نشانه‌های ظهور: تفاوت میان نسخه‌ها

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بصریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''نشانه‌های ظهور''' اصطلاحی در اندیشهٔ [[مهدویت]] است و به مجموعهٔ رویدادهایی اطلاق می‌شود که در منابع اسلامی—به‌ویژه روایات مربوط به [[آخرالزمان]] و [[ظهور منجی]]—به عنوان مقدمات یا نشانه‌های نزدیک‌شدن به ظهورِ [[مهدی موعود|مهدی موعود]] ذکر می‌شوند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=445}}</ref>
'''نشانه‌های ظهور''' اصطلاحی در اندیشهٔ [[مهدویت]] است و به مجموعهٔ رویدادهایی اطلاق می‌شود که در منابع اسلامی—به‌ویژه روایات مربوط به [[آخرالزمان]] و [[ظهور منجی]]—به عنوان مقدمات یا نشانه‌های نزدیک‌شدن به ظهورِ [[مهدی موعود]] ذکر می‌شوند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=445}}</ref>


== مقدمه ==
== تعریف ==
'''نشانه های ظهور''' عبارت است از آن دسته از رخدادها که بر اساس پیش بینی [[ائمه شیعه]]،پیش از ظهور یا در آستانه ی آن یا همزمان یا پس از ظهور [[امام مهدی]] پدید می آید،پدید آمدن هریک از آن نشانه ها نویدی از ظهور امام مهدی و نزدیک تر شدن قیام جهانی موعود است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=497}}</ref>
نشانه‌های ظهور عبارت است از آن دسته از رخدادها که بر اساس پیش‌بینی [[ائمه شیعه]]، پیش از ظهور یا در آستانهٔ آن یا همزمان یا پس از ظهور [[امام مهدی]] پدید می‌آید، پدید آمدن هریک از آن نشانه‌ها نویدی از ظهور امام مهدی و نزدیک تر شدن قیام جهانی موعود است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=497}}</ref> آنچه امروزه با عنوان نشانه‌های ظهور در نوشته‌ها و گفته‌ها مطرح می‌شود، انبوهی است از حوادث و رخدادهایی که به انواع فراوانی قابل تقسیم است. بر خلاف تصور عمومی، دربارهٔ تقسیم نشانه‌ها به اقسام مختلف، هیچ سخن روشنی از امامان شیعه در دست نیست و آنچه در آثار با این عنوان وجود دارد، به‌طور عموم پرورده ذهن نویسندگان است. البته برخی قابل قبول و برخی از اساس دارای اشکال است. آنچه به نظر می‌رسد یگانه تقسیم پذیرفتنی، تقسیم نشانه‌ها به حتمی و غیر حتمی است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=درسنامه مهدویت جلد3|تاریخ=1389|ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ع|صفحه=116|مکان=قم|نام خانوادگی۱=سلیمیان|نام۱=خدامراد}}</ref>
== تعداد نشانه های ظهور ==
بيش از دو هزار نشانه براى فرج، ظهور و رستاخير در كتب حديثى نقل شده كه مى توان آنها را به چهار دسته تقسيم نمود:


1. [[فِتَن]]: فتنه از ريشه فتن در لغت به معناى امتحان و آزمايش است.<br>
=== معناشناسی ===
واژهٔ «حتمی» فقط یک بار با تعبیر «حتماً» در [[قرآن]] استفاده شده است؛ (مریم:آیه۷۱)، [[فخر الدین طریحی]] '''«حتم»''' را واجبی دانسته که اراده بر آن تعلق گرفته، اسقاط آن امکان‌پذیر نیست.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مجمع البحرین جلد6|تاریخ=1362|ناشر=مرتضوی|صفحه=32|مکان=تهران|نام خانوادگی۱=طریحی|نام۱=فخر الدین}}</ref>[[راغب اصفهانی]] آن را به قضای مقدر معنا کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=المفردات فی غریب القرآن|تاریخ=1412|ناشر=دار القلم|صفحه=218|مکان=شام|نام خانوادگی۱=راغب اصفهانی|نام۱=حسین بن محمد}}</ref>[[ابن‌منظور|ابن منظور]]آن را به معنای [[قضا و قدر|قضا]] و وجوب قضا دانسته که گریزی از انجام آن نیست.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=لسان العرب جلد 12|تاریخ=1414|ناشر=دار صادر|صفحه=113|مکان=بیروت|نام خانوادگی۱=ابن منظور|نام۱=محمد بن مکرم}}</ref>[[خلیل بن احمد فراهیدی]] در کتاب [[العین]] نیز آن را با تعبیر «ایجاب القضاء» تعریف کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=العین جلد3|تاریخ=1409|ناشر=دار الهجره|صفحه=195|مکان=ایران|نام خانوادگی۱=فراهیدی|نام۱=خلیل بن احمد}}</ref>{{سخ}}
[[حسن مصطفوی]] در کتاب [[التحقیق فی کلمات القرآن الکریم]] دیدگاه خود را این چنین می‌نگارد: معنای حقیقی برای این لفظ عبارت از «جزم و قطع در حکم و عمل» است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=التحقیق غی کلمات القرآن الکریم ج2|تاریخ=1360|ناشر=بنگاه ترجمه و نشر کتاب|صفحه=163|مکان=تهران|نام خانوادگی۱=مصطفوی|نام۱=حسن}}</ref>{{سخ}}
در بحث نشانه‌ها طبق نگاه مشهور، منظور از «نشانه‌های حتمی» _ مقابل نشانه‌های غیر حتمی _ آن دسته از پدیده‌هایی است که پدید آمدن آنها بدون هیچ قید و شرطی، قطعی و الزامی خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=درسنامه مهدویت جلد3|تاریخ=1389|ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ع|صفحه=118|مکان=قم|نام خانوادگی۱=سلیمیان|نام۱=خدامراد}}</ref>


2. [[مَلاحم]]: جمع ملحمه به معناى جنگ و كشتار است.<br>
== تعداد نشانه‌های ظهور ==
بیش از دو هزار نشانه برای فرج، ظهور و رستاخیر در کتب حدیثی نقل شده که می‌توان آنها را به چهار دسته تقسیم نمود:
# [[فِتَن]]: فتنه از ریشه فتن در لغت به معنای امتحان و آزمایش است.
# [[مَلاحم]]: جمع ملحمه به معنای جنگ و کشتار است.
# [[اشراط الساعه]]: اشْراط جمع شَرَط به معنای نشانه و سرآغاز است. ساعه به معنای رستاخیر است. اشراط السّاعه، یعنی نشانه‌های رستاخیر.
۴. علائم ظهور: عَلائِم جمع عَلامَه از ریشه عَلَم به معنای نشانه است.<ref>{{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱=موسسه فرهنگی هنری موعود عصر |عنوان=ماهنامه موعود |تاریخ=1391 |جلد=137 |صفحه=18}}</ref>


3. [[اشراط الساعه]]: اشْراط جمع شَرَط به معناى نشانه و سرآغاز است. ساعه به معناى رستاخير است. اشراط السّاعه، يعنى نشانه هاى رستاخير.<br>
== تقسیم‌بندی نشانه‌های ظهور ==
* [[نشانه‌های ظهور]] در یک تقسیم‌بندی کلی به چهار دسته تقسیم می‌شوند:
** اول:نشانه‌هایی که با فاصلهٔ زمانی قابل توجهی پیش از ظهور رخ می‌دهند.
** دوم:نشانه‌هایی که با فاصلهٔ بسیار اندک، پیش از ظهور اتفاق می‌افتند.
** سوم:نشانه‌هایی که همزمان با حادثهٔ ظهور امام مهدی رخ می‌دهند.
** چهارم:نشانه‌هایی که با فاصلهٔ اندک پس از ظهور و پیش از قیام اتفاق می‌افتند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=497}}</ref>
* در این تقسیم‌بندی نشانه‌های ظهور به دو بخش حتمی (نشانه‌های حتمی ظهور) و غیر حتمی (نشانه‌های غیر حتمی) تقسیم‌بندی می‌شوند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=498}}</ref>
* در تقسیم‌بندی سوم، نشانه‌های ظهور از جهت اتصال و عدم اتصال به ظهور منجی تقسیم‌بندی می‌شوند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=499}}</ref>
* در این بخش نشانه‌های ظهور به نشانه‌های عادی و غیرعادی تقسیم می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=499}}</ref>


4. علائم ظهور: عَلائِم جمع عَلامَه از ريشه عَلَم به معناى نشانه است.<ref>{{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱=موسسه فرهنگی هنری موعود عصر |عنوان=ماهنامه موعود |تاریخ=1391 |جلد=137 |صفحه=18}}</ref>
در برابر [[نشانه‌های حتمی ظهور]]، «نشانه‌های غیرحتمی» قرار دارد؛ یعنی، مقیّد و مشروط به اموری است که در صورت تحقق آنها، پدید می‌آید. این نشانه‌ها، شاید پدید آید و شاید بدون پیدایش آنها، [[مهدی موعود]] قیام کند. پاره ای از نشانه‌های غیر حتمی از این قرار است:
== تقسیم بندی نشانه های ظهور ==
# مرگ و میرها، زلزله‌ها و جنگ‌ها و آشوب‌های فراگیر.
=== تقسیم بندی اول ===
# خسوف و کسوف نابه هنگام.
[[نشانه های ظهور]] در یک تقسیم بندی کلی به چهار دسته تقسیم می شوند:
# بارش باران‌های فراوان و…
اول:نشانه هایی که با فاصله ی زمانی قابل توجهی پیش از ظهور رخ می دهند.
منظور از '''«'''نشانه‌های حتمی'''»''' آن دسته از پدیده‌هایی است که پدید آمدن آنها بدون هیچ قید و شرطی، قطعی و الزامی خواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=صدوق |نام۱=محمد بن علی |عنوان=کمال الدین و تمام النعمه جلد2 |تاریخ=1395 |ناشر=اسلامیه |مکان=تهران |صفحه=651}}</ref>
دوم:نشانه هایی که با فاصله ی بسیار اندک،پیش از ظهور اتفاق می افتند.
 
سوم:نشانه هایی که همزمان با حادثه ی ظهور امام مهدی رخ می دهند.
== نشانه‌های حتمی ==
چهارم:نشانه هایی که با فاصله ی اندک پس از ظهور و پیش از قیام اتفاق می افتند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=497}}</ref>
از روایات فراوانی حتمی بودن پنج نشانه به‌طور قطعی اثبات می‌شود به عنوان نمونه:پیشوای ششم شیعیان می‌گوید:
=== تقسیم بندی دوم ===
خَمْسُ عَلَامَاتٍ قَبْلَ قِیَامِ الْقَائِمِ الصَّیْحَةُ وَ السُّفْیَانِیُّ وَ الْخَسْفُ وَ قَتْلُ النَّفْسِ الزَّکِیَّةِ وَ الْیَمَانِی؛ پیش از قیام قائم پنج نشانه است: صیحه، سفیانی، خسف، قتل نفس زکیه و یمانی.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=کلینی |نام۱=محمد بن یعقوب |عنوان=الکافی ج8 |تاریخ=1407 |ناشر=دار الکتب الاسلامیه |مکان=تهران |صفحه=310}}</ref>
در این تقسیم بندی [[نشانه های ظهور]] به دو بخش حتمی([[نشانه های حتمی ظهور]]) و غیر حتمی([[نشانه های غیر حتمی]]) تقسیم بندی میشوند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=498}}</ref>
 
=== تقسیم بندی سوم ===
=== [[خروج سفیانی]] ===
در تقسیم بندی سوم ،'''نشانه های ظهور''' از جهت اتصال و عدم اتصال به ظهور منجی تقسیم بندی می شوند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=499}}</ref>
«سفیانی و خروج وی»، مشهورترین و در عین حال مشکل‌ترین مسئله در میان نشانه‌های ظهور به‌شمار می‌آید. روایات این نشانه، به گونه ای گسترده در منابع قدیم و جدید بیان شده است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=درسنامهٔ مهدویت ج3 |تاریخ=1389 |ناشر=بنیاد حضرت مهدی موعود ع |مکان=قم |صفحه=133}}</ref>
=== تقسیم بندی چهارم ===
 
در این بخش نشانه های ظهور به نشانه های عادی و غیر عادی تقسیم می شود.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=فرهنگ نامه مهدویت |تاریخ=1388 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج |مکان=تهران |صفحه=499}}</ref>
=== [[قیام یمانی]] ===
یکی از نشانه‌های حتمی ظهور خروج سرداری از اهل یمن است که مردم را به حق و عدل دعوت می‌کند. در مصادر شیعه، روایات فراوانی در این باره وجود دارد؛ به گونه ای که برخی آنها را مستفیض دانسته‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=صدر |نام۱=سید محمد |عنوان=تاریخ غیبت کبری |تاریخ=1361 |ناشر=مؤسسة الإمام المهدی (علیه السلام) |مکان=تهران |صفحه=654}}</ref> [[شیخ صدوق]] با ذکر سند از [[عمر بن حنظله]] از [[جعفر بن محمد]] کرده است:
قَبْلَ قِیَامِ الْقَائِمِ علیه السلام خَمْسُ عَلَامَاتٍ مَحْتُومَاتٍ الْیَمَانِیُّ وَ…؛ پیش از قیام قائم، پنج نشانة حتمی خواهد بود: یمانی و….<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=صدوق |نام۱=محمد بن علی |عنوان=کمال الدین و تمام النعمه ج2 |تاریخ=1395 |ناشر=اسلامیه |مکان=تهران |صفحه=650}}</ref>
 
=== [[صیحه آسمانی]] ===
یکی از نشانه‌های حتمی ظهور مسئله ندا و صیحهٔ آسمانی است که قبل از ظهور اتفاق می‌افتد.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=درسنامه مهدویت ج3 |تاریخ=1389 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ع |مکان=قم |صفحه=127}}</ref>
 
=== قتل [[نفس زکیه]] ===
«کشته شدن انسانی بی گناه» یکی از نشانه‌های پنج‌گانه حتمی است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=درسنامه مهدویت ج3 |تاریخ=1389 |ناشر=بنیاد فرهنگی حضرت مهدی ع |مکان=قم |صفحه=141}}</ref>
 
=== [[خسف بیداء]] ===
منظور از «خسف بیداء» آن است که [[سفیانی]] لشکری عظیم، به قصد جنگ [[مهدی موعود]] عازم [[مکه]] می‌کند؛ اما بین مکه و [[مدینه]] _ در محلی که به سرزمین [[«بیداء»]] معروف است _ به گونه ای معجزه آسا، به امر خداوند، در زمین فرومی‌روند. این حادثه در روایات [[اهل سنت]]<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=صنعانی |نام۱=عبدالرزاق بن همام |عنوان=المصنف ج11 |تاریخ=1417 |ناشر=دارالجیل |مکان=بیروت |صفحه=278}}</ref>و [[شیعه]]، یکی از نشانه‌های ظهور و قیام معرفی شده و در شماری از آنها بر حتمی بودن آن تأکید شده است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=کلینی |نام۱=محمد بن یعقوب |عنوان=الکافی ج8 |تاریخ=1407|ناشر=دار الکتب الاسلامیه |مکان=تهران |صفحه=310}}</ref>
 
== منابع ==
<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=سلیمیان |نام۱=خدامراد |عنوان=درسنامه مهدویت ج3 |تاریخ=1389 |ناشر=بنیاد فرهنگی مهدی موعود ع |مکان=قم |صفحه=143}}</ref>
 
[[رده:نشانه‌‌های ظهور]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۴

نشانه‌های ظهور اصطلاحی در اندیشهٔ مهدویت است و به مجموعهٔ رویدادهایی اطلاق می‌شود که در منابع اسلامی—به‌ویژه روایات مربوط به آخرالزمان و ظهور منجی—به عنوان مقدمات یا نشانه‌های نزدیک‌شدن به ظهورِ مهدی موعود ذکر می‌شوند.[۱]

تعریف

نشانه‌های ظهور عبارت است از آن دسته از رخدادها که بر اساس پیش‌بینی ائمه شیعه، پیش از ظهور یا در آستانهٔ آن یا همزمان یا پس از ظهور امام مهدی پدید می‌آید، پدید آمدن هریک از آن نشانه‌ها نویدی از ظهور امام مهدی و نزدیک تر شدن قیام جهانی موعود است.[۲] آنچه امروزه با عنوان نشانه‌های ظهور در نوشته‌ها و گفته‌ها مطرح می‌شود، انبوهی است از حوادث و رخدادهایی که به انواع فراوانی قابل تقسیم است. بر خلاف تصور عمومی، دربارهٔ تقسیم نشانه‌ها به اقسام مختلف، هیچ سخن روشنی از امامان شیعه در دست نیست و آنچه در آثار با این عنوان وجود دارد، به‌طور عموم پرورده ذهن نویسندگان است. البته برخی قابل قبول و برخی از اساس دارای اشکال است. آنچه به نظر می‌رسد یگانه تقسیم پذیرفتنی، تقسیم نشانه‌ها به حتمی و غیر حتمی است.[۳]

معناشناسی

واژهٔ «حتمی» فقط یک بار با تعبیر «حتماً» در قرآن استفاده شده است؛ (مریم:آیه۷۱)، فخر الدین طریحی «حتم» را واجبی دانسته که اراده بر آن تعلق گرفته، اسقاط آن امکان‌پذیر نیست.[۴]راغب اصفهانی آن را به قضای مقدر معنا کرده است.[۵]ابن منظورآن را به معنای قضا و وجوب قضا دانسته که گریزی از انجام آن نیست.[۶]خلیل بن احمد فراهیدی در کتاب العین نیز آن را با تعبیر «ایجاب القضاء» تعریف کرده است.[۷]
حسن مصطفوی در کتاب التحقیق فی کلمات القرآن الکریم دیدگاه خود را این چنین می‌نگارد: معنای حقیقی برای این لفظ عبارت از «جزم و قطع در حکم و عمل» است.[۸]
در بحث نشانه‌ها طبق نگاه مشهور، منظور از «نشانه‌های حتمی» _ مقابل نشانه‌های غیر حتمی _ آن دسته از پدیده‌هایی است که پدید آمدن آنها بدون هیچ قید و شرطی، قطعی و الزامی خواهد بود.[۹]

تعداد نشانه‌های ظهور

بیش از دو هزار نشانه برای فرج، ظهور و رستاخیر در کتب حدیثی نقل شده که می‌توان آنها را به چهار دسته تقسیم نمود:

  1. فِتَن: فتنه از ریشه فتن در لغت به معنای امتحان و آزمایش است.
  2. مَلاحم: جمع ملحمه به معنای جنگ و کشتار است.
  3. اشراط الساعه: اشْراط جمع شَرَط به معنای نشانه و سرآغاز است. ساعه به معنای رستاخیر است. اشراط السّاعه، یعنی نشانه‌های رستاخیر.

۴. علائم ظهور: عَلائِم جمع عَلامَه از ریشه عَلَم به معنای نشانه است.[۱۰]

تقسیم‌بندی نشانه‌های ظهور

  • نشانه‌های ظهور در یک تقسیم‌بندی کلی به چهار دسته تقسیم می‌شوند:
    • اول:نشانه‌هایی که با فاصلهٔ زمانی قابل توجهی پیش از ظهور رخ می‌دهند.
    • دوم:نشانه‌هایی که با فاصلهٔ بسیار اندک، پیش از ظهور اتفاق می‌افتند.
    • سوم:نشانه‌هایی که همزمان با حادثهٔ ظهور امام مهدی رخ می‌دهند.
    • چهارم:نشانه‌هایی که با فاصلهٔ اندک پس از ظهور و پیش از قیام اتفاق می‌افتند.[۱۱]
  • در این تقسیم‌بندی نشانه‌های ظهور به دو بخش حتمی (نشانه‌های حتمی ظهور) و غیر حتمی (نشانه‌های غیر حتمی) تقسیم‌بندی می‌شوند.[۱۲]
  • در تقسیم‌بندی سوم، نشانه‌های ظهور از جهت اتصال و عدم اتصال به ظهور منجی تقسیم‌بندی می‌شوند.[۱۳]
  • در این بخش نشانه‌های ظهور به نشانه‌های عادی و غیرعادی تقسیم می‌شود.[۱۴]

در برابر نشانه‌های حتمی ظهور، «نشانه‌های غیرحتمی» قرار دارد؛ یعنی، مقیّد و مشروط به اموری است که در صورت تحقق آنها، پدید می‌آید. این نشانه‌ها، شاید پدید آید و شاید بدون پیدایش آنها، مهدی موعود قیام کند. پاره ای از نشانه‌های غیر حتمی از این قرار است:

  1. مرگ و میرها، زلزله‌ها و جنگ‌ها و آشوب‌های فراگیر.
  2. خسوف و کسوف نابه هنگام.
  3. بارش باران‌های فراوان و…

منظور از «نشانه‌های حتمی» آن دسته از پدیده‌هایی است که پدید آمدن آنها بدون هیچ قید و شرطی، قطعی و الزامی خواهد بود.[۱۵]

نشانه‌های حتمی

از روایات فراوانی حتمی بودن پنج نشانه به‌طور قطعی اثبات می‌شود به عنوان نمونه:پیشوای ششم شیعیان می‌گوید: خَمْسُ عَلَامَاتٍ قَبْلَ قِیَامِ الْقَائِمِ الصَّیْحَةُ وَ السُّفْیَانِیُّ وَ الْخَسْفُ وَ قَتْلُ النَّفْسِ الزَّکِیَّةِ وَ الْیَمَانِی؛ پیش از قیام قائم پنج نشانه است: صیحه، سفیانی، خسف، قتل نفس زکیه و یمانی.[۱۶]

خروج سفیانی

«سفیانی و خروج وی»، مشهورترین و در عین حال مشکل‌ترین مسئله در میان نشانه‌های ظهور به‌شمار می‌آید. روایات این نشانه، به گونه ای گسترده در منابع قدیم و جدید بیان شده است.[۱۷]

قیام یمانی

یکی از نشانه‌های حتمی ظهور خروج سرداری از اهل یمن است که مردم را به حق و عدل دعوت می‌کند. در مصادر شیعه، روایات فراوانی در این باره وجود دارد؛ به گونه ای که برخی آنها را مستفیض دانسته‌اند.[۱۸] شیخ صدوق با ذکر سند از عمر بن حنظله از جعفر بن محمد کرده است: قَبْلَ قِیَامِ الْقَائِمِ علیه السلام خَمْسُ عَلَامَاتٍ مَحْتُومَاتٍ الْیَمَانِیُّ وَ…؛ پیش از قیام قائم، پنج نشانة حتمی خواهد بود: یمانی و….[۱۹]

صیحه آسمانی

یکی از نشانه‌های حتمی ظهور مسئله ندا و صیحهٔ آسمانی است که قبل از ظهور اتفاق می‌افتد.[۲۰]

قتل نفس زکیه

«کشته شدن انسانی بی گناه» یکی از نشانه‌های پنج‌گانه حتمی است.[۲۱]

خسف بیداء

منظور از «خسف بیداء» آن است که سفیانی لشکری عظیم، به قصد جنگ مهدی موعود عازم مکه می‌کند؛ اما بین مکه و مدینه _ در محلی که به سرزمین «بیداء» معروف است _ به گونه ای معجزه آسا، به امر خداوند، در زمین فرومی‌روند. این حادثه در روایات اهل سنت[۲۲]و شیعه، یکی از نشانه‌های ظهور و قیام معرفی شده و در شماری از آنها بر حتمی بودن آن تأکید شده است.[۲۳]

منابع

[۲۴]

  1. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۸). فرهنگ نامه مهدویت. تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج. ص. ۴۴۵.
  2. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۸). فرهنگ نامه مهدویت. تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج. ص. ۴۹۷.
  3. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۹). درسنامه مهدویت جلد3. قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ع. ص. ۱۱۶.
  4. ↑ طریحی، فخر الدین (۱۳۶۲). مجمع البحرین جلد6. تهران: مرتضوی. ص. ۳۲.
  5. ↑ راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۴۱۲). المفردات فی غریب القرآن. شام: دار القلم. ص. ۲۱۸.
  6. ↑ ابن منظور، محمد بن مکرم (۱۴۱۴). لسان العرب جلد 12. بیروت: دار صادر. ص. ۱۱۳.
  7. ↑ فراهیدی، خلیل بن احمد (۱۴۰۹). العین جلد3. ایران: دار الهجره. ص. ۱۹۵.
  8. ↑ مصطفوی، حسن (۱۳۶۰). التحقیق غی کلمات القرآن الکریم ج2. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. ص. ۱۶۳.
  9. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۹). درسنامه مهدویت جلد3. قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ع. ص. ۱۱۸.
  10. ↑ موسسه فرهنگی هنری موعود عصر (۱۳۹۱). «ماهنامه موعود». ۱۳۷: ۱۸.
  11. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۸). فرهنگ نامه مهدویت. تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج. ص. ۴۹۷.
  12. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۸). فرهنگ نامه مهدویت. تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج. ص. ۴۹۸.
  13. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۸). فرهنگ نامه مهدویت. تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج. ص. ۴۹۹.
  14. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۸). فرهنگ نامه مهدویت. تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود عج. ص. ۴۹۹.
  15. ↑ صدوق، محمد بن علی (۱۳۹۵). کمال الدین و تمام النعمه جلد2. تهران: اسلامیه. ص. ۶۵۱.
  16. ↑ کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷). الکافی ج8. تهران: دار الکتب الاسلامیه. ص. ۳۱۰.
  17. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۹). درسنامهٔ مهدویت ج3. قم: بنیاد حضرت مهدی موعود ع. ص. ۱۳۳.
  18. ↑ صدر، سید محمد (۱۳۶۱). تاریخ غیبت کبری. تهران: مؤسسة الإمام المهدی (علیه السلام). ص. ۶۵۴.
  19. ↑ صدوق، محمد بن علی (۱۳۹۵). کمال الدین و تمام النعمه ج2. تهران: اسلامیه. ص. ۶۵۰.
  20. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۹). درسنامه مهدویت ج3. قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود ع. ص. ۱۲۷.
  21. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۹). درسنامه مهدویت ج3. قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی ع. ص. ۱۴۱.
  22. ↑ صنعانی، عبدالرزاق بن همام (۱۴۱۷). المصنف ج11. بیروت: دارالجیل. ص. ۲۷۸.
  23. ↑ کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷). الکافی ج8. تهران: دار الکتب الاسلامیه. ص. ۳۱۰.
  24. ↑ سلیمیان، خدامراد (۱۳۸۹). درسنامه مهدویت ج3. قم: بنیاد فرهنگی مهدی موعود ع. ص. ۱۴۳.
برگرفته از «https://www.islamical.org/w/index.php?title=نشانه‌های_ظهور&oldid=174401»