زبیر بن عبدالمطلب
زبیر بن عبدالمطلب از بزرگان قریش و بزرگترین عموی پیامبر اسلام بود. او شاعری اندکگو، سخنور و از شخصیتهای شجاع و بزرگوار مکه بهشمار میرفت و از بنیانگذاران پیمان «حلفالفضول» در دوران جاهلیت بود.
زندگی
زبیر بن عبدالمطلب بن هاشم بزرگترین عموی پیامبر اسلام بود و آن حضرت دوران کودکی خود را با او درک کرد. وی از بزرگان قریش و از خاندان بنیهاشم بهشمار میرفت و در میان قوم خود به شجاعت، بزرگواری، سخاوت و مناعت طبع شهرت داشت. همچنین از سخنوران و شاعران قریش بود، هرچند شعر او اندک گزارش شده است. از اشعار منسوب به او این بیت مشهور نقل شده است:[۱]
«اذا کنت فی حاجهٔ مرسلاً / فارسل حکیماً ولا توصه».
حلفالفضول
در منابعی مانند «اعلام زرکلی» آمده است که زبیر مردی شجاع، بلندهمت، زیباروی، سخنور، شاعر و سخاوتمند بود. از مهمترین اقدامات او در دوران جاهلیت مشارکت در پایهگذاری پیمان «حلفالفضول» بود. گفته شده است که سبب شکلگیری حلفالفضول آن بود که مردی از قبیله زبید کالایی به عاص بن وائل فروخت، اما عاص بهای آن را نپرداخت. آن مرد ستمدیده بر فراز کوه ابوقبیس پیش از طلوع خورشید فریاد دادخواهی سر داد و از ظلمی که بر او رفته بود شکایت کرد. زبیر بن عبدالمطلب چون این فریاد را شنید، برآشفت و سوگند یاد کرد که پیمانی میان قبایل قریش برقرار سازد تا از آن پس حق هیچ ستمدیدهای پایمال نشود و کسی به بیگانه یا مسافر ستم نکند. بدین ترتیب پیمانی میان گروهی از قریش بسته شد که به «حلفالفضول» شهرت یافت. در این باره ابیاتی نیز از او نقل شده است که در آن به پیمان دفاع از مظلومان اشاره میکند و بر پاسداری از حق و حمایت از بیگانگان ستمدیده تأکید دارد.[۲]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «زبیر». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.