|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
اقتصاد در اسلام
اقتصاد در اسلام به مدیریت معیشت دنیوی در دو سطح فردی و حکومتی پرداخته و بر عدالت اجتماعی، تلاش برای تأمین معاش حلال، و ایجاد محیطی پایدار تأکید دارد. بسیاری از آموزههای قرآن، سنت، و فقه اسلامی به نقش دولت و فرد در تحقق عدالت اقتصادی و رفع نیازهای جامعه اشاره دارند.
تعریف اقتصاد در اسلام
اقتصاد در اسلام به مفهوم نحوه مدیریت زندگی در زمینه معیشت دنیوی و امور مادی تعریف میشود و شامل تمام جنبههایی است که به تأمین معاش و تنظیم نیازهای اقتصادی جامعه مربوط میشود. در آموزههای اسلامی، اقتصاد در دو سطح فردی و حکومتی مورد توجه قرار دارد. سطح فردی شامل وظایف فرد در کسب و کار و تلاش برای تأمین نیازهای زندگی است، و سطح حکومتی شامل وظایف دولت در ایجاد شرایط عادلانه و پایدار اقتصادی.[۱]
اقتصاد در منابع اسلامی
بخش قابل توجهی از آموزههای قرآن و سنت به موضوع اقتصاد اختصاص دارد. آیاتی همچون آیه ۵ سوره نساء: «ولا تؤتوا السفهاء أموالکم آلتی جعل الله لکم قیاماً»، نشاندهنده اهمیت مدیریت اقتصادی در اسلام هستند. بسیاری از موضوعات فقهی، از جمله تجارت، اجاره، قرض، مضاربه، مزارعه، و احیای اراضی موات به مسائل اقتصادی پرداختهاند. روایات متعددی نیز در تشویق به کسب روزی حلال و فعالیتهای اقتصادی از پیامبر اسلام و امامان شیعه نقل شده است. برای مثال، پیامبر اسلام کسب حلال را برترین بخش عبادت دانسته و کسانی را که برای تأمین معیشت خانواده تلاش میکنند، همپایه مجاهد در راه خدا توصیف کرده است.[۲]
در سطح حکومتی، اسلام به ایجاد شرایط عادلانه اقتصادی تأکید دارد. در دوره پیامبر اسلام و علی بن ابیطالب، توجه ویژهای به حمایت از بازرگانان، کشاورزان، و صاحبان صنایع صورت میگرفت. جلوگیری از احتکار و گرانفروشی، کاهش مالیاتها برای تشویق تولید و تجارت، و نظارت بر اموال عمومی مانند خمس، زکات و غنایم، از جمله تدابیر حکومتی بود. علی بن ابیطالب در نامه خود به مالک اشتر بر اهمیت رعایت حقوق اقتصادی مردم و ایجاد محیطی امن و عادلانه تأکید کرده است.[۳]
همچنین، اسلام بر تأثیر عبادات و ارزشهای اخلاقی در اقتصاد تأکید دارد. برنامههای عبادی همچون زکات و صدقات نقش مهمی در تحقق عدالت اقتصادی و رفع فقر دارند. در مجموع، اقتصاد اسلامی به دنبال ایجاد جامعهای خودکفا، عاری از اختلافات و بر پایه عدالت اجتماعی است.[۴]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «اقتصاد». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.