سامرا

سامرّاء شهری تاریخی در عراق است که بر کرانه شرقی رود دجله قرار دارد. این شهر که در دوران معتصم عباسی به اوج شکوه خود رسید و «سُرَّ مَن رَأی» نامیده شد، مدفن علی بن محمد (امام هادی) و حسن بن علی (امام عسکری) است. بر اساس روایات، آبادانی این شهر پیوندی نزدیک با رونق زیارتگاه‌های آن دارد.

تاریخچه

سامرّاء شهری در عراق است که در مسیر بین بغداد و تکریت و بر ساحل شرقی رود دجله واقع شده است. دربارهٔ بنیان‌گذاری آن گفته شده که توسط سام بن نوح بنا گردیده و در زبان فارسی به آن «سام‌راه» می‌گفته‌اند. این شهر بارها در طول تاریخ تخریب و بازسازی شد، تا آنکه در سال ۲۲۱ هجری، معتصم عباسی در آنجا اقامت گزید و به عمران آن همت گماشت و آن را «سُرَّ مَن رَأی» (هر کس آن را ببیند شادمان شود) نامید. بعدها با رو به ویرانی نهادن شهر، به آن «ساءَ مَن رَأی» (هر کس آن را ببیند ناراحت شود) گفتند که در نهایت به شکل مخفف «سامرّاء» درآمد.

جایگاه مذهبی

اهمیت ویژه سامرّاء در میان مسلمانان به دلیل وجود آرامگاه‌های دو تن از پیشوایان معصوم، علی بن محمد (امام هادی) و حسن بن علی (امام عسکری) در این شهر است. این زیارتگاه‌ها همواره کانون توجه و حضور زائران بوده و نقش مهمی در حیات فرهنگی و مذهبی شهر ایفا کرده‌اند.

در منابع اسلامی

از علی بن محمد نقل شده است که ایشان را به اکراه به سامرّاء آوردند، اما به دلیل پاکیزگی هوا، گوارایی آب و اندک بودن بیماری در آنجا، گفته است که اگر بخواهند ایشان را از آنجا بیرون ببرند نیز با اکراه خارج خواهند شد. ایشان همچنین پیش‌بینی کرده‌اند که روزگاری سامرّاء چنان ویران شود که جز یک کاروان‌سرا و مغازه‌ای برای مسافران در آن نماند، اما با آبادانی قبر او، شهر نیز بار دیگر آباد خواهد گشت.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «سامراء». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.