محمدرضا مامقانی: تفاوت میان نسخه‌ها

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(صفحه‌ای تازه حاوی «'''محمدرضا مامقانی'''، از فقیهان و دانشمندان شیعه بود که در حوزه علمیه نجف، مشهد و قم تحصیل نمود. == نام و نسب == محمدرضا مامقانی، در خانواده‌ای اهل علم و فقاهت شیعی زاده شد. پدرش شیخ محمدعلى نا...» ایجاد کرد)
 
(ابرابزار)
خط ۲: خط ۲:


== نام و نسب ==
== نام و نسب ==
محمدرضا مامقانی، در خانواده‌ای اهل علم و فقاهت شیعی زاده شد. پدرش شیخ محمدعلى نام داشت که با عنوان محیى‌الدین مامقانى شناخته می‌شد. پدربزرگ او نیز شیخ عبدالله مامقانى نام داشت که در علم [[علم رجال|رجال]] و [[فقه]] فردی شناخته شده بود. جد وی نیز [[محمدحسن مامقانى]] بود که از [[مراجع تقلید]] شیعه به شمار رفته است و یکی از شاگردان مشهور [[شیخ انصارى]] بوده است. محمدرضا مامقانی از طرف خاندان مادری به [[خاندان کاشف‌الغطاء]] منسوب بود. مادر او دختر محمدرضا، ابن شیخ هادى، پسرِ شیخ عباس، فرزند شیخ على، پسر شیخ [[جعفر کاشف الغطاء|جعفر کاشف الغطاءِ]] بود.<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانى|زبان=}}</ref>
محمدرضا مامقانی، در خانواده‌ای اهل علم و فقاهت شیعی زاده شد. پدرش شیخ محمدعلی نام داشت که با عنوان محیی‌الدین مامقانی شناخته می‌شد. پدربزرگ او نیز شیخ عبدالله مامقانی نام داشت که در علم [[علم رجال|رجال]] و [[فقه]] فردی شناخته شده بود. جد وی نیز [[محمدحسن مامقانی]] بود که از [[مراجع تقلید]] شیعه به‌شمار رفته است و یکی از شاگردان مشهور [[شیخ انصاری]] بوده است. محمدرضا مامقانی از طرف خاندان مادری به [[خاندان کاشف‌الغطاء]] منسوب بود. مادر او دختر محمدرضا، ابن شیخ هادی، پسرِ شیخ عباس، فرزند شیخ علی، پسر شیخ [[جعفر کاشف الغطاء|جعفر کاشف الغطاءِ]] بود.<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانی|زبان=}}</ref>


== زندگی ==
== زندگی ==
حمدرضا مامقانی در سال ۱۳۷۳ ه.ق در شهر نجف به دنیا آمد. تاریخ دقیق ولادت او به خاطر مفقود شدن قرآنی که در ابتدایش تاریخ زادروزش نوشته شده بود، به طور دقیق مشخص نیست. مامقانی در سن ۵ سالگی، تحصیلات ابتدایی خودش را در دبستان آغاز کرد. او تحصیلاتش را در مدرسه علویه گذراند و سپس به مدرسه ملی (معروف به منتدى النشر و متعلق به [[محمدرضا مظفر]]) راه یافت.<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانى|زبان=}}</ref>
حمدرضا مامقانی در سال ۱۳۷۳ ه‍.ق در شهر نجف به دنیا آمد. تاریخ دقیق ولادت او به خاطر مفقود شدن قرآنی که در ابتدایش تاریخ زادروزش نوشته شده بود، به‌طور دقیق مشخص نیست. مامقانی در سن ۵ سالگی، تحصیلات ابتدایی خودش را در دبستان آغاز کرد. او تحصیلاتش را در مدرسه علویه گذراند و سپس به مدرسه ملی (معروف به منتدی النشر و متعلق به [[محمدرضا مظفر]]) راه یافت.<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانی|زبان=}}</ref>


او شبانه دروس کلاسیک را می‌گذراند و روزها در دروس حوزه علمیه شرکت می‌کرد. او برای ادامه تحصیل، به کلّیة الفقه (دانشکده‌ى فقه) مراجعه کرد و در کنارِ تحصیل، به تدریس خصوصى درس‌هاى: منطق و بخشى از ''[[اصول الفقه (مظفر)|اصول الفقه]]'' مظفر پرداخت. او در طول دوران حضورش در [[نجف]]، از اساتید معروف زمانه خود بهره برد که برخی از آنها عبارتند از: [[سید محمدحسن حکیم]]، على المسبح الأحسائى، سید الصمدى البهبهانى، رشید بصرى، [[بشیر نجفى]] و [[مجتبى لنکرانی]].<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانى|زبان=}}</ref>
او شبانه دروس کلاسیک را می‌گذراند و روزها در دروس حوزه علمیه شرکت می‌کرد. او برای ادامه تحصیل، به کلّیة الفقه (دانشکدهٔ فقه) مراجعه کرد و در کنارِ تحصیل، به تدریس خصوصی درس‌های: منطق و بخشی از ''[[اصول الفقه (مظفر)|اصول الفقه]]'' مظفر پرداخت. او در طول دوران حضورش در [[نجف]]، از اساتید معروف زمانه خود بهره برد که برخی از آنها عبارتند از: [[سید محمدحسن حکیم]]، علی المسبح الأحسائی، سید الصمدی البهبهانی، رشید بصری، [[بشیر نجفی]] و [[مجتبی لنکرانی]].<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانی|زبان=}}</ref>


درسال 1391 هجرى قمرى، با خروج ایرانیان از [[عراق]] توسط [[حزب بعث]]، وی به همراه خانواده به [[ایران]] مهاجرت کرد. پدر مامقانی در [[تهران]] ساکن شد اما محمدرضا برای ادامه تحصیل در رشته‌ى [[فلسفه]]، به [[دانشگاه الهیات مشهد]] عزیمت کرد. در این دوران او روزهای پنجشنبه و تعطیل را در دروس [[حوزه علمیه مشهد|حوزه مشهد]] شرکت می‌کرد. در این دوران او از اساتیدی چون [[سید محمدباقر حجت طباطبائى]]، [[سید حسن صالحى]] و [[ابوالقاسم روحانى]] بهره برد. چندی بعد در سال ۱۳۹۴ ه.ق، از او درخواست شد تا در دانشگاه تدریس نماید اما وی با رد این درخواست، به [[قم]] عزیمت کرد. وی در قم نیز شاگردی [[سید محمد مفتى‌الشیعه]]، [[سيد محمد روحانى]]، [[میرزا کاظم قاروبى تبریزى]]، [[میرزا هاشم آملى]]، [[سید ابوالقاسم کوکبى تبریزى]]، [[میرزا جواد تبریزى]]، [[حسین وحید خراسانى]]، [[مهدى محمدى گیلانى]]، [[حسن حسن‌زاده آملى]] و [[مرتضى مطهرى]] را نمود.<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانى|زبان=}}</ref>
درسال ۱۳۹۱ هجری قمری، با خروج ایرانیان از [[عراق]] توسط [[حزب بعث]]، وی به همراه خانواده به [[ایران]] مهاجرت کرد. پدر مامقانی در [[تهران]] ساکن شد اما محمدرضا برای ادامه تحصیل در رشتهٔ [[فلسفه]]، به [[دانشگاه الهیات مشهد]] عزیمت کرد. در این دوران او روزهای پنجشنبه و تعطیل را در دروس [[حوزه علمیه مشهد|حوزه مشهد]] شرکت می‌کرد. در این دوران او از اساتیدی چون [[سید محمدباقر حجت طباطبائی]]، [[سید حسن صالحی]] و [[ابوالقاسم روحانی]] بهره برد. چندی بعد در سال ۱۳۹۴ ه‍. ق، از او درخواست شد تا در دانشگاه تدریس نماید اما وی با رد این درخواست، به [[قم]] عزیمت کرد. وی در قم نیز شاگردی [[سید محمد مفتی‌الشیعه]]، [[سید محمد روحانی]]، [[میرزا کاظم قاروبی تبریزی]]، [[میرزا هاشم آملی]]، [[سید ابوالقاسم کوکبی تبریزی]]، [[میرزا جواد تبریزی]]، [[حسین وحید خراسانی]]، [[مهدی محمدی گیلانی]]، [[حسن حسن‌زاده آملی]] و [[مرتضی مطهری]] را نمود.<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانی|زبان=}}</ref>


او بعدا موفق شد تا [[اجازه روایت]] از پدرش و [[سید شهاب‌الدین مرعشى نجفى|شهاب‌الدین مرعشى نجفى]] و [[میرزا عبدالله مجتهد سرابى]] را کسب کند.<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانى|زبان=}}</ref>
او بعداً موفق شد تا [[اجازه روایت]] از پدرش و [[سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی|شهاب‌الدین مرعشی نجفی]] و [[میرزا عبدالله مجتهد سرابی]] را کسب کند.<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانی|زبان=}}</ref>


== درگذشت ==
== درگذشت ==
خط ۱۷: خط ۱۷:


== آثار ==
== آثار ==
محمدرضا مامقانی، بیش از 80 اثر را تالیف یا تحقیق نمود. از جمله آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانى|زبان=}}</ref>
محمدرضا مامقانی، بیش از ۸۰ اثر را تألیف یا تحقیق نمود. از جمله آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:<ref>{{پک/بن|مامقانی|ک=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|ف=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانی|زبان=}}</ref>
 
# رسالة فی تاریخ علم النحو
# رسالة فی تاریخ علم النحو
# تحقیق و استدراک‌نویسى بر کتاب مخزن المعانی فی ترجمة المحقق المامقانی
# تحقیق و استدراک‌نویسی بر کتاب مخزن المعانی فی ترجمة المحقق المامقانی
# مسرد تنقیح المقال
# مسرد تنقیح المقال
# تحقیق کتاب الفوائد الرجالیة
# تحقیق کتاب الفوائد الرجالیة
# تحقیق و تعلیقه‌نویسى بر کتاب مقباس الهدایة فی علم الدرایة
# تحقیق و تعلیقه‌نویسی بر کتاب مقباس الهدایة فی علم الدرایة
# علامات الترقیم قدیماً وحدیثاً
# علامات الترقیم قدیماً وحدیثاً
# المباهلة بروایة صاحب الاقبال
# المباهلة بروایة صاحب الاقبال
# علم النسب؛ لغته ومصطلحاته ورموزه
# علم النسب؛ لغته ومصطلحاته ورموزه
# الکنى والالقاب التى یعرف بها المعصومین علیهم السلام فى أسانید الاخبار  
# الکنی والالقاب آلتی یعرف بها المعصومین علیهم السلام فی أسانید الاخبار
# تحقیق کتاب الزام النواصب
# تحقیق کتاب الزام النواصب
# الفریدة فی لوعة الشهیدة سلام الله علیها
# الفریدة فی لوعة الشهیدة سلام الله علیها


== پانویس ==
== پانویس ==
=== ارجاعات ===
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}


=== منابع ===
=== منابع ===
 
* {{یادکرد وب|عنوان=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانی|نشانی=https://www.noorsoft.org/fa/Mostabser/View/63504/زندگی‌نامه-محمدرضا-مامقانى|تاریخ=۱۱ خرداد ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|مامقانی}}|نویسنده=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|کد زبان=|وبگاه=noorsoft.org}}
* {{یادکرد وب|عنوان=شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانى|نشانی=https://www.noorsoft.org/fa/Mostabser/View/63504/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%89|تاریخ=۱۱ خرداد ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|مامقانی}}|نویسنده=مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی|کد زبان=|وبگاه=noorsoft.org}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آیت‌الله محمدرضا مامقانی درگذشت|نشانی=https://iqna.ir/fa/news/4336345/آیت‌الله-محمدرضا-مامقانی-درگذشت|تاریخ=۴ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|مامقانی۲}}|نویسنده=خبرگزاری ایکنا|کد زبان=|وبگاه=iqna.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=آیت‌الله محمدرضا مامقانی درگذشت|نشانی=https://iqna.ir/fa/news/4336345/%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA|تاریخ=۴ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|مامقانی۲}}|نویسنده=خبرگزاری ایکنا|کد زبان=|وبگاه=iqna.ir}}
* {{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت الله محمدرضا مامقانی در شهر مقدس قم|نشانی=https://fa.shafaqna.com/news/2219016/|تاریخ=۴ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|مامقانی۳}}|نویسنده=خبرگزاری شفقنا|کد زبان=|وبگاه=fa.shafaqna.com}}
* {{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت الله محمدرضا مامقانی در شهر مقدس قم|نشانی=https://fa.shafaqna.com/news/2219016/|تاریخ=۴ اسفند ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|مامقانی۳}}|نویسنده=خبرگزاری شفقنا|کد زبان=|وبگاه=fa.shafaqna.com}}

نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۹

محمدرضا مامقانی، از فقیهان و دانشمندان شیعه بود که در حوزه علمیه نجف، مشهد و قم تحصیل نمود.

نام و نسب

محمدرضا مامقانی، در خانواده‌ای اهل علم و فقاهت شیعی زاده شد. پدرش شیخ محمدعلی نام داشت که با عنوان محیی‌الدین مامقانی شناخته می‌شد. پدربزرگ او نیز شیخ عبدالله مامقانی نام داشت که در علم رجال و فقه فردی شناخته شده بود. جد وی نیز محمدحسن مامقانی بود که از مراجع تقلید شیعه به‌شمار رفته است و یکی از شاگردان مشهور شیخ انصاری بوده است. محمدرضا مامقانی از طرف خاندان مادری به خاندان کاشف‌الغطاء منسوب بود. مادر او دختر محمدرضا، ابن شیخ هادی، پسرِ شیخ عباس، فرزند شیخ علی، پسر شیخ جعفر کاشف الغطاءِ بود.[۱]

زندگی

حمدرضا مامقانی در سال ۱۳۷۳ ه‍.ق در شهر نجف به دنیا آمد. تاریخ دقیق ولادت او به خاطر مفقود شدن قرآنی که در ابتدایش تاریخ زادروزش نوشته شده بود، به‌طور دقیق مشخص نیست. مامقانی در سن ۵ سالگی، تحصیلات ابتدایی خودش را در دبستان آغاز کرد. او تحصیلاتش را در مدرسه علویه گذراند و سپس به مدرسه ملی (معروف به منتدی النشر و متعلق به محمدرضا مظفر) راه یافت.[۲]

او شبانه دروس کلاسیک را می‌گذراند و روزها در دروس حوزه علمیه شرکت می‌کرد. او برای ادامه تحصیل، به کلّیة الفقه (دانشکدهٔ فقه) مراجعه کرد و در کنارِ تحصیل، به تدریس خصوصی درس‌های: منطق و بخشی از اصول الفقه مظفر پرداخت. او در طول دوران حضورش در نجف، از اساتید معروف زمانه خود بهره برد که برخی از آنها عبارتند از: سید محمدحسن حکیم، علی المسبح الأحسائی، سید الصمدی البهبهانی، رشید بصری، بشیر نجفی و مجتبی لنکرانی.[۳]

درسال ۱۳۹۱ هجری قمری، با خروج ایرانیان از عراق توسط حزب بعث، وی به همراه خانواده به ایران مهاجرت کرد. پدر مامقانی در تهران ساکن شد اما محمدرضا برای ادامه تحصیل در رشتهٔ فلسفه، به دانشگاه الهیات مشهد عزیمت کرد. در این دوران او روزهای پنجشنبه و تعطیل را در دروس حوزه مشهد شرکت می‌کرد. در این دوران او از اساتیدی چون سید محمدباقر حجت طباطبائی، سید حسن صالحی و ابوالقاسم روحانی بهره برد. چندی بعد در سال ۱۳۹۴ ه‍. ق، از او درخواست شد تا در دانشگاه تدریس نماید اما وی با رد این درخواست، به قم عزیمت کرد. وی در قم نیز شاگردی سید محمد مفتی‌الشیعه، سید محمد روحانی، میرزا کاظم قاروبی تبریزی، میرزا هاشم آملی، سید ابوالقاسم کوکبی تبریزی، میرزا جواد تبریزی، حسین وحید خراسانی، مهدی محمدی گیلانی، حسن حسن‌زاده آملی و مرتضی مطهری را نمود.[۴]

او بعداً موفق شد تا اجازه روایت از پدرش و شهاب‌الدین مرعشی نجفی و میرزا عبدالله مجتهد سرابی را کسب کند.[۵]

درگذشت

محمدرضا مامقانی در ۴ اسفند ۱۴۰۴، بر اثر یک دوره بیماری، در سن ۷۲ سالگی درگذشت.[۶] او در شهر قم تشیع جنازه شد و پس از نماز خواندن بر پیکرش در حرم حضرت معصومه، به شهر نجف برای انجام مراسم دفن منتقل شد.[۷]

آثار

محمدرضا مامقانی، بیش از ۸۰ اثر را تألیف یا تحقیق نمود. از جمله آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:[۸]

  1. رسالة فی تاریخ علم النحو
  2. تحقیق و استدراک‌نویسی بر کتاب مخزن المعانی فی ترجمة المحقق المامقانی
  3. مسرد تنقیح المقال
  4. تحقیق کتاب الفوائد الرجالیة
  5. تحقیق و تعلیقه‌نویسی بر کتاب مقباس الهدایة فی علم الدرایة
  6. علامات الترقیم قدیماً وحدیثاً
  7. المباهلة بروایة صاحب الاقبال
  8. علم النسب؛ لغته ومصطلحاته ورموزه
  9. الکنی والالقاب آلتی یعرف بها المعصومین علیهم السلام فی أسانید الاخبار
  10. تحقیق کتاب الزام النواصب
  11. الفریدة فی لوعة الشهیدة سلام الله علیها

پانویس

ارجاعات

منابع

  • مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (۱۱ خرداد ۱۴۰۰). «شخصیت‌شناسی شیخ محمّدرضا مامقانی». noorsoft.org.
  • خبرگزاری ایکنا (۴ اسفند ۱۴۰۴). «آیت‌الله محمدرضا مامقانی درگذشت». iqna.ir.
  • خبرگزاری شفقنا (۴ اسفند ۱۴۰۴). «مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت الله محمدرضا مامقانی در شهر مقدس قم». fa.shafaqna.com.