|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
گوهرشادبانو: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
گوهرشاد بیگم معروف به گوهرشاد آغا و مهد علیا، زنی بسیار نیکوکار، ادبدوست، هنرپرور، خردمند، ثروتمند و از زنان اشرافی سیاستمدار و ترک تبار در دوره تیموریان است. | گوهرشاد بیگم معروف به گوهرشاد آغا و مهد علیا، زنی بسیار نیکوکار، ادبدوست، هنرپرور، خردمند، ثروتمند و از زنان اشرافی سیاستمدار و ترک تبار در دوره تیموریان است. | ||
{{جعبه زندگینامه | |||
| نام = گوهرشاد بیگم | |||
| تاریخ_تولد = 1376 | |||
| محل_تولد = سمرقند | |||
| تاریخ_مرگ = 1457 | |||
| آرامگاه = آرامگاه گوهرشاد، هرات، افغانستان | |||
| لقب = مهد علیا | |||
| همسر = شاهرخ تیموری | |||
| فرزندان = الغ بیگ | |||
ابراهیم میرزا | |||
بایسنقر میرزا | |||
محمد جوکی | |||
مریم سلطان | |||
سعادت سلطان | |||
| مادر = خانزاده بیگم | |||
| پدر = غیاث الدین ترخان | |||
}} | |||
== زندگی == | == زندگی == | ||
| خط ۶: | خط ۲۴: | ||
پدر گوهرشاد امیرغیاثالدینخان بود که یکی از امرای عهد تیموری بوده و در جنگهای بزرگی شرکت داشته است. مادر وی [[بانو خانزاده بیگم]] است که در ماه رجب در سال ۸۱۴ قمری در مشهد وفات یافت و در حرم علی ابن موسی الرضا دفن شده است.<ref name=":0" /> | پدر گوهرشاد امیرغیاثالدینخان بود که یکی از امرای عهد تیموری بوده و در جنگهای بزرگی شرکت داشته است. مادر وی [[بانو خانزاده بیگم]] است که در ماه رجب در سال ۸۱۴ قمری در مشهد وفات یافت و در حرم علی ابن موسی الرضا دفن شده است.<ref name=":0" /> | ||
گوهرشاد با شاهرخ، فرزند امیر تیمور گورگانی ازدواج کرد و از او صاحب دو | گوهرشاد با شاهرخ، فرزند امیر تیمور گورگانی ازدواج کرد و از او صاحب فرزندانی شد که دو فرزندش به نامهای میرزا ابراهیم معروف به ابراهیم سلطان و میرزا بایسنقر است. همسر او پس از ۴۳ سال سلطنت در سال ۸۵۰ در شهر ری در گذشت و جنازهاش را به هرات منتقل و در مدرسه گوهرشاد آغا دفن کردند.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=پرتال جامع علوم انسانی|نشانی=https://ensani.ir/file/download/article/20120426171946-5188-192.pdf|عنوان=گوهرشاد|صص=۹۱-۹۲}}</ref> | ||
== آثار == | == آثار == | ||
مسجد جامع، مدرسه و خانقاه شهر هرات افغانستان و مسجد جامع مشهد در ایران از آثار و بناهای خیریه با اهمیتی است که توسط گوهرشاد بنا شده است. و از شاهکارهای هنر معماری و کاشیکاری قرن نهم هجری به شمار میروند. از دیگر آثار ارزنده او دو رواق «[[دارالحفاظ]]» و «[[دارالسیاده]]» در حرم علی ابن موسی الرضا است. معمار این دو رواق و دو مسجدی که در هرات و مشهد بنا کرد، | مسجد جامع، مدرسه و خانقاه شهر هرات افغانستان و مسجد جامع مشهد در ایران از آثار و بناهای خیریه با اهمیتی است که توسط گوهرشاد بنا شده است. و از شاهکارهای هنر معماری و کاشیکاری قرن نهم هجری به شمار میروند. از دیگر آثار ارزنده او دو رواق «[[دارالحفاظ]]» و «[[دارالسیاده]]» در حرم علی ابن موسی الرضا است. معمار این دو رواق و دو مسجدی که در هرات و مشهد بنا کرد، [[قوامالدین شیرازی (معمار)|قوامالدین شیرازی]] بود.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=پرتال جامع علوم انسانی|نشانی=https://ensani.ir/file/download/article/20120426171946-5188-192.pdf|عنوان=گوهرشاد|صفحه=۱۰۵}}</ref> | ||
== مرگ == | == مرگ == | ||
| خط ۱۹: | خط ۳۴: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}}{{Navbox | |||
{{Navbox | |||
|name = مشاهیر خراسان | |name = مشاهیر خراسان | ||
|title = مشاهیر [[خراسان]] | |title = مشاهیر [[خراسان]] | ||
| خط ۱۲۳: | خط ۱۳۷: | ||
|below='''[[درگاه:خراسان|درگاه خراسان]]''' – {{Main other| | |below='''[[درگاه:خراسان|درگاه خراسان]]''' – {{Main other| | ||
}}}} | }}}} | ||
[[رده:اهالی خراسان]] | |||
[[رده:اهالی هرات]] | |||
[[رده:تیموریان]] | |||
[[رده:تاریخ هرات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۴
گوهرشاد بیگم معروف به گوهرشاد آغا و مهد علیا، زنی بسیار نیکوکار، ادبدوست، هنرپرور، خردمند، ثروتمند و از زنان اشرافی سیاستمدار و ترک تبار در دوره تیموریان است.
| گوهرشاد بیگم | |
|---|---|
| متولد | 1376 سمرقند |
| وفات | 1457 |
| آرامگاه | آرامگاه گوهرشاد، هرات، افغانستان |
| عنوان | مهد علیا |
| همسر(ها) | شاهرخ تیموری |
| فرزندان | الغ بیگ
ابراهیم میرزا بایسنقر میرزا محمد جوکی مریم سلطان سعادت سلطان |
| والدین |
|
زندگی
گوهرشاد دختر غیاث الدینترخان است. ترخان مرادف عنوان آقاجی است که در دستگاه سلاطین و امرای ماوراءالنهر و خراسان، منصب خاصی بوده که صاحب آن منصب، واسطهای بوده بین سلاطین و رعیت و به علت آن حشمت و نفوذی که داشته، بدون واسطه و بدون رعایت نوبت و رخصت، نزد سلطان میرفتند. و طبق آنچه از فحوای تاریخ بیهقی وراحةالصدور به دست میآید، سمت حاجب و پرده بردار داشته و در دوره مغول غالبا برای متصدی عنوان آغاجی، واژه ترخان به کار میرفته که منظور از آن همان امیری است که بی واسطه و بدون رعایت نوبت در درگاه سلطان تردد میکند. در دوره مغول ترخان دارای مزیت معافبودن از پرداخت تمام یا قسمتی از عوارض دیوانی است. کمکم ترخانی لقب گوهرشاد گردید.[۱]
پدر گوهرشاد امیرغیاثالدینخان بود که یکی از امرای عهد تیموری بوده و در جنگهای بزرگی شرکت داشته است. مادر وی بانو خانزاده بیگم است که در ماه رجب در سال ۸۱۴ قمری در مشهد وفات یافت و در حرم علی ابن موسی الرضا دفن شده است.[۱]
گوهرشاد با شاهرخ، فرزند امیر تیمور گورگانی ازدواج کرد و از او صاحب فرزندانی شد که دو فرزندش به نامهای میرزا ابراهیم معروف به ابراهیم سلطان و میرزا بایسنقر است. همسر او پس از ۴۳ سال سلطنت در سال ۸۵۰ در شهر ری در گذشت و جنازهاش را به هرات منتقل و در مدرسه گوهرشاد آغا دفن کردند.[۲]
آثار
مسجد جامع، مدرسه و خانقاه شهر هرات افغانستان و مسجد جامع مشهد در ایران از آثار و بناهای خیریه با اهمیتی است که توسط گوهرشاد بنا شده است. و از شاهکارهای هنر معماری و کاشیکاری قرن نهم هجری به شمار میروند. از دیگر آثار ارزنده او دو رواق «دارالحفاظ» و «دارالسیاده» در حرم علی ابن موسی الرضا است. معمار این دو رواق و دو مسجدی که در هرات و مشهد بنا کرد، قوامالدین شیرازی بود.[۳]
مرگ
گوهرشاد در نهم رمضان ۸۶۱ قمری در سن ۸۰ سالگی در جریان قیام میرزاابوالقاسم بابر، در دوره سلطنت سلطان ابوسعید، به دستور سلطان سعید و با توطئه جمعی از امرا و مشاوران وی، در شهر هرات کشته شد و در کنار قبر فرزندش بایسنقر میرزا و همسرش شاهرخ در مجموعه مدرسه و مسجد گوهرشاد هرات به خاک سپرده شد و آرامگاه او هنوز باقی است.[۴]
.jpg)