علی بن مهزیار اهوازی
| علی ابن مهزیار اهوازی (اهوازی) | |
|---|---|
| پرونده:Ali mahziar.JPG حرم علی بن مهزیار اهوازی در اهواز | |
| متولد | قرن سوم هجری اهواز |
| وفات | دورهٔ امام حسن عسکری (قرن سوم هجری) جاجرم خراسان، ایران |
| محل زندگی | خوزستان، اهواز |
| دیگر نامها | ابوالحسن (کنیه)، همچنین: علی مهزیار، علی بن مهزیار |
| پسزمینههای علمی | |
| مکتب یا سنت | جعفری (شیعه) |
| تأثیرات | در زمینه فقه و روایات |
| کار علمی | |
| رشته اصلی | پیرامون حدیث و فقه (وی جزو محدثین، فقها، و وکلای امامان شیعه بوده است) |
| آثار برجسته | کتاب المثالب، کتاب المزار و چندین اثر دیگر |
| ایدههای برجسته | وی جزو پرمکاتبهترین راویان حدیث بوده |
| تأثیر | تاثیرگرفته از امامان شیعه |
علی ابن مهزیار اهوازی یا علی مهزیار (هندیجانی)، (سده سوم هـ. ق)، از فقها، محدثان معروف شیعه و از اصحاب علی بن موسی الرضا، محمد بن علی التقی، علی بن محمد النقی، و حسن بن علی العسکری بوده و احکام دینی را نزد آنها فراگرفته و نمایندهٔ آنان بوده است. وی مسیحی بود و در نوجوانی به همراه پدرش مهزیار به اسلام گروید.
علی بن مهزیار دورقی اهوازی از فقیهان شیعه و راویان مورد اعتماد حدیث بود. او از علی بن موسی الرضا روایت نقل کرد و از سوی محمد بن علی جواد و علی بن محمد هادی وکالت داشت. نامهها و توقیعاتی از این دو امام خطاب به او در منابع رجالی نقل شده که جایگاه او را در میان شیعیان اهواز نشان میدهد.
زندگی
علی بن مهزیار دورقی اهوازی از فقیهان شیعه و از راویان موثق حدیث بود. پدر او نصرانی بود. او از علی بن موسی الرضا حدیث نقل کرد و در وثاقت او تردید نشده است. علی بن مهزیار تا سال ۲۲۹ قمری زنده بود.[۱]
علی بن مهزیار اهوازی از چهرههای شیعه است که هم از جواد و هم از پدرش، رضا، احادیث فراوانی نقل کرده است. ابن مهزیار در اصل از هندیجان و مسیحی بود بود که بعد از آمدن به اهواز لقب اهوازی گرفت. ابه نقل از نجاشی ابن مهزیار مناظراتی با علی بن اسباط، که فطحی مذهب بود، داشته است. بر طبق این گزارش، آن دو عاقبت نتیجه بحثشان را نزد امام جواد بردهاند و جواد، علی بن اسباط را قانع کرده و باعث شده او به تشیع بگرود. تعداد آثار ابن مهزیار را ۳۳ ذکر میکنند. به نوشته منابع شیعی، مقام علی بن مهزیار نزد محمد بن علی التقی تا حدی بود که محمد بن علی التقی ضمن نامه ای، او را با عبارت «کسی را که مانند تو ندیدم» توصیف میکند.[۲][۳]
علی بن مهزیار از سوی محمد بن علی جواد و علی بن محمد هادی وکالت و نیابت داشت. نامهها و توقیعاتی که از سوی این دو امام دربارهٔ امور شیعیان اهواز برای او نوشته شده، در کتابهای رجال نقل شده و بر جایگاه او دلالت دارد.[۴] از نامههای نقلشده خطاب به علی بن مهزیار، نامهای از محمد بن علی جواد است که در آن چنین آمده است: «بسم الله الرحمن الرحیم. ای علی! خداوند تو را جزای خیر عطا کند و تو را در بهشتش جای دهد و از خواری در دنیا و آخرت در پناه خویش دارد و با ما محشورت سازد. ای علی! من تو را آزمودم و به جهت اطاعت و پیروی از خود، خدمت و احترام به مؤمنان و قیام به وظایف محوله در حقوق برادران دینیات برگزیدم، و اگر بگویم مانند تو را ندیدهام، امیدوارم در این دعوی راستگو باشم. پس خداوند تو را در منازل بهشت فردوس جای دهد؛ زیرا وضعیت تو و خدماتی که در سرما و گرما، در شب و روز به مردم کردهای بر من پنهان نیست. از خدا میخواهم در روزی که خلایق را برای حساب گرد آورد، تو را آنچنان مشمول عنایت خویش سازد که مورد رشک دیگران گردی؛ زیرا او دعا را اجابت میکند».[۵]
آثار
برای علی بن مهزیار سی کتاب نقل شده است. از جمله آثار او الأنبیاء، الزهد، المکاسب و الملاحم بوده است.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ اختری، «علی بن مهزیار»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه علیهم السلام، ۴۹۳.
- ↑ قزوینی، زندگانی امام جواد، ۲۱۴–۲۱۶.
- ↑ اختری، «علی بن مهزیار»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «علی بن مهزیار»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «علی بن مهزیار»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «علی بن مهزیار». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.