بشیریه

بَشیریه، یا همسویه، فرقه‌ای از غلاة شیعه و شاخه‌ای از واقفه و مفوضه است که رهبری آن را محمد بن بشیر اسدی کوفی و سپس پسرش سمیع برعهده داشتند. مهم‌ترین ویژگی این فرقه، اعتقاد به امامت و رجعت موسی بن جعفر است. همچنین بشیریه به تناسخ، ثنویت انسان، اباحه، آیین اشتراکی و تفویض باور دارند.

تاریخچه

بَشیریه فرقه‌ای از غلاة شیعه و شاخه‌ای از واقفه و مفوضه محسوب می‌شوند. این فرقه از محمد بن بشیر اسدی کوفی پیروی می‌کرد و پس از او، رهبری آن به پسرش سمیع منتقل شد.

این فرقه با نام‌های دیگری نیز شناخته شده است؛ از جمله «همسویه» که ظاهراً تحریفی از بشیریه است، «واقفه» به دلیل توقف در امامت موسی بن جعفر، و «ممطورة» که عنوانی توهین‌آمیز است.

باورها

اصلی‌ترین اعتقاد بشیریه در زمینه امامت است. آنان معتقدند که موسی بن جعفر در زندان هارون الرشید نگه داشته نشده و در آنجا نمرده است، بلکه زنده و غایب است و باز خواهد گشت. این باور به معنای قبول رجعت و قیام امام برای رهبری مردم و برپایی داد در جهان است. همچنین بشیریه، محمد بن بشیر و سپس پسرش سمیع را جانشینان موسی بن جعفر می‌دانند و دیگر ادعای جانشینی فرزندان موسی کاظم را کاذب و خطاکار می‌پندارند.

در باورهای دیگر، بشیریه به تناسخ، یعنی انتقال روح از پیکری به پیکر دیگر، اعتقاد دارند و بر این اساس امامان را واحد و یکسان می‌دانند. همچنین آن‌ها به ثنویت انسان باور دارند و انسان را دارای جنبه ظاهری زمینی و جنبه باطنی ازلی می‌دانند. این فرقه برخی محرمات اسلامی را حلال می‌شمارد و تنها نمازهای پنج‌گانه و روزه ماه رمضان را واجب می‌داند. بشیریه آیین اشتراکی دارند و بر توزیع مساوی مال تأکید می‌کنند و تفویض، یعنی واگذاری تدبیر جهان به پیامبر و امام، از دیگر باورهای آن‌هاست.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «بَشیریه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.