حجاج بن مسروق: تفاوت میان نسخهها
(←پانویس) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات افراد | |||
| نام = حجاج بن مسروق | |||
| نام_تصویر = Moharram(173)-shohada.jpg | |||
| جایگزین تصویر = نمایی از ضریحی در حرم امام حسین که به محل دفن کشتگان نبرد کربلا اختصاص دارد | |||
| توضیح_تصویر = ضریح [[کشتگان نبرد کربلا]] نصب شده در [[حرم امام حسین]] که نام کشتگان بر بالای آن حکاکی شده است. | |||
| نامهای دیگر = | |||
| تاریخ_مرگ = ۱۰ محرم ۶۱ ه.ق | |||
| محل_مرگ = [[کربلا]]، [[عراق]] | |||
| آرامگاه = [[حرم امام حسین]] | |||
| پدر = | |||
| دین = [[اسلام]] | |||
| denomination = [[شیعه]] | |||
}} | |||
'''حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی''' از یاران [[علی بن ابیطالب]] و از همراهان [[حسین بن علی]] بود که در [[واقعه کربلا]] کشته شد. وی مؤذن [[کشتگان سپاه حسین در نبرد کربلا|سپاه حسین بن علی]] در مسیر حرکت به [[کربلا]] بود و در [[روز عاشورا]] پس از نبردی کوتاه کشته شد و از او در [[زیارت ناحیه]] مقدسه یاد شده است. | '''حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی''' از یاران [[علی بن ابیطالب]] و از همراهان [[حسین بن علی]] بود که در [[واقعه کربلا]] کشته شد. وی مؤذن [[کشتگان سپاه حسین در نبرد کربلا|سپاه حسین بن علی]] در مسیر حرکت به [[کربلا]] بود و در [[روز عاشورا]] پس از نبردی کوتاه کشته شد و از او در [[زیارت ناحیه]] مقدسه یاد شده است. | ||
== نام و نسب == | |||
منابع نام کامل او را حجاج بن مسروق جعف بن سعد نیز گزارش کردهاند. پدر او را مسروق بن مالک گزارش کردهاند. وی به قبیله [[مذحج]] و تیره جعفی منسوب است.<ref>{{پک|بینش|مقیمی فرد|رحمتی|جمشیدی|۱۳۸۵|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|ص=۱۴۰–۱۴۱}}{{سخ}}{{پک|سنگری|۱۳۸۶|ک=آینهداران آفتاب|ص=۹۹۴|ج=۲}}</ref> نام کامل پدر او را مسروق بن مالک بن کثیف بن عتبه الکداع الجعفی آوردهاند. منابع پژوهشی در خصوص کشتگان کربلا، نامهای دیگری چون حجاج بن مرزوق یا حجاج بن مسروف نیز برای او گزارش کردهاند.<ref>{{پک|بینش|مقیمی فرد|رحمتی|جمشیدی|۱۳۸۵|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|ص=۱۴۰–۱۴۱}}</ref> | |||
== زندگی == | == زندگی == | ||
حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی از یاران علی بن ابیطالب بود. او در کوفه میزیست<ref>{{پک|بینش|مقیمی فرد|رحمتی|جمشیدی|۱۳۸۵|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|ص=۱۴۰–۱۴۱}}</ref> و هنگامی که شنید حسین بن علی از [[مدینه]] به [[مکه]] هجرت کرده است، برای دیدار حسین به مکه رفت و همراه او شد. وی در اوقات نماز [[مؤذن]] سپاه حسین بود و در مسیر حرکت به سوی [[عراق]] نیز حسین را همراهی کرد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=حجاج بن مسروق}}</ref> گفته شده که در بنىمقاتل وى و يزيد بن مغفل مامور شدند تا به نمایندگی از حسین بن علی به خيمه عبيداللَّه حرّ جعفى رفته و پيام حسین را به او برسانند.<ref>{{پک|بینش|مقیمی فرد|رحمتی|جمشیدی|۱۳۸۵|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|ص=۱۴۰–۱۴۱}}</ref> | |||
او تا واقعه کربلا همراه حسین بود. در روز عاشورا از حسین اجازه میدان خواست و پس از دریافت اذن، به نبرد پرداخت. اندکی جنگید و در حالی که مجروح شد، نزد حسین بازگشت و اشعاری در مدح و وفاداری سرود که مضمون آن اظهار فداکاری و دیدار با [[پیامبر اسلام]] و علی بن ابیطالب بود. حسین بن علی نیز سخن او را تأیید کرد و وعده پیوستن نزدیک به او داد. حجاج سپس به میدان بازگشت و جنگید تا کشته شد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=حجاج بن مسروق}}</ref> سن او به هنگام کشته شدن را ۵۰ سال گزارش کردهاند. [[رجز]] او تنها رجزی است که خطاب به حسین بن علی مطرح شده است. منابع گزارش کردهاند که وی چنین رجز خواند:<ref>{{پک|بینش|مقیمی فرد|رحمتی|جمشیدی|۱۳۸۵|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|ص=۱۴۰–۱۴۱}}{{سخ}}{{پک|سنگری|۱۳۸۶|ک=آینهداران آفتاب|ص=۹۹۴|ج=۲}}</ref><blockquote>أَقْدِمْ حُسَيْناً هادِياً مَهْدِيّا الْيَوْمَ تَلْقى جَدَّكَ النَبِيّا | |||
ثُمَّ أَباكَ ذَا الْعَلا عَلِيّا وَالْحَسَنَ الْخَيْرَ الرِّضَى الّوَلِيّا | |||
وَذَا الْجَناحَيْنِ الْفَتَى الكَمِيّا وَاسَدَ اللَّه الشَّهيدَ الْحَيّا | |||
اى حسين، اى رهبر هدايت يافته پيش آى، که امروز ملاقات میکنی جدت پیامبر را | |||
سپس پدرت على، صاحب علو درجات، و حسن، بهترین ولی مورد رضای خدا | |||
و جعفر طيّار جوانمرد و حمزه شیر خدا و شهید زنده را</blockquote> | |||
== جایگاه در منابع == | == جایگاه در منابع == | ||
| خط ۱۷: | خط ۴۳: | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سنگری|نام=محمدرضا|عنوان=آیینهداران آفتاب، پژوهش و نگارش نو از زندگانی و شهادت یاران اباعبدالله الحسین علیه السلام|سال=۱۳۸۶|مکان=تهران|ناشر=سازمان تبلیغات اسلامی|پیوند نویسنده=محمدرضا سنگری|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/34620/آینه-داران-آفتاب?pageNumber=0&viewType=pdf|شابک=۹۷۸-۹۶۴-۳۰۴-۲۵۱-۶}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سنگری|نام=محمدرضا|عنوان=آیینهداران آفتاب، پژوهش و نگارش نو از زندگانی و شهادت یاران اباعبدالله الحسین علیه السلام|سال=۱۳۸۶|مکان=تهران|ناشر=سازمان تبلیغات اسلامی|پیوند نویسنده=محمدرضا سنگری|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/34620/آینه-داران-آفتاب?pageNumber=0&viewType=pdf|شابک=۹۷۸-۹۶۴-۳۰۴-۲۵۱-۶}} | ||
* {{یادکرد کتاب|عنوان=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|سال=۱۳۸۵|مکان=قم|ناشر=زمزم هدایت|پیوند=https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/14773|نام خانوادگی۱=بینش|نام خانوادگی۵=شاکر|نام خانوادگی۴=جمشیدی|نام خانوادگی۳=رحمتی|نام خانوادگی۲=مقیمی فرد|نام۴=سعید|نام۵=ابوالقاسم|نام۳=رضا|نام۲=سیدعلی|نام۱=عبدالحسین}} | * {{یادکرد کتاب|عنوان=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|سال=۱۳۸۵|مکان=قم|ناشر=زمزم هدایت|پیوند=https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/14773|نام خانوادگی۱=بینش|نام خانوادگی۵=شاکر|نام خانوادگی۴=جمشیدی|نام خانوادگی۳=رحمتی|نام خانوادگی۲=مقیمی فرد|نام۴=سعید|نام۵=ابوالقاسم|نام۳=رضا|نام۲=سیدعلی|نام۱=عبدالحسین}} | ||
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات= | {{واقعه کربلا}} | ||
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}} | |||
[[رده:آزاردیدگان توسط مسلمانان]] | |||
[[رده:افراد مقدس نزد شیعه دوازدهامامی]] | |||
[[رده:درگذشتگان ۶۱ (قمری)]] | |||
[[رده:درگذشتگان ۶۸۰ (میلادی)]] | |||
[[رده:کشتگان با سلاح برنده]] | |||
[[رده:کشتگان نبرد کربلا]] | |||
[[رده:مدفونان در حرم امام حسین]] | |||
[[رده:یاران حسین بن علی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۱۲
| حجاج بن مسروق | |
|---|---|
-shohada.jpg) ضریح کشتگان نبرد کربلا نصب شده در حرم امام حسین که نام کشتگان بر بالای آن حکاکی شده است. | |
| وفات | ۱۰ محرم ۶۱ ه.ق کربلا، عراق |
| آرامگاه | حرم امام حسین |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی از یاران علی بن ابیطالب و از همراهان حسین بن علی بود که در واقعه کربلا کشته شد. وی مؤذن سپاه حسین بن علی در مسیر حرکت به کربلا بود و در روز عاشورا پس از نبردی کوتاه کشته شد و از او در زیارت ناحیه مقدسه یاد شده است.
نام و نسب
منابع نام کامل او را حجاج بن مسروق جعف بن سعد نیز گزارش کردهاند. پدر او را مسروق بن مالک گزارش کردهاند. وی به قبیله مذحج و تیره جعفی منسوب است.[۱] نام کامل پدر او را مسروق بن مالک بن کثیف بن عتبه الکداع الجعفی آوردهاند. منابع پژوهشی در خصوص کشتگان کربلا، نامهای دیگری چون حجاج بن مرزوق یا حجاج بن مسروف نیز برای او گزارش کردهاند.[۲]
زندگی
حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی از یاران علی بن ابیطالب بود. او در کوفه میزیست[۳] و هنگامی که شنید حسین بن علی از مدینه به مکه هجرت کرده است، برای دیدار حسین به مکه رفت و همراه او شد. وی در اوقات نماز مؤذن سپاه حسین بود و در مسیر حرکت به سوی عراق نیز حسین را همراهی کرد.[۴] گفته شده که در بنىمقاتل وى و يزيد بن مغفل مامور شدند تا به نمایندگی از حسین بن علی به خيمه عبيداللَّه حرّ جعفى رفته و پيام حسین را به او برسانند.[۵]
او تا واقعه کربلا همراه حسین بود. در روز عاشورا از حسین اجازه میدان خواست و پس از دریافت اذن، به نبرد پرداخت. اندکی جنگید و در حالی که مجروح شد، نزد حسین بازگشت و اشعاری در مدح و وفاداری سرود که مضمون آن اظهار فداکاری و دیدار با پیامبر اسلام و علی بن ابیطالب بود. حسین بن علی نیز سخن او را تأیید کرد و وعده پیوستن نزدیک به او داد. حجاج سپس به میدان بازگشت و جنگید تا کشته شد.[۶] سن او به هنگام کشته شدن را ۵۰ سال گزارش کردهاند. رجز او تنها رجزی است که خطاب به حسین بن علی مطرح شده است. منابع گزارش کردهاند که وی چنین رجز خواند:[۷]
أَقْدِمْ حُسَيْناً هادِياً مَهْدِيّا الْيَوْمَ تَلْقى جَدَّكَ النَبِيّا
ثُمَّ أَباكَ ذَا الْعَلا عَلِيّا وَالْحَسَنَ الْخَيْرَ الرِّضَى الّوَلِيّا
وَذَا الْجَناحَيْنِ الْفَتَى الكَمِيّا وَاسَدَ اللَّه الشَّهيدَ الْحَيّا
اى حسين، اى رهبر هدايت يافته پيش آى، که امروز ملاقات میکنی جدت پیامبر را
سپس پدرت على، صاحب علو درجات، و حسن، بهترین ولی مورد رضای خدا
و جعفر طيّار جوانمرد و حمزه شیر خدا و شهید زنده را
جایگاه در منابع
از حجاج بن مسروق در زیارت ناحیه مقدسه با عبارت «السَّلامُ عَلی حَجَّاجِ بْنِ مَسْرُوقِ الْجُعْفِی» به عنوان «شهید کربلا» یاد شده است.[۸]
پانویس
ارجاعات
- ↑ بینش و دیگران، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، ۱۴۰–۱۴۱.
سنگری، آینهداران آفتاب، ۲: ۹۹۴. - ↑ بینش و دیگران، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، ۱۴۰–۱۴۱.
- ↑ بینش و دیگران، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، ۱۴۰–۱۴۱.
- ↑ اختری، «حجاج بن مسروق»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ بینش و دیگران، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، ۱۴۰–۱۴۱.
- ↑ اختری، «حجاج بن مسروق»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ بینش و دیگران، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، ۱۴۰–۱۴۱.
سنگری، آینهداران آفتاب، ۲: ۹۹۴. - ↑ بینش و دیگران، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، ۱۴۰–۱۴۱.
سنگری، آینهداران آفتاب، ۲: ۹۹۴.
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «حجاج بن مسروق». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- سنگری، محمدرضا (۱۳۸۶). آیینهداران آفتاب، پژوهش و نگارش نو از زندگانی و شهادت یاران اباعبدالله الحسین علیه السلام. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۰۴-۲۵۱-۶.
- بینش، عبدالحسین؛ مقیمی فرد، سیدعلی؛ رحمتی، رضا؛ جمشیدی، سعید؛ شاکر، ابوالقاسم (۱۳۸۵). پژوهشی پیرامون شهدای کربلا. قم: زمزم هدایت.