علم رجال

علم رجال یا رجال الحدیث، علمی است که به بررسی اعتبار راویان حدیث می‌پردازد. در این علم به شناخت راویان حدیث در طول تاریخ پرداخته و گفته شده که در سایر مکاتب علمی و ادیان سابق چنین دانشی برای چنین غایتی وجود نداشته است.

تاریخچه

در ابتدا علم رجال حالت شفاهی داشت و به صورت سینه به سینه منتقل می‌شد، تا این که عده‌ای آنرا به مرور مکتوب کردند. اولین کسی که در این علم معروف شده است، بخاری (م ۲۵۶ ق) است. پیش از او نیز طبقات ابن‌سعد یکی از منابع رجالی برشمرده می‌شد. اولین اشخاص در میان شیعه که فهرستی از رجال ارائه داد و شکل جدیدی به این علم بخشید شیخ طوسی بود.

منبع‌شناسی

کتاب‌های مشهور رجالی در میان اهل‌سنت شامل کتاب اسدالغابه فی اسماء الصحابه، اثر فخرالدین بن اثیر و الاصابه فی تمییز الصحابه اثر ابن‌حجر عسقلانی می‌شود. اصول رجال رد نزد شیعیان پنج کتاب مشهور است:

1. رجال برقی
2. رجال نجاشی
3. رجال کَشی
4. رجال شیخ طوسی
5. فهرست شیخ طوسی

پانویس

منابع

• غفاری، علی‌اکبر (۱۳۶۶). «علم رجال». کیهان اندیشه (۱۴).
• باقری خرم دشتی، ناهید (۱۳۸۴). «علم رجال و کتابشناسی علم رجال». مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات (۶۱).
• صالح، صبحی (۱۳۹۱). علو حدیث و اصطلاحات آن. پنجم. ترجمهٔ عادل نادر علی. قم: اسوه. شابک ۶۷۸۹۶۴۸۶۵۳۰۰۷.