حسنعلی نخودکی اصفهانی: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه عالم مسلمان|سرشناسی=حسنعلی نخودکی اصفهانی|دوران=اواخر قاجار - پهلوی اول|رنگ=#cef2e0|تصویر=حسنعلی نخودکی اصفهانی.jpg|توضیح تصویر=|امضا=|نام=حسنعلی نخودکی اصفهانی|نامهای دیگر=مقدادی|عنوان=|زادروز=نیمهٔ ذیالقعده ۱۲۷۹ ه.ق{{سخ}}۱۲۴۱ ه.خ{{سخ}}[[اصفهان]]، ایران|درگذشت=۱۷ شعبان ۱۳۶۱ ه.ق{{سخ}}۸ شهریور ۱۳۲۱ ه.خ (۸۰ سال){{سخ}}[[مشهد]]، ایران|مدفن=[[مشهد]]، [[حرم علی بن موسی الرضا]]، [[صحن سقاخانه]]|نژاد=[[ایرانیها|ایرانی]]|منطقه=محلهٔ جویباره [[اصفهان]]|مذهب=[[شیعه]] ([[مجتهد]]) و [[عارف]] (از بزرگان سلسله [[چشتیه]] و با لقب طریقتی عبدعلی<ref name="سلسههای صوفیه">سلسههای صوفیه، اثر نورالدین چهاردهی</ref>)|سنت مدرسهای=|زمینههای فعالیت=اخلاق، عرفان، علوم غریبه و طب اسلامی|ایده قابلذکر=|آثار=|تأثیرگذاری بر=[[محمود حلبی]]، [[سید عبدالأعلی سبزواری]]|تأثیرپذیری از=سید جعفر حسینی قزوینی، سید مرتضی کشمیری، [[آخوند کاشی]]، [[جهانگیرخان قشقایی]]، [[مرتضی طالقانی]]، [[محمدصادق تختفولادی]]، [[آخوند خراسانی]]، [[سید محمد فشارکی]]}} | |||
'''حسنعلی نخودکی اصفهانی''' (۱۲۴۰ اصفهان – ۸ شهریور ۱۳۲۱ مشهد) از عارفان و فقیهان شیعه اهل ایران بود. وی بیشتر عمر خود را به عبادت، تدریس و رسیدگی به نیازمندان گذراند و در منابع شیعی کرامات متعددی به او نسبت داده شده است.<ref name=":0">{{یادکرد وب|وبگاه=فقاهت|نشانی=https://lib.eshia.ir/11231/1/394/%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%86%D8%AE%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C|عنوان=ارتحال عالم و عارف ربانی آیت اللّه «شیخ حسنعلی نخودکی اصفهانی»}}</ref> او در سالهای پایانی عمر خود، در روستایی به نام نخودک در نزدیکی مشهد سکونت داشت و به همین دلیل نیز به '''حسنعلی نخودکی''' مشهور بود.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=خبرگزاری بین المللی قرآن|نشانی=https://shahrekord.iqna.ir/fa/news/3805758/%D9%86%D8%AE%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B7%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AE|عنوان=نخودکی عارفی مستجابالدعوه بود/ ماجرای نمازهای طولانی شیخ|تاریخ=1398}}</ref> | |||
== زندگی و تحصیلات == | == زندگی و تحصیلات == | ||
حسنعلی نخودکی در حدود سال ۱۲۴۰ خورشیدی (نیمه ذیقعده ۱۲۷۹ قمری) در [[اصفهان]] زاده شد. تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش فراگرفت و سپس ریاضیات، حساب و فلسفه را نزد ملامحمد کاشی و [[جهانگیرخان قشقایی]] آموخت. پس از آن برای تکمیل تحصیلات به نجف رفت و از شاگردان [[سیدمحمد فشارکی]]، [[سید مرتضی کشمیری]] و [[ملااسماعیل قرهباغی]] شد.<ref name=":0" /> | حسنعلی نخودکی در حدود سال ۱۲۴۰ خورشیدی (نیمه ذیقعده ۱۲۷۹ قمری) در [[اصفهان]] زاده شد.<ref name=":0" /> نخودکی اصفهانی هنوز به سن تکلیف نرسیده بود که توانست در محضر اساتیدش، راه کمال و معرفت را بپیماید، به گونهای که نقل شده وی سه ماه رجب، شعبان و رمضان را تا آخر عمر روزهدار بود.<ref name=":3" /> تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش فراگرفت و سپس ریاضیات، حساب و فلسفه را نزد ملامحمد کاشی و [[جهانگیرخان قشقایی]] آموخت. پس از آن برای تکمیل تحصیلات به نجف رفت و از شاگردان [[سیدمحمد فشارکی]]، [[سید مرتضی کشمیری]] و [[ملااسماعیل قرهباغی]] شد.<ref name=":0" /> | ||
پس از بازگشت از [[نجف]]، در مشهد اقامت گزید و از محافل علمی و عرفانی آن شهر نیز بهره برد. وی همزمان با تدریس و تحقیق، به عبادت و رسیدگی به مستمندان توجه ویژهای داشت. فرزندش بعدها مجموعهای از گزارشهای مربوط به کرامات و رفتارهای خارقالعاده او را در کتابی با عنوان «نشان از بینشانها» گردآوری و منتشر کرد.<ref name=":0" /> | پس از بازگشت از [[نجف]]، در مشهد اقامت گزید و از محافل علمی و عرفانی آن شهر نیز بهره برد. وی همزمان با تدریس و تحقیق، به عبادت و رسیدگی به مستمندان توجه ویژهای داشت. فرزندش بعدها مجموعهای از گزارشهای مربوط به کرامات و رفتارهای خارقالعاده او را در کتابی با عنوان «نشان از بینشانها» گردآوری و منتشر کرد.<ref name=":0" /> | ||
== عرفان == | == عرفان == | ||
ملاعلیاکبر پدر حسنعلی که خود با محمدصادق تختفولادی (عارف مشهور) همدوره بود، به منظور تربیت عرفانی، نخودکی را نیز نزد وی برد و از او خواست تا تربیت و مراقبت از وی را برعهده بگیرد. حسنعلی از هفت سالگی تا یازده سالگی زیر نظر تختفولادی به ریاضتهای شرعی مشغول شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نشان از بینشانها|نام خانوادگی=مقدادی اصفهانی|جلد=1}}</ref> | ملاعلیاکبر پدر حسنعلی که خود با [[محمدصادق تختفولادی]] (عارف مشهور) همدوره بود، به منظور تربیت عرفانی، نخودکی را نیز نزد وی برد و از او خواست تا تربیت و مراقبت از وی را برعهده بگیرد. حسنعلی از هفت سالگی تا یازده سالگی زیر نظر تختفولادی به ریاضتهای شرعی مشغول شد.<ref name=":1">{{یادکرد کتاب|عنوان=نشان از بینشانها|نام خانوادگی=مقدادی اصفهانی|جلد=1}}</ref> | ||
به ادعای نورالدین مدرسی چهاردهی، پولادی و به تبع آن، نخودکیها از جمله پیروان طریقت چشتیه که از جمله سلسلههای تصوف در [[شبه قاره هند]] بودهاند.<ref name=":2">{{یادکرد کتاب|عنوان=سلسلههای صوفیه ایران|نام=نورالدین|نام خانوادگی=مدرسی چهاردهی}}</ref> سلسله چشتیه منسوب به [[خواجه معین الدین چشتی]] است.<ref group="یادداشت">چشت، قریهای است از قراء هرات</ref> خواجه معین الدین حسن چشتی سنجری اجمیری پس از سید علی هجویری نویسنده کتاب [[کشف المحجوب]] به قاره هند رو آورد.<ref name=":2" /> | |||
در سال ۱۲۹۰ه.ق محمدصادق تختفولادی درگذشت و حسنعلی، سه سال دیگر نیز به ریاضت پرداخت، چنانکه شبها تا صبح بیدار میماند و هر روز، روزه میگرفت. پس از آن، برای بهره بردن از سید جعفر حسینی قزوینی به شهرضا رفت. | در سال ۱۲۹۰ه.ق محمدصادق تختفولادی درگذشت و حسنعلی، سه سال دیگر نیز به ریاضت پرداخت، چنانکه شبها تا صبح بیدار میماند و هر روز، روزه میگرفت. پس از آن، برای بهره بردن از [[سید جعفر حسینی قزوینی]] به شهرضا رفت.<ref name=":1" /> | ||
== درگذشت == | == درگذشت == | ||
حسنعلی نخودکی اصفهانی در ۸ شهریور ۱۳۲۱ مصادف با ۱۷ شعبان ۱۳۶۱ قمری، درگذشت و پیکرش در جوار ایوان عباسی [[حرم امام رضا]]، مقابل ایوان طلا، به خاک سپرده شد.<ref name=":0" /> | حسنعلی نخودکی اصفهانی در ۸ شهریور ۱۳۲۱ مصادف با ۱۷ شعبان ۱۳۶۱ قمری، درگذشت و پس از اقامه نماز میت توسط [[حسین فقیه سبزواری]]،<ref name=":3">{{یادکرد وب|وبگاه=خبرگزاری فارس|نشانی=https://farsnews.ir/Culture/1402815240000343078/%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81-%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%B4%D8%AF-%DB%B1%DB%B4-%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%86%D8%AE%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C|عنوان=نوجوانی که قبل از سن تکلیف عارف شد/ ۱۴ توصیه اخلاقی شیخ نخودکی|تاریخ=1393}}</ref> پیکرش در جوار ایوان عباسی [[حرم امام رضا]]، مقابل ایوان طلا، به خاک سپرده شد.<ref name=":0" /> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
=== یادداشت === | === یادداشت === | ||
<references group="یادداشت"/> | |||
=== ارجاعات === | === ارجاعات === | ||
<references /> | <references /> | ||
| خط ۳۷: | خط ۲۹: | ||
[[رده:اهالی اصفهان]] | [[رده:اهالی اصفهان]] | ||
[[رده:عالمان مسلمان]] | [[رده:عالمان مسلمان]] | ||
{{Navbox | |||
|bodyclass=hlist | |||
| name = عرفان و تصوف | |||
| title = [[عرفان]] و [[تصوف]] | |||
| image = [[File:Mewlana Rumi's cropped.png|150px]] | |||
| state = {{{state|collapsed}}} | |||
| group1 = [[عرفان نظری]] | |||
| list1 = | |||
* [[احسان]] | |||
* [[نور]] | |||
* مقام | |||
* حال | |||
* [[منزل]] | |||
* [[یقین]] | |||
* [[فنا]] | |||
* بقا | |||
* [[حقیقت]] | |||
* [[معرفت]] | |||
* [[نفس]] | |||
* سلوک | |||
* [[لطائف سته]] | |||
* [[جهان بینی تصوف|جهان بینی]] | |||
* [[مکاشفه|کشف]] | |||
* [[شهود]] | |||
* [[متافیزیک تصوف|ماوراءالطبیعه]] | |||
* [[روانشناسی تصوف|روانشناسی]] | |||
* [[تجلی]] | |||
* [[فلسفه تصوف|فلسفه]] | |||
| group2 = [[عرفان عملی]] | |||
| list2 = | |||
* [[ذکر]] | |||
* [[حضره]] | |||
* [[مراقبه]] | |||
* [[قوالی]] | |||
* [[سماع]] | |||
* [[چلهنشینی]] | |||
* [[خرقهپوشی]] | |||
* [[خانقاه]] | |||
| group3 = [[تصوف#.D9.81.D8.B1.D9.82.D9.87.E2.80.8C.D9.87.D8.A7_.D9.88_.D8.B3.D9.84.D8.B3.D9.84.D9.87.E2.80.8C.D9.87.D8.A7.DB.8C_.D8.B5.D9.88.D9.81.DB.8C.D9.87|سلسلههای تصوف]] | |||
| list3 = | |||
* [[تیجانیه]] | |||
* [[رحمانیه (تصوف)|رحمانیه]] | |||
* [[چشتیه]] | |||
* [[مولویه]] | |||
* [[مریدیه]] | |||
* [[نقشبندیه]] | |||
* [[قادریه]] | |||
* [[رفاعیه]] | |||
* [[شاذلیه]] | |||
* [[سهروردیه]] | |||
* [[سلسله نعمتاللهی سلطان علیشاهی گنابادی|نعمتاللهی سلطان علیشاهی گنابادی]] | |||
* [[سلسله نعمتاللهی|نعمتاللهی]] | |||
* [[سلسله ذهبیه|ذهبیه]] | |||
* [[ملامتیه]] | |||
* [[فهرست طریقتهای تصوف]] | |||
| group4 = قدما | |||
| list4 = | |||
* [[اویس قرنی]] | |||
* [[معروف کرخی]] | |||
* [[حارث محاسبی]] | |||
* [[بشر حافی]] | |||
* [[فضیل بن عیاض]] | |||
* [[رابعه عدویه]] | |||
* [[ابراهیم ادهم]] | |||
* [[شقیق بلخی]] | |||
* [[حسن بصری]] | |||
* [[بایزید بسطامی|بایزید]] | |||
* [[سری سقطی]] | |||
* [[جنید بغدادی]] | |||
* [[ابوعلی رودباری]] | |||
* [[ابوعلی کاتب]] | |||
* [[سمنون ابن حمزه]] | |||
* [[ابوبکر شبلی|شبلی]] | |||
* [[ذوالنون مصری|ذوالنون]] | |||
* [[حسین منصور حلاج|حلاج]] | |||
* [[ابوسعید ابوالخیر]] | |||
* [[ابوحمزه خراسانی]] | |||
* [[ابوعثمان سعید حیری|ابوعثمان حیری]] | |||
* [[ابوحفص عمرو بن سلم حداد|ابوحفص حداد]] | |||
* [[حمدون قصار]] | |||
* [[ابوعمران مغربی|سعیدبن سلام]] | |||
* [[احمد بن حرب]] | |||
* [[حبیب عجمی]] | |||
* [[ابوالقاسم گورکانی]] | |||
* [[ابوبکر طوسی]] | |||
* [[احمد غزالی]] | |||
* [[ابوالفضل بغدادی]] | |||
* [[ابوالبرکات بغدادی]] | |||
* [[ابوالحسن خرقانی|خرقانی]] | |||
* [[عبدالکریم قشیری]] | |||
* [[عبدالقادر گیلانی|گیلانی]] | |||
* [[معینالدین چشتی|معینالدین]] | |||
* [[نظامالدین اولیا]] | |||
* [[شهابالدین عمر سهروردی|سهروردی]] | |||
* [[نجمالدین رازی]] | |||
* [[ابراهیم بن فاید]] | |||
* [[احمد جام]] | |||
* [[فریدالدین گنج شکر|بابافرید]] | |||
* [[باباطاهر عریان|بابا طاهر]] | |||
* [[سید بن طاووس]] | |||
* [[ابن عربی]] | |||
* [[داوود بن محمود قیصری]] | |||
* [[برهانالدین محقق ترمذی]] | |||
* [[بهاءالدین ولد]] | |||
* [[علاءالدوله سمنانی]] | |||
* [[شمس تبریزی]] | |||
* [[مولوی]] | |||
* [[صدرالدین قونوی]] | |||
* [[سعدی]] | |||
* [[ابراهیم خواص]] | |||
* [[عطار نیشابوری|عطار]] | |||
* [[شیخ محمود شبستری|محمود شبستری]] | |||
* [[نظامالدین اولیاء|نظامالدین اولیا]] | |||
* [[هجویری|علی هجویری]] | |||
* [[بهاءالدین محمد نقشبند]] | |||
* [[امیرخسرو دهلوی]] | |||
* [[شیخ صفیالدین اردبیلی|صفیالدین اردبیلی]] | |||
* [[مقدس اردبیلی]] | |||
* [[عبدالله یافعی]] | |||
* [[نعمتالله ولی|شاه نعمتالله ولی]] | |||
* [[اسماعیل قصری]] | |||
* [[نجمالدین کبری]] | |||
* [[جامی]] | |||
* [[شاه ولیالله]] | |||
* [[ابن عطاءالله اسکندری|ابن عطاءالله]] | |||
* [[میر حیدر آملی]] | |||
* [[احمد زروق]] | |||
* [[محمد بن بکران]] | |||
* [[خواجه احمد یسوی|احمد یسوی]] | |||
* [[سید اشرف جهانگیر سمنانی|اشرف جهانگیر سمنانی]] | |||
* [[احمد فاروقی]] | |||
* [[عبیدالله احرار]] | |||
* [[شاه عبداللطیف|بتائی]] | |||
* [[سلطان باهو]] | |||
* [[عثمان مروندی|شهباز لعل قلندر]] | |||
* [[سید قطبالدین محمد نیریزی]] | |||
* [[ملاصدرا|صدر المتألهین شیرازی]] | |||
* [[محمدجعفر کبودرآهنگی]] | |||
* [[محمد بن علی سنوسی]] | |||
* [[عمان سامانی]] | |||
* [[بیدل]] | |||
| group5 = معاصران | |||
| list5 = | |||
* [[ملا سلطانمحمد گنابادی|حاج ملّاسلطان محمّد گنابادی سلطانعلیشاه]] | |||
* [[سید حسین یعقوبی قائنی|یعقوبی قائنی]] | |||
* [[سید علی قاضی]] | |||
* [[محمدعلی شاهآبادی]] | |||
* [[محمدتقی بهجت]] | |||
* [[روحالله خمینی]] | |||
* [[سیدمحمدحسین طباطبایی]] | |||
* [[سید محمدحسن الهی طباطبایی]] | |||
* [[سید محمدحسین حسینی طهرانی]] | |||
* [[شیخ محمد بهاری|محمد بهاری]] | |||
* [[ملاحسینقلی همدانی]] | |||
* [[محمدجواد انصاری همدانی]] | |||
* [[یاور همدانی]] | |||
* [[میرزا جواد ملکی تبریزی]] | |||
* [[محمداسماعیل دولابی]] | |||
* [[سید علی شوشتری]] | |||
* [[عبدالله جوادی آملی]] | |||
* [[حسن حسنزاده آملی]] | |||
* [[داوود صمدی آملی]] | |||
* [[سید هاشم حداد]] | |||
* [[محمدصالح کمیلی]] | |||
* [[سید عبدالکریم کشمیری]] | |||
* [[مهدی الهی قمشهای]] | |||
* [[محمود امجد]] | |||
* [[حسنعلی نخودکی اصفهانی]] | |||
* [[عبدالکریم حقشناس]] | |||
* [[شیخ جعفر مجتهدی]] | |||
| group6 = [[مطالعات تصوف|پژوهشگران]] | |||
| list6 = | |||
* [[ریاض احمد گوهر شاهی|گوهرشاهی]] | |||
* [[محمد طاهر القادری|قادری]] | |||
* [[ادریس شاه]] | |||
* [[رنه گنون|رنه گنون (عبدالواحد یحیی)]] | |||
* [[فریتهیوف شوئون|فریتهیوف شوئون (عیسی نورالدین احمد)]] | |||
* [[مارتین لینگز|مارتین لینگز (ابوبکر سراجالدین)]] | |||
* [[سید حسین نصر]] | |||
* [[کبیر هلمینسکی]] | |||
* [[عنایت خان]] | |||
* [[احمد علوی]] | |||
* [[عبدالحکیم مراد]] | |||
* [[ایوان عقیلی|عقیلی]] | |||
* [[کورت آلمکویست|آلمکویست]] | |||
* [[تیتوس بورکهارت|بورکهارت]] | |||
* [[ویلیام چیتیک|چیتیک]] | |||
* [[هانری کوربن|کربن]] | |||
* [[کارل دابلیو. ارنست|ارنست]] | |||
* [[رابرت فراگر|فراگر]] | |||
* [[رنه گنون|گنون]] | |||
* [[الکساندر پل هیکسون|هیکسون]] | |||
* [[لئونارد لیندبوم|لیندبوم]] | |||
* [[رنالد نیکلسن|نیکلسون]] | |||
* [[مارتین لینگز|لینگز]] | |||
* [[سید حسین نصر|نصر]] | |||
* [[سید احمد فهری زنجانی]] | |||
* [[آنهماری شیمل|شیمل]] | |||
* [[میشل سلز|سلز]] | |||
* [[فریتهیوف شوئون|شوئون]] | |||
* [[لئونارد لویزون|لویزون]] | |||
* [[عبدالباقی گولپینارلی|گولپینارلی]] | |||
* [[توفیق سبحانی|سبحانی]] | |||
* [[منوچهر صدوقی سها|صدوقی سها]] | |||
* [[غلامحسین ابراهیمی دینانی|ابراهیمی دینانی]] | |||
* [[یحیی یثربی|یثربی]] | |||
* [[محمدعلی موحد|موحد]] | |||
* [[محمدرضا شفیعی کدکنی|شفیعی کدکنی]] | |||
* [[مهدی امینرضوی|امینرضوی]] | |||
* [[محمدکاظم عصار|عصار]] | |||
* [[سید عباس معارف|معارف]] | |||
* [[شهرام پازوکی|پازوکی]] | |||
* [[مهدی فدایی مهربانی|فدایی مهربانی]] | |||
* [[حسن سید عرب|سید عرب]] | |||
* [[انشاء الله رحمتی|رحمتی]] | |||
| group7 = جستارها | |||
| list7 = | |||
* [[هنر صوفیان|هنر]] | |||
* [[تاریخ تصوف|تاریخ]] | |||
* [[:رده:موسیقی در تصوف|موسیقی]] | |||
* [[شعر صوفیانه|شعر]] | |||
* [[آرامگاههای صوفیان]] | |||
* [[متون تصوف|متون]] | |||
* [[تصوف در نیشابور]] | |||
* [[تبرزین]] | |||
* [[فهرست فرقههای کلامی اسلام]] | |||
}}<noinclude> | |||
[[رده:الگو:اسلام|{{PAGENAME}}]] | |||
[[رده:تصوف]] | |||
[[رده:عرفان]] | |||
[[رده:الگو:اسلام]] | |||
</noinclude> | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۷
حسنعلی نخودکی اصفهانی | |
|---|---|
 | |
| نامهای دیگر | مقدادی |
| اطلاعات شخصی | |
| زاده | نیمهٔ ذیالقعده ۱۲۷۹ ه.ق ۱۲۴۱ ه.خ اصفهان، ایران |
| درگذشته | ۱۷ شعبان ۱۳۶۱ ه.ق ۸ شهریور ۱۳۲۱ ه.خ (۸۰ سال) مشهد، ایران |
| محل دفن | مشهد، حرم علی بن موسی الرضا، صحن سقاخانه |
| قومیت | ایرانی |
| دوران | اواخر قاجار - پهلوی اول |
| منطقه | محلهٔ جویباره اصفهان |
| مذهب | شیعه (مجتهد) و عارف (از بزرگان سلسله چشتیه و با لقب طریقتی عبدعلی[۱]) |
| نامهای دیگر | مقدادی |
| اشتغال | اخلاق، عرفان، علوم غریبه و طب اسلامی |
| مرتبه | |
تأثیرگذاران
| |
تأثیرپذیرندگان | |
حسنعلی نخودکی اصفهانی (۱۲۴۰ اصفهان – ۸ شهریور ۱۳۲۱ مشهد) از عارفان و فقیهان شیعه اهل ایران بود. وی بیشتر عمر خود را به عبادت، تدریس و رسیدگی به نیازمندان گذراند و در منابع شیعی کرامات متعددی به او نسبت داده شده است.[۲] او در سالهای پایانی عمر خود، در روستایی به نام نخودک در نزدیکی مشهد سکونت داشت و به همین دلیل نیز به حسنعلی نخودکی مشهور بود.[۳]
زندگی و تحصیلات
حسنعلی نخودکی در حدود سال ۱۲۴۰ خورشیدی (نیمه ذیقعده ۱۲۷۹ قمری) در اصفهان زاده شد.[۲] نخودکی اصفهانی هنوز به سن تکلیف نرسیده بود که توانست در محضر اساتیدش، راه کمال و معرفت را بپیماید، به گونهای که نقل شده وی سه ماه رجب، شعبان و رمضان را تا آخر عمر روزهدار بود.[۴] تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش فراگرفت و سپس ریاضیات، حساب و فلسفه را نزد ملامحمد کاشی و جهانگیرخان قشقایی آموخت. پس از آن برای تکمیل تحصیلات به نجف رفت و از شاگردان سیدمحمد فشارکی، سید مرتضی کشمیری و ملااسماعیل قرهباغی شد.[۲]
پس از بازگشت از نجف، در مشهد اقامت گزید و از محافل علمی و عرفانی آن شهر نیز بهره برد. وی همزمان با تدریس و تحقیق، به عبادت و رسیدگی به مستمندان توجه ویژهای داشت. فرزندش بعدها مجموعهای از گزارشهای مربوط به کرامات و رفتارهای خارقالعاده او را در کتابی با عنوان «نشان از بینشانها» گردآوری و منتشر کرد.[۲]
عرفان
ملاعلیاکبر پدر حسنعلی که خود با محمدصادق تختفولادی (عارف مشهور) همدوره بود، به منظور تربیت عرفانی، نخودکی را نیز نزد وی برد و از او خواست تا تربیت و مراقبت از وی را برعهده بگیرد. حسنعلی از هفت سالگی تا یازده سالگی زیر نظر تختفولادی به ریاضتهای شرعی مشغول شد.[۵]
به ادعای نورالدین مدرسی چهاردهی، پولادی و به تبع آن، نخودکیها از جمله پیروان طریقت چشتیه که از جمله سلسلههای تصوف در شبه قاره هند بودهاند.[۶] سلسله چشتیه منسوب به خواجه معین الدین چشتی است.[یادداشت ۱] خواجه معین الدین حسن چشتی سنجری اجمیری پس از سید علی هجویری نویسنده کتاب کشف المحجوب به قاره هند رو آورد.[۶]
در سال ۱۲۹۰ه.ق محمدصادق تختفولادی درگذشت و حسنعلی، سه سال دیگر نیز به ریاضت پرداخت، چنانکه شبها تا صبح بیدار میماند و هر روز، روزه میگرفت. پس از آن، برای بهره بردن از سید جعفر حسینی قزوینی به شهرضا رفت.[۵]
درگذشت
حسنعلی نخودکی اصفهانی در ۸ شهریور ۱۳۲۱ مصادف با ۱۷ شعبان ۱۳۶۱ قمری، درگذشت و پس از اقامه نماز میت توسط حسین فقیه سبزواری،[۴] پیکرش در جوار ایوان عباسی حرم امام رضا، مقابل ایوان طلا، به خاک سپرده شد.[۲]
پانویس
یادداشت
- ↑ چشت، قریهای است از قراء هرات
ارجاعات
- ↑ سلسههای صوفیه، اثر نورالدین چهاردهی
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «ارتحال عالم و عارف ربانی آیت اللّه «شیخ حسنعلی نخودکی اصفهانی»». فقاهت.
- ↑ «نخودکی عارفی مستجابالدعوه بود/ ماجرای نمازهای طولانی شیخ». خبرگزاری بین المللی قرآن. ۱۳۹۸.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ «نوجوانی که قبل از سن تکلیف عارف شد/ ۱۴ توصیه اخلاقی شیخ نخودکی». خبرگزاری فارس. ۱۳۹۳.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ مقدادی اصفهانی. نشان از بینشانها. ج. ۱.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ مدرسی چهاردهی، نورالدین. سلسلههای صوفیه ایران.
