غزوه ذیامر
ذواَمَر موضعی در نواحی نجد در سرزمین غطفان است. در سال سوم هجری، غزوهای در این منطقه رخ داد که در منابع از آن با عنوان «غزوه ذوامر»، «غزوه غطفان» و «غزوه انمار» یاد شده است.
تاریخچه
ذوامر نام منطقهای در نواحی نجد و از دیار غطفان بود که در سال سوم هجری صحنه یکی از غزوات پیامبر اسلام شد. در منابع سیره آمده است که این غزوه را غزوه ذو امر، غزوه غطفان یا غزوه انمار نیز نامیدهاند. سبب این غزوه آنگونه گزارش شده که محمد بن عبدالله آگاه شد گروهی از بنیثعلبه و محارب در ناحیه ذوامر گرد آمدهاند تا به اطراف مدینه حمله برده و غنیمتی به دست آورند و ریاست آنان را شخصی به نام دعثور بن حارث بر عهده دارد. در پی این خبر، پیامبر اسلام با گروهی از مسلمانان ــ که شمار آنان حدود چهارصد و پنجاه نفر گزارش شده است ــ با شتاب به سوی سرزمین ذو امر حرکت کرد. به دنبال این حرکت، دعثور و همراهانش به کوهها پناه بردند و جز مردی از بنیثعلبه که به دست مسلمانان گرفتار شد، کسی از آنان دیده نشد. فرد اسیر شده نزد پیامبر اسلام آورده شد، اسلام بر او عرضه شد و او مسلمان گردید.[۱]
در ادامه این واقعه، بارانی شدید بارید و لباس و تجهیزات سپاه خیس شد. افراد سپاه پراکنده شدند و به خشک کردن جامههای خود پرداختند. پیامبر نیز جامه خویش را بیرون آورد، آب آن را فشرد و بر شاخه درختی آویخت و در سایه همان درخت به استراحت پرداخت. در برخی گزارشها آمده است که دعثور که در کمین بود، این فرصت را غنیمت شمرد و با شمشیر بر بالین محمد رسید و تهدید کرد که چه کسی اکنون او را از خطر میرهاند. در روایتهای سیره، نجات محمد به دخالت فرشته وحی نسبت داده شده که سبب افتادن شمشیر از دست دعثور و بر زمین افتادن او شد. سپس پیامبر شمشیر را برگرفت و از دعثور پرسید چه کسی او را از این وضعیت نجات میدهد و او با اظهار ناتوانی، شهادتین گفت و مسلمان شد. در ادامه، پیامبر شمشیر را به او بازگرداند و دعثور به سوی قوم خود بازگشت و آنان را به اسلام دعوت کرد. این ماجرا در برخی منابع به آیهای از قرآن دربارهٔ یاد کردن نعمت الهی در هنگام تهدید دشمنان مرتبط دانسته شده است: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَنْ یَبْسُطُوا إِلَیْکُمْ أَیْدِیَهُمْ…»؛ پس از این ماجرا، پیامبر به مدینه بازگشت و مدت این سفر حدود بیست و یک روز گزارش شده است.[۲]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «ذو امر». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.