صاحب معالم
حسن بن زینالدین عاملی مشهور به صاحب معالم، با نام کامل حسن بن زینالدین بن علی بن احمد شامی عاملی (۹۵۹–۱۰۱۱ قمری)، فرزند شهید ثانی از فقیهان امامی و دانشوران جبل عامل بود. او در جبع متولد شد، برای تحصیل به نجف رفت و سپس به زادگاه خود بازگشت و در همانجا درگذشت. از آثار او میتوان به منتقی الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان، معالمالدین، تحریر طاووسی در رجال، مناسک الحج، مجموعهای ادبی و دیوان شعر اشاره کرد. در منابع تراجم از او به عنوان عالمی فعال در فقه، حدیث، رجال و ادبیات یاد شده و به همعصری او با شیخ بهایی اشاره شده است.
نام و نسب
نام او را حسن بن زینالدین عاملی مشهور به صاحب معالم گزارش کردهاند. وی دایی محمد بن علی بن الحسین العاملی بود.[۱]
زندگی
حسن بن زینالدین بن علی بن احمد شامی عاملی (۹۵۹–۱۰۱۱ قمری)، از فقیهان امامی سده دهم و اوایل سده یازدهم هجری بود. او در فقه و اصول فقه تخصص داشت و در حوزههای ادب و شعر نیز فعالیت میکرد. وی در جبع از روستاهای جبل عامل در لبنان متولد شد. برای تحصیل علوم دینی به نجف رفت و مدتی از زندگی خود را در آن شهر گذراند. سپس به زادگاه خود بازگشت و تا پایان عمر در همانجا زندگی کرد. او سرانجام در جبع درگذشت.[۲]
آثار
از آثار او چند تألیف در علوم مختلف گزارش شده است. از جمله مهمترین آنها کتاب منتقی الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان است که به صورت ناتمام باقی مانده و تنها دو جلد آن در باب عبادات در دست است. اثر دیگر او معالم الدین در دو جلد و در موضوع اصول و فقه است. همچنین آثاری مانند تحریر طاووسی در علم رجال، مناسک الحج، مجموعهای در ادب و دیوان شعر نیز به او نسبت داده شده است.[۳] کتاب معالم الدین و ملاذ المجتهدین مهمترین اثر او عنوان شده است.[۴]
جایگاه علمی
در برخی منابع تراجم، از جمله در کتاب امل الآمل، توصیفهایی دربارهٔ جایگاه علمی او نقل شده است. در این منابع او به عنوان دانشمندی آگاه در فقه، حدیث، رجال و ادبیات معرفی شده و گفته شده است که در چندین شاخه علمی فعالیت داشته و در میان دانشوران زمان خود شناخته شده بوده است. همچنین در همان منابع به معاصر بودن او با شیخ بهایی اشاره شده است.[۵]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «اخباریه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «حسن بن زینالدین». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.