محمدرضا مامقانی
محمدرضا مامقانی، از فقیهان و دانشمندان شیعه بود که در حوزه علمیه نجف، مشهد و قم تحصیل نمود.
نام و نسب
محمدرضا مامقانی، در خانوادهای اهل علم و فقاهت شیعی زاده شد. پدرش شیخ محمدعلى نام داشت که با عنوان محیىالدین مامقانى شناخته میشد. پدربزرگ او نیز شیخ عبدالله مامقانى نام داشت که در علم رجال و فقه فردی شناخته شده بود. جد وی نیز محمدحسن مامقانى بود که از مراجع تقلید شیعه به شمار رفته است و یکی از شاگردان مشهور شیخ انصارى بوده است. محمدرضا مامقانی از طرف خاندان مادری به خاندان کاشفالغطاء منسوب بود. مادر او دختر محمدرضا، ابن شیخ هادى، پسرِ شیخ عباس، فرزند شیخ على، پسر شیخ جعفر کاشف الغطاءِ بود.[۱]
زندگی
حمدرضا مامقانی در سال ۱۳۷۳ ه.ق در شهر نجف به دنیا آمد. تاریخ دقیق ولادت او به خاطر مفقود شدن قرآنی که در ابتدایش تاریخ زادروزش نوشته شده بود، به طور دقیق مشخص نیست. مامقانی در سن ۵ سالگی، تحصیلات ابتدایی خودش را در دبستان آغاز کرد. او تحصیلاتش را در مدرسه علویه گذراند و سپس به مدرسه ملی (معروف به منتدى النشر و متعلق به محمدرضا مظفر) راه یافت.[۲]
او شبانه دروس کلاسیک را میگذراند و روزها در دروس حوزه علمیه شرکت میکرد. او برای ادامه تحصیل، به کلّیة الفقه (دانشکدهى فقه) مراجعه کرد و در کنارِ تحصیل، به تدریس خصوصى درسهاى: منطق و بخشى از اصول الفقه مظفر پرداخت. او در طول دوران حضورش در نجف، از اساتید معروف زمانه خود بهره برد که برخی از آنها عبارتند از: سید محمدحسن حکیم، على المسبح الأحسائى، سید الصمدى البهبهانى، رشید بصرى، بشیر نجفى و مجتبى لنکرانی.[۳]
درسال 1391 هجرى قمرى، با خروج ایرانیان از عراق توسط حزب بعث، وی به همراه خانواده به ایران مهاجرت کرد. پدر مامقانی در تهران ساکن شد اما محمدرضا برای ادامه تحصیل در رشتهى فلسفه، به دانشگاه الهیات مشهد عزیمت کرد. در این دوران او روزهای پنجشنبه و تعطیل را در دروس حوزه مشهد شرکت میکرد. در این دوران او از اساتیدی چون سید محمدباقر حجت طباطبائى، سید حسن صالحى و ابوالقاسم روحانى بهره برد. چندی بعد در سال ۱۳۹۴ ه.ق، از او درخواست شد تا در دانشگاه تدریس نماید اما وی با رد این درخواست، به قم عزیمت کرد. وی در قم نیز شاگردی سید محمد مفتىالشیعه، سيد محمد روحانى، میرزا کاظم قاروبى تبریزى، میرزا هاشم آملى، سید ابوالقاسم کوکبى تبریزى، میرزا جواد تبریزى، حسین وحید خراسانى، مهدى محمدى گیلانى، حسن حسنزاده آملى و مرتضى مطهرى را نمود.[۴]
او بعدا موفق شد تا اجازه روایت از پدرش و شهابالدین مرعشى نجفى و میرزا عبدالله مجتهد سرابى را کسب کند.[۵]
درگذشت
محمدرضا مامقانی در ۴ اسفند ۱۴۰۴، بر اثر یک دوره بیماری، در سن ۷۲ سالگی درگذشت.[۶] او در شهر قم تشیع جنازه شد و پس از نماز خواندن بر پیکرش در حرم حضرت معصومه، به شهر نجف برای انجام مراسم دفن منتقل شد.[۷]
آثار
محمدرضا مامقانی، بیش از 80 اثر را تالیف یا تحقیق نمود. از جمله آثار او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:[۸]
- رسالة فی تاریخ علم النحو
- تحقیق و استدراکنویسى بر کتاب مخزن المعانی فی ترجمة المحقق المامقانی
- مسرد تنقیح المقال
- تحقیق کتاب الفوائد الرجالیة
- تحقیق و تعلیقهنویسى بر کتاب مقباس الهدایة فی علم الدرایة
- علامات الترقیم قدیماً وحدیثاً
- المباهلة بروایة صاحب الاقبال
- علم النسب؛ لغته ومصطلحاته ورموزه
- الکنى والالقاب التى یعرف بها المعصومین علیهم السلام فى أسانید الاخبار
- تحقیق کتاب الزام النواصب
- الفریدة فی لوعة الشهیدة سلام الله علیها
پانویس
ارجاعات
منابع
- مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (۱۱ خرداد ۱۴۰۰). «شخصیتشناسی شیخ محمّدرضا مامقانى». noorsoft.org.
- خبرگزاری ایکنا (۴ اسفند ۱۴۰۴). «آیتالله محمدرضا مامقانی درگذشت». iqna.ir.
- خبرگزاری شفقنا (۴ اسفند ۱۴۰۴). «مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت الله محمدرضا مامقانی در شهر مقدس قم». fa.shafaqna.com.
- ↑ «شخصیتشناسی شیخ محمّدرضا مامقانى»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
- ↑ «شخصیتشناسی شیخ محمّدرضا مامقانى»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
- ↑ «شخصیتشناسی شیخ محمّدرضا مامقانى»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
- ↑ «شخصیتشناسی شیخ محمّدرضا مامقانى»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
- ↑ «شخصیتشناسی شیخ محمّدرضا مامقانى»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
- ↑ «آیتالله محمدرضا مامقانی درگذشت»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت الله محمدرضا مامقانی در شهر مقدس قم»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ «شخصیتشناسی شیخ محمّدرضا مامقانى»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.