قاضی حویزی
قاضی حویزی، جعفر بن عبدالله بن ابراهیم، ملقب به قوام‌الدین و مشهور به قاضی، از عالمان شیعه امامیه در اوایل قرن دوازدهم هجری بود. اصل او از حویزه، زادگاهش کمره، محل سکونتش اصفهان و مدفنش نجف بود. او در حدیث، اخبار، کلام و تفسیر مهارت داشت و منصب قضاوت اصفهان را بر عهده داشت. از مشهورترین آثار او حاشیه شرح لمعه است. درباره تاریخ و چگونگی وفات او در سال ۱۱۱۵ق دو گزارش متفاوت نقل شده است.
زندگی
جعفر بن عبدالله بن ابراهیم، ملقب به قوام‌الدین و مشهور به قاضی، از بزرگان عالمان شیعه امامیه در اوایل قرن دوازدهم هجری بود. اصل او از حویزه، زادگاهش کمره، محل سکونتش اصفهان و مدفنش شهر نجف بود. او در معرفت اخبار، کلام و تفسیر مهارت داشت و از نظر ذکاوت و جامعیت کمالات علمی، از عالمان برجسته عصر خود به‌شمار می‌رفت.[۱]
قاضی حویزی علم حدیث و اخبار را از محمدتقی مجلسی فراگرفت و در علوم معقول و منقول از شاگردان آقا حسین خوانساری و محقق سبزواری، صاحب ذخیره، بود. سید صدر قمی، شارح وافی، و محمد اکمل، پدر وحید بهبهانی، نیز از شاگردان او بودند.[۲]
منصب قضاوت اصفهان در سراسر عمر به او واگذار شد و به همین سبب در میان عالمان به «شیخ جعفر قاضی» شهرت یافت.[۳]
آثار
قاضی حویزی آثاری تألیف کرده است که از جمله آنها می‌توان به این موارد اشاره کرد:
- اصول‌الدین
- حاشیه شرح لمعه
- حاشیه کفایه استاد خود محقق سبزواری
- ذخائر العقبی در تعقیبات نماز
او کتاب ذخائر العقبی را به امر شاه سلطان حسین صفوی تألیف کرد. از میان آثار او، حاشیه شرح لمعه مشهورتر است و در میان عالمان رواج داشته و مورد استفاده آنان بوده است.[۴]
وفات
قاضی حویزی به تصریح روضات الجنات در سال ۱۱۱۵ق، در اثنای بازگشت از سفر حج در عراق درگذشت. با این حال، مؤلف مستدرک الوسائل این گزارش روضات را ناشی از اشتباه دانسته و از امیر اسماعیل خاتون‌آبادی، که در همان سفر حج همراه کاروان بوده و وقایع سفر را روزبه‌روز ثبت می‌کرده، گزارشی متفاوت نقل کرده است.[۵]
بر اساس گزارش امیر اسماعیل خاتون‌آبادی، قاضی حویزی حدود یک سال و نیم پس از وفات محمدتقی مجلسی در سال ۱۱۱۱ق به مقام شیخ‌الاسلامی رسید. در سال ۱۱۱۵ق، محمود نامی از تاجران به همراه گروهی از بزرگان برای زیارت مکه، مدینه و عتبات عازم سفر شد. آنان مبالغ بسیاری برای تعمیر مشهد حسینی همراه داشتند و شبکه حرم کاظمین را نیز با خود می‌بردند. شیخ جعفر نیز همراه این گروه برای زیارت کعبه حرکت کرد.[۶]
قاضی حویزی در کرمانشاه بیمار شد و سرانجام در دو فرسخی نجف، پیش از زیارت کعبه، درگذشت. محمد سراب به دستور تجهیز و تکفین او پرداخت و وی را نزدیک قبر علامه حلی به خاک سپرد.[۷]
قوام‌الدین میرزا محمد قزوینی، از شاگردان شیخ جعفر، قصیده‌ای در مرثیه او سرود که سی‌ونه بیت دارد و در روضات نقل شده است. مطلع این قصیده چنین است: «الدهر ینعی إلینا المجد و الکرما و العلم و الحلم و الأخلاق و الشیما».[۸]
پانویس
ارجاعات
- ↑ اختری، «قاضی حویزی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «قاضی حویزی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «قاضی حویزی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «قاضی حویزی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «قاضی حویزی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «قاضی حویزی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «قاضی حویزی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «قاضی حویزی»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «قاضی حویزی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.