روزبهان بقلی
روزبهان، با نام کامل ابومحمد روزبهان بن ابونصر بقلی شیرازی دیلمی و مشهور به شیخ شطّاح (۵۲۲–۶۰۶ق)، از عارفان برجسته سده ششم هجری قمری بود که در شیراز میزیست. او در علوم دینی مانند تفسیر، حدیث، فقه و عرفان مهارت داشت و سالها در جامع عتیق شیراز به وعظ و ارشاد مردم پرداخت. آثار متعددی در تفسیر قرآن، حدیث، فقه، اصول عقاید و تصوف از او برجای مانده است و آرامگاه او در محله بالاکفت شیراز قرار دارد.
زندگی
روزبهان نزد استادانی چون ارشدالدین ابوالحسن علی نیریزی، فخرالدین مریم و صدرالدین ابوطاهر احمد بن محمد سلفی به تحصیل علوم دینی پرداخت. وی در علوم قرآنی، تفسیر، حدیث، فقه و عرفان مهارت یافت و بهتدریج در میان اهل علم و تصوف جایگاه برجستهای پیدا کرد.[۱]
بخش عمده زندگی روزبهان در شیراز به مجاهده، وعظ و ارشاد گذشت. گزارش شده است که او حدود پنجاه سال در جامع عتیق شیراز به موعظه و تذکیر مردم پرداخت و در این مدت بهعنوان یکی از چهرههای شناختهشده عرفانی آن شهر مطرح بود.[۲]
درگذشت
روزبهان سرانجام در سال ۶۰۶ قمری درگذشت و آرامگاه او در محله بالاکفت شیراز قرار دارد.[۳]
آثار
از روزبهان آثار متعددی در حوزههای مختلف علوم اسلامی برجای مانده است. در تفسیر قرآن آثاری چون لطائف البیان فی تفسیر القرآن و عرائس البیان به او نسبت داده شده است. در حوزه حدیث نیز کتابهایی مانند مکنون الحدیث و حقائق الاخبار از او یاد شده است. همچنین در فقه اثر الموشّح فی المذاهب الاربعة و در اصول عقاید آثاری مانند الارشاد و المناهج به وی نسبت داده شده است. در حوزه تصوف و عرفان نیز آثاری همچون مشرب الارواح، منطق الاسرار ببیان الانوار، شرح شطحیات، لوامع التوحید، مسالک التوحید، کشف الاسرار و مکاشفات الانوار و شرح الحجب و الاستار از او نقل شده است.[۴]
پانویس
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «روزبهان». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- اهالی ایران در سده ۱۲ (میلادی)
- اهالی ایران در سده ۱۳ (میلادی)
- اهالی فسا
- حافظان قرآن
- درگذشتگان ۱۲۰۹ (میلادی)
- درگذشتگان ۶۰۶ (قمری)
- دیلمیان
- زادگان ۱۱۲۸ (میلادی)
- زادگان ۵۲۲ (قمری)
- شاعران سده ۱۲ (میلادی) اهل ایران
- شاعران سده ۱۳ (میلادی) اهل ایران
- شاعران فارسیزبان اهل ایران
- شاعران مرد اهل ایران
- شافعیان ایران
- صوفیان اهل ایران
- عارفان اهل ایران