عبدالعظیم حسنی
| عبدالعظیم | |
|---|---|
| پرونده:Shah Abdol Azim shrine.jpg آرامگاه عبدالعظیم حسنی | |
| متولد | پنجشنبه ۴ ربیعالثانی ۱۷۳ ه.ق (۱۳ شهریور ۱۶۸) مدینه |
| وفات | جمعه ۱۵ شوال ۲۵۲ ه.ق (۱۱ آبان ۲۴۵) ری |
| آرامگاه | حرم شاه عبدالعظیم |
| همسر(ها) | خدیجه بنت قاسم |
| فرزندان | محمد، رقیه، خدیجه |
| والدین |
|
| خانواده | بنی هاشم |
عبدالعظیم حسنی یا شاه عبدالعظیم (به عربی: عبدالعظيم الحسني) از نوادگان امام دوم شیعیان، حسن بن علی است که در شهر ری (حرم شاه عبدالعظیم) دفن شده است. کنیه وی ابوالقاسم و ابوالفتح است. عبدالعظیم در پی فشارهای حکومتی به ری رفت و پنهانی میزیست و پس از بیماری درگذشت. آرامگاه او در شهر ری شناختهشده است و در روایتی، زیارت قبر او همسنگ زیارت قبر حسین بن علی دانسته شده است.
نسب و نام
عبدالعظیم حسنی با نام «ابوالقاسم عبدالعظیم بن عبدالله بن علی بن حسن بن زید بن الحسن بن علی بن ابیطالب» معرفی شده است. گفتهاند هنگام تجهیز او، نوشتهای در جیبش یافتند که نسب خود را در آن ثبت کرده بود.[۱]
زندگی
عبدالعظیم از نوادگان حسن بن علی و از افراد برجسته مکتب هادی بود. از قول ابوحمّاد رازی نقل شده است که هادی از او خواسته است هر سؤالی در ناحیهاش پیش آید از عبدالعظیم حسنی بپرسد. در حدیث مفصل دیگری که در امالی صدوق نقل شده است، عبدالعظیم عقیده خود در امور دینی را به هادی عرضه کرد و مورد تأیید او قرار گرفت. عبدالعظیم تحت فشار حکومت عباسی به ری گریخت و در خانهٔ یکی از شیعیان ساکن شد و شب روز را به زهد و عبادت میپرداخت تا اینکه پس از چند روز بیماری از دنیا رفت. شیعیان ری تشییع جنازه باشکوهی برایش برگزار کردند و مقبره بزرگی برایش بنا نمودند.[۲]
گفتهاند عبدالعظیم در حالی که از حکومت روزگار خود گریزان بود به ری آمد و در زیرزمینی در خانه یکی از شیعیان در «کوی موالی» سکونت گرفت. او روزها روزه میگرفت و شبها به عبادت میایستاد و گاه پنهانی قبری را که اکنون در برابر قبر او دانسته میشود زیارت میکرد و میگفت آن قبر از فرزندان موسی بن جعفر است. به تدریج خبر ورود او به شیعیان ری رسید و او شناخته شد. در گزارشی دیگر آمده است که یکی از شیعیان در خواب، محمد را دید که به او خبر داد پیکر مردی از فرزندانش از کوی موالی حمل میشود و کنار درخت سیبی درِ خانه عبدالجبار بن عبدالوهاب دفن خواهد شد. پس از این خواب، آن زمین به عنوان وقف برای عبدالعظیم شناخته شد و سپس به قبرستان شیعیان نیز تبدیل شد. عبدالعظیم پس از مدتی بیمار شد و درگذشت و همانجا به خاک سپرده شد و مرقد او در ری شهرت یافت.[۳]
جایگاه حدیثی
عبدالعظیم از یاران محمد بن علی و علی بن محمد شمرده شده و در شمار راویان موثق و مورد اعتماد نزد آن دو معرفی شده است. در روایتی نقل شده است که یکی از اهل ری نزد علی بن محمد رفت و گفت به زیارت قبر حسین بن علی رفته است. علی بن محمد به او گفت اگر قبر عبدالعظیم را که نزد شماست زیارت میکردی، پاداش کسی را داشتی که قبر حسین بن علی را زیارت کرده باشد.[۴]
از عبدالعظیم نقل شده است که از محمد بن علی درخواست حدیث کرد و پاسخهایی از او شنید؛ از جمله اینکه تا وقتی مردم متفاوت باشند در خیر و آسایش زندگی میکنند و وقتی یکسان شوند تباه میشوند. همچنین به نقلِ سلسلهای از پدران، سخنانی از علی بن ابیطالب نقل شده است؛ از جمله اینکه اگر مردم بر اسرار یکدیگر آگاه شوند، جنازه همدیگر را دفن نخواهند کرد، و نیز اینکه اگر نمیتوانید همه مردم را با اموال خود راضی کنید، با اخلاق نیک با آنان رفتار کنید.[۵]
پانویس
ارجاعات
منابع
- قرشی، باقر شریف (۱۳۷۱). تحلیلی از زندگانی امام هادی علیه السلام. ترجمهٔ محمدرضا عطایی. مشهد: کنگره جهانی حضرت رضا.
- سلمانی آرانی، حبیبالله (۱۳۹۳). امین امامت حضرت عبدالعظیم. تهران: سرمایه سخن. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۹۳۶۴۸-۷-۹.
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عبدالعظیم». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.