حسنعلی نخودکی اصفهانی

از اسلامیکال
نسخهٔ تاریخ ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۰ توسط Balali (بحث | مشارکت‌ها)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

حسنعلی نخودکی اصفهانی (۱۲۴۰ اصفهان – ۸ شهریور ۱۳۲۱ مشهد) از عارفان و فقیهان شیعه اهل ایران بود. وی بیشتر عمر خود را به عبادت، تدریس و رسیدگی به نیازمندان گذراند و کرامات متعددی به او نسبت داده شده است.[۱] او در سال‌های پایانی عمر خود، در روستایی به نام نخودک در نزدیکی مشهد سکونت داشت و به همین دلیل نیز به حسنعلی نخودکی مشهور بود.[۲]

حسنعلی نخودکی اصفهانی
نام‌های دیگرمقدادی
اطلاعات شخصی
زادهنیمهٔ ذی‌القعده ۱۲۷۹ ه‍.ق
۱۲۴۱ ه‍.خ
اصفهان، ایران
درگذشته۱۷ شعبان ۱۳۶۱ ه‍.ق
۸ شهریور ۱۳۲۱ ه‍.خ (۸۰ سال)
مشهد، ایران
محل دفنمشهد، حرم علی بن موسی الرضا، صحن سقاخانه
قومیتایرانی
دوراناواخر قاجار - پهلوی اول
منطقهمحلهٔ جویباره اصفهان
مذهبشیعه (مجتهد) و عارف (از بزرگان سلسله چشتیه و با لقب طریقتی عبدعلی[۳])
نام‌های دیگرمقدادی
اشتغالاخلاق، عرفان، علوم غریبه و طب اسلامی
مرتبه
تأثیرگذاران

زندگی و تحصیلات

حسنعلی نخودکی در حدود سال ۱۲۴۰ خورشیدی (نیمه ذی‌قعده ۱۲۷۹ قمری) در اصفهان زاده شد. تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش فراگرفت و سپس ریاضیات، حساب و فلسفه را نزد ملامحمد کاشی و جهانگیرخان قشقایی آموخت. پس از آن برای تکمیل تحصیلات به نجف رفت و از شاگردان سیدمحمد فشارکی، سید مرتضی کشمیری و ملااسماعیل قره‌باغی شد.[۱]

پس از بازگشت از نجف، در مشهد اقامت گزید و از محافل علمی و عرفانی آن شهر نیز بهره برد. وی هم‌زمان با تدریس و تحقیق، به عبادت و رسیدگی به مستمندان توجه ویژه‌ای داشت. فرزندش بعدها مجموعه‌ای از گزارش‌های مربوط به کرامات و رفتارهای خارق‌العاده او را در کتابی با عنوان «نشان از بی‌نشان‌ها» گردآوری و منتشر کرد.[۱]

عرفان

ملاعلی‌اکبر پدر حسنعلی که خود با محمدصادق تخت‌فولادی (عارف مشهور) هم‌دوره بود‌، به منظور تربیت عرفانی، نخودکی را نیز نزد وی برد و از او خواست تا تربیت و مراقبت از وی را برعهده بگیرد. حسنعلی از هفت سالگی تا یازده سالگی زیر نظر تخت‌فولادی به ریاضت‌های شرعی مشغول شد.[۴]

به ادعای نورالدین مدرسی چهاردهی، پولادی و به تبع آن، نخودکی‌ها از جمله پیروان طریقت چشتیه که از جمله سلسله‌های تصوف در شبه قاره هند بوده‌اند.[۵] سلسله چشتیه منسوب به خواجه معین الدین چشتی است.[یادداشت ۱] خواجه معین الدین حسن چشتی سنجری اجمیری پس از سید علی هجویری نویسنده کتاب کشف المحجوب به قاره هند رو آورد.[۵]

در سال ۱۲۹۰ه‍.ق محمدصادق تخت‌فولادی درگذشت و حسنعلی، سه سال دیگر نیز به ریاضت پرداخت، چنان‌که شب‌ها تا صبح بیدار می‌ماند و هر روز، روزه می‌گرفت. پس از آن، برای بهره بردن از سید جعفر حسینی قزوینی به شهرضا رفت.[۴]

درگذشت

حسنعلی نخودکی اصفهانی در ۸ شهریور ۱۳۲۱ مصادف با ۱۷ شعبان ۱۳۶۱ قمری‌، درگذشت و پس از اقامه نماز میت توسط حسین فقیه سبزواری،[۶] پیکرش در جوار ایوان عباسی حرم امام رضا، مقابل ایوان طلا، به خاک سپرده شد.[۱]

پانویس

یادداشت

  1. چشت‌، قریه‌ای است از قراء هرات

ارجاعات

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ «ارتحال عالم و عارف ربانی آیت اللّه «شیخ حسنعلی نخودکی اصفهانی»». فقاهت.
  2. «نخودکی‌ عارفی مستجاب‌الدعوه بود/ ماجرای نمازهای طولانی شیخ». خبرگزاری بین المللی قرآن. ۱۳۹۸.
  3. سلسه‌های صوفیه، اثر نورالدین چهاردهی
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ مقدادی اصفهانی. نشان از بی‌نشان‌ها. ج. ۱.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ مدرسی چهاردهی، نورالدین. سلسله‌های صوفیه ایران.
  6. «نوجوانی که قبل از سن تکلیف عارف شد/ ۱۴ توصیه اخلاقی شیخ نخودکی». خبرگزاری فارس. ۱۳۹۳.