غزوه ذاتالرقاع
ذاتالرِّقاع نام یکی از غزوههای پیامبر اسلام است که در سال ششم هجری رخ داد. این رویداد در پی گزارشهایی دربارهٔ آمادگی برخی قبایل برای حمله به مدینه روی داد و به حرکت سپاهی از مسلمانان به سوی ناحیه نجد انجامید.
واژهشناسی
ذاتالرقاع از غزوههای پیامبر اسلام است که به سال ششم هجری رخ داد. دربارهٔ نامگذاری این غزوه به «ذاتالرقاع» توضیحهای گوناگونی در منابع آمده است. بر پایه یک روایت، کوههای آن منطقه به سبب رنگهای گوناگون سیاه و سفید چنین نامیده میشدند. در روایتی دیگر گفته شده است که برخی از همراهان در اثر پیادهروی طولانی دچار زخم پا شده بودند و برای درمان، پارچههایی به پاهای خود بسته بودند و از همین رو این نام بر آن نهاده شد. همچنین در گزارشی دیگر آمده است که درختی در محل فرود سپاه به این نام شناخته میشد.[۱]
تاریخچه
بنا بر گزارش منابع تاریخی، خبر رسید که قبایل غطفان، بنیمحارب و انمار در صدد گردآوری نیرو برای حمله به مدینه هستند. در پی این خبر، محمد بن عبدالله، پیامبر اسلام، ابوذر غفاری را به عنوان سرپرست مدینه گماشت و خود در نیمه جمادیالاولی با گروهی از مسلمانان، که شمار آنان را حدود چهارصد تا هشتصد نفر نوشتهاند، به سوی سرزمین نجد حرکت کرد.[۲]
سپاه مسلمانان تا ناحیه نخله پیش رفت و در محل ذاتالرقاع فرود آمد. هنگامی که قبایل یادشده از حرکت این سپاه آگاه شدند، به گفته منابع دچار هراس شدند و به کوهها پناه بردند. در نتیجه، رویارویی گستردهای میان دو طرف رخ نداد و برخی از زنان آنان به دست سپاه مسلمانان اسیر شدند.[۳]
در جریان این غزوه، به سبب نگرانی از احتمال حمله ناگهانی دشمن هنگام عبادت، نماز به صورت «نماز خوف» برگزار شد؛ شیوهای از نماز که در شرایط جنگی و بیم از حمله دشمن به کار میرود.[۴]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «ذاتالرقاع». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.