام-محل-دفن-شهید|تاریخ=۱۲ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ایرنا}}|نویسنده=ایرنا|کد زبان=|وبگاه=irna.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اقامه نماز غیابی دانشجویان پاکستانی برای رهبر انقلاب|نشانی=https://akharinkhabar.ir/world/10838254/%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%BA%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8|تاریخ=۱۶ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|آخر}}|نویسنده=آخرین خبر|کد زبان=|وبگاه=akharinkhabar.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اقامه نماز میت غیابی برای رهبر شهید انقلاب اسلامی در بوسنی|نشانی=https://www.irib-news.ir/fa/news/5737998/اقامه-نماز-میت-غیابی-برای-رهبر-شهید-انقلاب-اسلامی-در-بوسنی|تاریخ=۲۲ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|بوس}}|نویسنده=خبرگزاری صدا و سیما|کد زبان=|وبگاه=irib-news.ir}}
 
* {{یادکرد وب|عنوان=جمهوری اسلامی و معمای تدفین آیت‌الله خامنه‌ای|نشانی=https://www.independentpersian.com/node/419894/سیاسی-و-اجتماعی/جمهوری-اسلامی-و-معمای-تدفین-آیت‌الله-خامنه‌ای|تاریخ=۱۴ فروردین ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ایند}}|نویسنده=ایندیپندنت فارسی|کد زبان=|وبگاه=independentpersian.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اطلاعیه شماره ۲ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای‌ قدّس‌الله‌نفسه‌الزکیه|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=63012|تاریخ=۱۹ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|دفتر}}|نویسنده=سایت حفظ و نشر آثار خامنه‌ای|کد زبان=|وبگاه=farsi.khamenei.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟|نشانی=https://parsi.euronews.com/2026/06/07/why-has-the-islamic-republic-still-not-buried-khameneis-body-after-100-days|تاریخ=۷ ژوئن ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۲۰ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|جسد}}|نویسنده=یورونیوز|کد زبان=|وبگاه=euronews.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اقامه نماز غیابی دانشجویان پاکستانی برای رهبر انقلاب|نشانی=https://akharinkhabar.ir/world/10838254/اقامه-نماز-غیابی-دانشجویان-پاکستانی-برای-رهبر-انقلاب|تاریخ=۱۶ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۳ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|آخر}}|نویسنده=آخرین خبر|کد زبان=|وبگاه=akharinkhabar.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=معمای جنازه‌ای که دفن نمی‌شود؛ نگهداری طولانی‌مدت جسد علی خامنه‌ای آیا امکان‌پذیر است؟|نشانی=https://parsi.euronews.com/2026/06/12/unburied-body-mystery-can-a-decomposed-corpse-be-kept-for-100-days|تاریخ=۱۲ ژوئن ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|یورومعما}}|نویسنده=یورونیوز|کد زبان=|وبگاه=euronews.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=حکومت ایران برنامه و تاریخ تشییع و خاکسپاری علی خامنه‌ای را اعلام کرد|نشانی=https://parsi.euronews.com/2026/06/13/iran-announced-the-schedule-and-date-for-ali-khameneis-funeral-and-buri|تاریخ=۱۳ ژوئن ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|یوروتش}}|نویسنده=یورونیوز|کد زبان=|وبگاه=euronews.com}}
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Iran’s supreme leader killed in major attack by US and Israel|نشانی=https://apnews.com/article/iran-us-explosion-tehran-c2f11247d8a66e36929266f2c557a54c|تاریخ=1 March 2026|تاریخ بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|supreme}}|نویسنده=APnews|کد زبان=en|وبگاه=apnews.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Iran’s supreme leader killed in major attack by US and Israel|نشانی=https://apnews.com/article/iran-us-explosion-tehran-c2f11247d8a66e36929266f2c557a54c|تاریخ=1 March 2026|تاریخ بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|supreme}}|نویسنده=APnews|کد زبان=en|وبگاه=apnews.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Iranians to bid farewell to late Supreme Leader Khamenei at Tehran ceremony|نشانی=https://www.reuters.com/world/middle-east/iranians-bid-farewell-late-supreme-leader-khamenei-tehran-ceremony-2026-03-04/?utm_source=chatgpt.com|تاریخ=4 March 2026|تاریخ بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|reuters}}|نویسنده=reuters|کد زبان=en|وبگاه=reuters}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Images of Iran's supreme leader buried by rubble are AI-generated|نشانی=https://factcheck.afp.com/doc.afp.com.99JE8ZQ?utm_source=chatgpt.com|تاریخ=4 March 2026|تاریخ بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|factcheck}}|نویسنده=factcheck|کد زبان=en|وبگاه=factcheck.afp.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=Ayatollah Ali Khamenei Funeral Date: Check When & Where Iran’s Former Supreme Leader Will Be Buried With Tight Security – IRGC Expects Massive Crowd|نشانی=https://sundayguardianlive.com/world/ayatollah-ali-khamenei-funeral-date-check-when-where-irans-former-supreme-leader-will-be-buried-with-tight-security-irgc-expects-massive-crowd-200759/amp/?utm_source=chatgpt.com|تاریخ=1 March 2026|تاریخ بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|sundayguardianlive}}|نویسنده=sundayguardianlive|کد زبان=en|وبگاه=sundayguardianlive.com}}
{{پایان چپ‌چین}}
{{پایان پانویس}}


[[رده:جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران]]
[[رده:جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران]]
[[رده:سید علی خامنه‌ای]]
[[رده:سید علی خامنه‌ای]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۲۲

تشییع جنازهٔ سید علی خامنه‌ای
تعویض پرچم حرم حضرت معصومه به رنگ سیاه، به مناسبت عزاداری رهبر جمهوری اسلامی ایران
تاریخ۱۳ – ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ (تاریخ اعلامی اول)
۲۳– ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ (تاریخ اعلامی دوم)
مکانمصلای امام خمینی، تهران
(در حالت عادی)
شرکت‌کننده‌هامقامات و روحانیون ایرانی، اقوام و پیروان

تشیع جنازه سید علی خامنه‌ای، پس از کشته‌شدن سید علی خامنه‌ای در اسفند ۱۴۰۴ شمسی، یکی از دغدغه‌های مسئولین جمهوری اسلامی ایران بود. اقدامی که به خاطر تاخیر در اجرایش، مورد توجه رسانه‌های مختلفی قرار گرفت.

با وجود انتشار برخی اخبار و تصاویر درباره کشف پیکر، جزئیات دقیقی از وضعیت جسد و نحوه مرگ او منتشر نشد و تنها گزارش‌هایی از نگهداری طولانی‌مدت پیکر تحت تدابیر شدید امنیتی منتشر گردید.

تشییع و تدفین خامنه‌ای بارها با اعلامیه‌های مختلف برنامه‌ریزی، لغو یا به تعویق افتاد تا سرانجام زمان برگزاری مراسم در تیر ۱۴۰۵ اعلام شد. حرم امام رضا به عنوان محل دفن او معرفی گردید. تأخیر طولانی در خاکسپاری، بحث‌های گسترده‌ای درباره وضعیت پیکر، دشواری‌های فنی نگهداری آن، شرایط جنگی کشور و اهداف سیاسی برگزاری مراسم به وجود آورد. برخی تحلیل‌ها این مراسم را عاملی مهم در تثبیت رهبری جدید جمهوری اسلامی دانسته‌اند و هم‌زمان واکنش‌هایی از سوی هواداران و مخالفان حکومت در داخل و خارج از ایران شکل گرفت.

مقدمه

ترور و کشته شدن

۹ اسفند ۱۴۰۴ شمسی، در حدود ساعت ۸ صبح، سید علی خامنه‌ای، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، در محل کار خود مشهور به بیت رهبری، در مرکز تهران هدف یک حمله هوایی-موشکی گسترده قرار گرفت. حمله‌ای که از سوی ارتش ایالات متحده آمریکا و ارتش اسرائیل مدیریت می‌شد. در پی این حمله، آسیب زیادی به ساختمان‌های محل اقامت او، خانواده و دیگر مسئولین جمهوری اسلامی ایران وارد آمد. همسر، دختر، داماد، عروس و نوه خامنه‌ای نیز در این حملات کشته شدند.[۱]

تخمین زده می‌شد که مرگ او موجب ایجاد خلاء قدرت در جمهوری اسلامی ایران می‌شد. پیروی همین موضوع، ترامپ اعلام کرد که «وقت آن است مردم ایران،‌ قدرت را به دست بگیرند.». با این وجود به سرعت پس از مرگ او، شورای رهبری در ایران شکل گرفت.[۲]

دولت ایران در پی کشته شدن خامنه‌ای، چهل روز عزای عمومی و یک هفته تعطیلی رسمی اعلام کرد. همچنین به صورت نمادین، پرچم گنبد حرم امام رضا و دیگر اماکن مقدس نزد شیعه، به رنگ مشکی درآمد.[۳]

کشف جسد

جلال ملکی، سخنگوی آتش‌نشانی ایران، در ویدئویی از یافتن جسد علی خامنه‌ای در همان روز اول جنگ خبر می‌دهد.[۴] در این میان تصاویری نیز از جسد و روند کشف آن منتشر شد که توسط برخی رسانه‌های تشخیص اصالت تصویر، تایید نشد و عموما با هوش مصنوعی ساخته شده بودند.[۵] در تاریخ ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ نیز سید مجتبی خامنه‌ای رهبر جدید و پسر سید علی خامنه‌ای، در پیامی به جسد سید علی اشاره کرد و از دیدن این جسد خبر داد. در پی این پیام آمده بود که «من این توفیق را داشتم که پیکر ایشان را بعد از شهادت زیارت کنم؛ آنچه دیدم کوهی از صلابت بود؛ و شنیدم که مشت دست سالمش را گره کرده بود».[۶] با این وجود خانواده سید عبدالرحیم موسوی، فرمانده وقت نیروهای مسلح که همزمان با سید علی خامنه‌ای در جلسه کشته شده بود، در گفتگوی تلویزیونی مدعی شدند که جسد موسوی پس از ۳۰ روز کاوش و جستجو یافت شده است.[۷]

وضعیت جسد

در خصوص وضعیت جسد، اینکه بر اثر چه چیزی (اصابت ترکش، زیر آوارماندن، موج انفجار، سوختگی یا...) کشته شده و اینکه چه مقدار از جسد قابل شناسایی بوده است از سوی منابع منتشر نشده است.[۸] پس از آن جزئیاتی از چگونگی نگهداری جسد مطرح نشد. برخی گزارش‌ها تنها به نگهداری و مراقبت شدید امنیتی از جسد او خبر دادند.[۹] گفته شده که با توجه به طولانی شدن نگهداری از جسد، احتمالا جسد در سردخانه‌ای رسمی و نه سردخانه یک بیمارستان نگهداری می‌شود.[۱۰]

یورونیوز در تحلیلی، مدعی شد که برگزاری برنامه تشییع جسد، با توجه به گذشت بیش از ۱۰۰ روز از کشف جسد، و با توجه به وضعیت احتمالی جسدی که دچار سوختگی و موج انفجار شده است، بسیار پیچیده و پر مخاطره خواهد بود. بر اساس این تحلیل،‌ از نظر علم پزشکی قانونی، جسدهای دارای زخم‌های باز و یا سوختگی، سریعتر دچار انحلال بافت می‌شوند و روند فساد جسد سریعتر پیش می‌رود. این روند ممکن است تاجایی پیش برود که انتقال جسد عملا ممکن نباشد. در چنین شرایطی، انتقال سریع جسد به سردخانه، تزریق مواد شیمیایی به عروق جسد و انجام مراحل بعدی مومیایی کردن جسد از اقداماتی است که می‌تواند به نگهداری بلندمدت جسد کمک نماید. بر اساس این تحلیل، انجماد عمیق با توجه به اینکه جسد باید در چند روز متوالی خارج از سردخانه تشییع گردد، منتفی است.[۱۱]

در تحلیل یورونیوز آمده است که اگر هدف مسئولان جمهوری اسلامی، نمایش چهره سید علی خامنه‌ای باشد، در این شرایط و با وجود گذشت زمان زیادی از نگهداری جسد، پزشکی قانونی با عملیات پیچیده‌ای برای حفظ و نگهداری بافت جسد مواجه است. هرچند ممکن است جسد در تابوت دربسته نگهداری و تشییع شود.[۱۲]

تاریخچه

اعلام اول مراسم و لغو

قرار بود مراسم تشییع جنازه سید علی خامنه‌ای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، به مدت سه روز بین ۱۳ تا ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ در تهران و مشهد برگزار شود.[۱۳][۱۴] مقدمات این مراسم و آماده‌سازی مصلی تهران در روزهای ۱۳ و ۱۴ اسفند انجام گرفت و تصاویری از روند تکمیل منتشر شد.[۱۵] با این حال، مراسم تشییع جنازه طی یک اطلاعیه رسمی در ۱۳ فروردین لغو و به دلیل جنگ به تعویق افتاد.[۱۶]

اعلامیه دوم مراسم و تکذیب

در ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، خبرهایی از تشیع جنازه در روزهای آخر ماه ذی‌الحجه و روزهای ابتدایی ماه محرم منتشر شد. معاون شهرداری تهران، این خبر را تایید کرد که پیکر در ایران و عراق تشییع خواهد شد و سپس برای دفن به مشهد منتقل می‌شود.[۱۷] یک روز بعد، سایت خامنه‌ای، اطلاعیه‌ای را تحت عنوان «اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای‌» منتشر کرد. در متن اطلاعیه آمده است که گمانه‌زنی‌ها در خصوص تشییع و زمان‌بندی برای آن، صحت ندارد.[۱۸]

اعلامیه سوم مراسم

بر طبق اطلاعیه دومی که ستاد بزرگداشت خامنه‌ای در تاریخ ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ منتشر کرد، تشییع جنازه سید علی خامنه‌ای به همراه خانواده‌اش که با او کشته شده‌اند، به صورت همزمان و پس از دهه اول محرم و عزاداری برای حسین بن علی، و با رعایت اصول امنیتی، برگزار خواهد شد. در این پیام وعده داده شده است که به زودی اطلاعیه کامل این مراسم از سوی این ستاد منتشر خواهد شد و مرجع رسمی اطلاعیه و برنامه‌ریزی همین ستاد است.[۱۹]

اعلامیه چهارم مراسم

در اعلامیه چهارم تشییع جسد سید علی خامنه‌ای آمده است که مراسم تشییع در ۱۳ تا ۱۸ تیرماه برگزار خواهد شد. بر اساس این اطلاعیه، روزهای ۱۳ و ۱۴ تیر، جسد در مصلی تهران نگهداری و مراسم وداع برگزار می‌شود. روز بعد در ۱۵ تیرماه، تشییع در شهر تهران، ۱۶ تیرماه تشییع در شهر قم و روز ۱۸ تیر در مشهد تشییع و تدفین می‌شود. بر اساس این اطلاعیه، دفن در حرم امام رضا انجام می‌شود.[۲۰]

تدفین

برخی رسانه‌های پیش‌بینی می‌کنند که جسد سید علی خامنه‌ای به صورت موقت دفن شده است تا بعدا به صورت دائم در جای دیگری دفن گردد. همچون اتفاقی که برای جسد سید حسن نصرالله افتاد. این احتمال با واجب کفایی بودن دفن میت در اولین زمان ممکن در شریعت شیعه، سازگاری دارد. اما در مقابل دیگر رسانه‌ها بر این باورند که این واقعه که با عنوان «نبش قبر» شناخته می‌شود، در شریعت اسلام جایز نیست و بعید است که رهبر سابق جمهوری اسلامی ایران، با این شرایط دفن گردد.[۲۱]

مدفن

گمانه‌زنی‌های اولیه از دفن سید علی خامنه‌ای در آرامگاه سید روح‌الله خمینی در بهشت‌زهرا تهران، حرم امام رضا در مشهد و حرم حضرت معصومه در قم و حتی مسجد جمکران در نزدیکی قم بود.[۲۲] در ۱۲ خرداد، به صورت رسمی اعلام شد که محل دفن سید علی خامنه‌ای، در حرم امام رضا خواهد بود. علت این اقدام نیز وصیت خود او عنوان شده است.[۲۳] پس از انتشار تصاویری از یک المان در یکی از صحن‌های حرم امام رضا، گمانه‌زنی‌هایی از احتمال دفن سید علی خامنه‌ای در این مکان مطرح شد. بعدا آستان قدس رضوی این موضوع را تکذیب کرد و محل را تنها یک المان یادبود معرفی کرد.[۲۴]

پیامدها

تأخیر در دفن سید علی خامنه‌ای با توجه به جایگاه دینی و سیاسی او و نیز موازین دینی و فرهنگی، قابل توجیه نبود. ایندیپندنت فارسی در یادداشتی در این خصوص می‌نویسد که جمهوری اسلامی میان دو گزینه دفن مخفیانه یا تأخیر در خاکسپاری قرار گرفته و هر دو گزینه را موجب هزینه و رسوایی سیاسی می‌داند. بر این اساس حکومت تمایل داشته مراسمی گسترده و باشکوه برای نمایش جایگاه رهبری او برگزار کند، اما تحقق چنین هدفی به دلیل شرایط جنگی با دشواری‌های جدی روبه‌رو شده است. شرایط جنگی، دشواری حضور نیروهای همسو، لغو پروازها، عدم مشارکت یا همراهی رهبران بسیاری از کشورها و وضعیت امنیتی و مبهم برخی مقام‌های داخلی به خاطر مسائل حفاظتی، از مسائلی است که این موضوع را پیچیده کرده است.[۲۵] در چنین شرایطی، حضور سید مجتبی خامنه‌ای که تا پیش از آن به خاطر مسائل امنیتی در انظار عمومی ظاهر نشده است، برای برگزاری این مراسم حائز اهمیت است.[۲۶]

علاوه بر آن، تمهیدات لازم برای برگزاری مراسم بدون خسارت و تلفات برای مقامات ایران مهم است. تجربه نشان داده است که در مراسمات بزرگ اینچنینی، تلفات انسانی و خسارات بالایی صورت میگیرد. برای نمونه در تشییع جنازه قاسم سلیمانی در کرمان،‌ حداقل ۵۶ نفر به خاطر ازدحام جمعیت کشته شدند. مسائل اقتصادی همچون تدارک اسکان، پذیرایی و ترابری جمعیت بالای تشییع‌کننده و شرکت‌کنندگان در مراسم، دیگر لازمه این مراسم است که به برنامه‌ریزی و هزینه‌کرد نیاز دارد. این در حالیست که ایران جنگ فرسایشی اقتصادی و نظامی قرار دارد و صرف هزینه بالا برای آن، چندان توجیه‌پذیر نخواهد بود.[۲۷]

تحلیل‌های سیاسی بر این باور است که برگزاری هر چه باشکوه‌تر مراسم تدفین و تشییع سید علی خامنه‌ای، تاثیر مستقیمی بر مشروعیت‌دادن به رهبری سید مجتبی خامنه‌ای است. از همین رو تخمین زده می‌شود که مقامات جمهوری اسلامی به هیچ وجه، به برگزاری محدود مراسم رضایت نخواهند داد.[۲۸]

واکنش‌ها

  • بر اساس ادعای یک منبع ایرانی، رئیس قوه قضائیه عراق اعلام کرده در ۴۰ روز اول پس از کشته شدن سید علی خامنه‌ای، هیچ ازدواج شیعی در عراق ثبت نشده است.[۲۹]
  • برخی رسانه‌ها از تشییع‌های نمادین در شهرهای عراق برای بزرگداشت سید علی خامنه‌ای خبر دادند.[۳۰]
  • بر اساس تصاویر منتشر شده،‌ تعدادی از دانشجویان پاکستانی، به صورت غیابی بر جسد علی خامنه‌ای نماز میت خواندند.[۳۱]
  • رئیس العلمای بوسنی پس از نماز جمعه، نماز میت غیابی بر پیکر علی خامنه‌ای خواند.[۳۲]
  • تاخیر در برگزاری مراسم تدفین و تشییع سید علی خامنه‌ای با کنایه‌های سیاسی از سوی مخالفان جمهوری اسلامی همراه بود. این گروه بارها عدم دفن سید علی خامنه‌ای را مورد تمسخر قرار داده و این موضوع را دستمایه طنز خود قرار دادند.[۳۳]

پانویس

ارجاعات

  1. “Iran’s supreme leader killed in major attack by US and Israel”, APnews.
  2. “Iran’s supreme leader killed in major attack by US and Israel”, APnews.
  3. “Iran’s supreme leader killed in major attack by US and Israel”, APnews.
  4. «جزئیات کشف پیکر رهبر انقلاب و نوه ایشان در بیت رهبری»، خبرگزاری تابناک.
  5. “Images of Iran's supreme leader buried by rubble are AI-generated”, factcheck.
  6. «اولین پیام حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی»، خامنه‌ای دات‌آی‌آر.
  7. «یک ماه به دنبال پیکر پدرمان در بیت رهبری بودیم»، خبرگزاری تابناک.
  8. «معمای جنازه‌ای که دفن نمی‌شود؛ نگهداری طولانی‌مدت جسد علی خامنه‌ای آیا امکان‌پذیر است؟»، یورونیوز.
  9. “Ayatollah Ali Khamenei Funeral Date”, sundayguardianlive.
  10. «معمای جنازه‌ای که دفن نمی‌شود؛ نگهداری طولانی‌مدت جسد علی خامنه‌ای آیا امکان‌پذیر است؟»، یورونیوز.
  11. «معمای جنازه‌ای که دفن نمی‌شود؛ نگهداری طولانی‌مدت جسد علی خامنه‌ای آیا امکان‌پذیر است؟»، یورونیوز.
  12. «معمای جنازه‌ای که دفن نمی‌شود؛ نگهداری طولانی‌مدت جسد علی خامنه‌ای آیا امکان‌پذیر است؟»، یورونیوز.
  13. “Iranians to bid farewell to late Supreme Leader Khamenei at Tehran ceremony”, reuters.
  14. “Ayatollah Ali Khamenei Funeral Date”, sundayguardianlive.
  15. «عکس/ مراحل آماده‌سازی محل قرار گرفتن پیکر رهبر انقلاب در مصلی تهران»، خبرگزاری تابناک.
  16. «تعویق مراسم وداع با پیکر شهید امام خامنه‌ای»، خبرگزاری تابناک.
  17. «معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنه‌ای در مشهد دفن خواهد شد»، اسپوتنیک فارسی.
  18. «اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای‌»، خامنه‌ای دات‌آی‌آر.
  19. «اطلاعیه شماره ۲ ستاد بزرگداشت عروج خونین امام مجاهد شهید»، سایت حفظ و نشر آثار سید علی خامنه‌ای.
  20. «حکومت ایران برنامه و تاریخ تشییع و خاکسپاری علی خامنه‌ای را اعلام کرد»، یورونیوز.
  21. «چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟»، یورونیوز.
  22. «آرامگاه آیت الله خامنه ای کجا خواهد بود؟»، عصرایران.
  23. «معاون شهرداری تهران: پیکر علی خامنه‌ای در مشهد دفن خواهد شد»، اسپوتنیک فارسی.
  24. «تصویر منتشرشده از محل خاکسپاری رهبر شهید صحت ندارد»، خبرگزاری مهر.
  25. «جمهوری اسلامی و معمای تدفین آیت‌الله خامنه‌ای»، ایندیپندنت فارسی.
  26. «چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟»، یورونیوز.
  27. «چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟»، یورونیوز.
  28. «چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟»، یورونیوز.
  29. «رهبر شهید انقلاب در سه شهر کشور تشییع می‌شوند؛ اعلام محل دفن شهید خامنه‌ای»، ایرنا.
  30. «رهبر شهید انقلاب در سه شهر کشور تشییع می‌شوند؛ اعلام محل دفن شهید خامنه‌ای»، ایرنا.
  31. «اقامه نماز غیابی دانشجویان پاکستانی برای رهبر انقلاب»، آخرین خبر.
  32. «اقامه نماز میت غیابی برای رهبر شهید انقلاب اسلامی در بوسنی»، خبرگزاری صدا و سیما.
  33. «چرا جمهوری اسلامی پس از ۱۰۰ روز هنوز پیکر خامنه‌ای را تشییع و دفن نکرده است؟»، یورونیوز.

منابع

  • APnews (1 March 2026). "Iran's supreme leader killed in major attack by US and Israel". apnews.com (به انگلیسی). Retrieved 4 June 2026.
  • reuters (4 March 2026). "Iranians to bid farewell to late Supreme Leader Khamenei at Tehran ceremony". reuters (به انگلیسی). Retrieved 4 June 2026.
  • factcheck (4 March 2026). "Images of Iran's supreme leader buried by rubble are AI-generated". factcheck.afp.com (به انگلیسی). Retrieved 4 June 2026.
  • sundayguardianlive (1 March 2026). "Ayatollah Ali Khamenei Funeral Date: Check When & Where Iran's Former Supreme Leader Will Be Buried With Tight Security – IRGC Expects Massive Crowd". sundayguardianlive.com (به انگلیسی). Retrieved 4 June 2026.