رجب
رَجَب، هفتمین ماه از سال قمری و از ماههای حرام در تقویم اسلامی است. این ماه را «رجب مُضَر» و همچنین اَصَبّ به معنای ریزاتر نیز مینامند. همچنین به سبب آنکه سه ماه حرام دیگر (ذیقعده، ذیحجه و محرم) بهصورت متوالیاند و رجب جدا از آنها قرار دارد، آن را «رجب آلفرد» میگویند.
نامها و جایگاه
در منابع حدیثی، رجب «شهرُاللهِ الأَصَبّ» (ماه ریزان رحمت الهی) نامیده شده است، زیرا رحمت الهی در این ماه بر بندگان فرو میریزد. همچنین آن را «اصم» (بیصدا) خواندهاند، چرا که در این ماه از جنگ با مشرکان نهی شده بود.[۱]
رجب، هفتمین ماه در گاهشمار هجری قمری است. در منابع اسلامی از این ماه با عبارت اَصَبّ به معنای ریزاتر استفاده شده است. عبدالله بن عباس روایت کرده است که وقتی ماه رجب فرا میرسید، محمد، پیامبر اسلام، مسلمانان را فرا میخواند و خطبه میگفت. در یکی از این خطبهها گفته است که: «رجب ماه اصبّ است که در این ماه رحمت خدا بر بندگانش که در آن به عبادتش قیام میکند، میریزد».[۲]
فضیلت روزه و عبادت
از پیامبر اسلام نقل شده است که رجب ماه استغفار برای امت اوست و مؤمنان در این ماه به طلب آمرزش از خداوند فراخوانده شدهاند. در روایتی دیگر آمده است که رجب نام نهری در بهشت است که از عسل شیرینتر و از برف سفیدتر است و هر کس یک روز از این ماه را روزه بدارد، از آن نهر سیراب خواهد شد.[۳]
در حدیثی از ثوبان، غلام پیامبر، نقل شده است که پیامبر هنگام عبور از قبرستانی، از عذاب برخی درگذشتگان خبر داد و بیان کرد که اگر آنان در ماه رجب روزه میداشتند، از عذاب قبر در امان بودند. همچنین نقل شده است که هر مسلمان که یک روز از رجب را روزه بدارد و شبی از آن را به عبادت بگذراند، پاداشی عظیم برای او ثبت میشود.[۴]
جعفر صادق نیز بر فضیلت روز بیستوهفتم رجب – که بنابر روایت، روز بعثت پیامبر است – تأکید کرده و ثواب روزه آن را معادل ثواب شصت ماه دانسته است.[۵]
مناسبتها
در برخی روایات شیعی، زیارت حسین بن علی در روز نخست رجب موجب آمرزش دانسته شده است. همچنین از علی بن موسی الرضا نقل شده که آن حضرت زیارت حسین را در نیمه رجب و نیمه شعبان بهجا میآورد.[۶]
در منابع تاریخی و روایی، رویدادهای دیگری نیز به این ماه نسبت داده شده است؛ از جمله:
- بنابر قولی، ولادت محمد باقر در روز نخست رجب سال ۵۷ قمری.
- ولادت علی النقی در دوم رجب سال ۲۱۲ قمری و شهادت او در سوم رجب سال ۲۵۴ قمری.
- به نقل ابنعیاش، ولادت محمد تقی در دهم این ماه.[۷]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «رجب». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «اصب». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.