زینب بنت جحش
| زینب بنت جحش | |
|---|---|
 | |
| متولد | ۵۹۱ میلادی، مکه(۳۱ سال قبل از هجرت) |
| وفات | ۶۴۰ میلادی مدینه |
| آرامگاه | قبرستان بقیع |
| محل زندگی | مکه و مدینه |
| ملیت | عربستانی |
| نژاد | عرب |
| دوره | صدر اسلام |
| دین | اسلام |
| همسر(ها) | اولین شوهر نامعلوم (۶۲۲ میلادی)، زید بن حارثه (طلاق)، محمد پسر عبدالله |
| والدین | جحش بن ریاب، امیمه بنت عبد المطلب |
زینب بنت جحش، دخترعمه پیامبر اسلام و یکی از همسران او بود که ابتدا به پیشنهاد پیامبر با زید بن حارثه ازدواج کرد. این پیوند با وجود مخالفت اولیه زینب و برادرش، با نزول آیه قرآن و تسلیم آنها در برابر فرمان الهی شکل گرفت، اما به دلیل اختلافات خانوادگی به طلاق انجامید. پس از آن، پیامبر به فرمان الهی با زینب ازدواج کرد که این واقعه در سال پنجم هجری رخ داد و منجر به الغای سنت جاهلی در مورد حرمت ازدواج با همسرِ پسرخوانده شد. زینب به این موضوع که پیوند او توسط خداوند در قرآن تأیید شده است، همواره افتخار میکرد و سرانجام در سال ۲۰ هجری به عنوان یکی از نخستین همسران پیامبر که پس از او درگذشت، وفات یافت.
زندگی
زینب بنت جحش، یکی از همسران محمد بود. او دخترعمهٔ محمد بود که با توصیهٔ محمد، بههمسری زید بن حارثه درآمد، اما بعدها از وی جدا شد و بهعقد محمد رضایت داد.[۱] زینب به قبیله بنیاسد منتسب است.[۲] وی از نخستین مهاجران مسلمان به مدینه بهشمار میرود. از وی روایاتی نیز گزارش شده است. بهگزارش دانشنامه جهان اسلام، ازدواج محمد با زینب، با توجه به برخی روایات مغرضانه، دچار حواشی شد که در کتب اسلامی و حتی منابع مسیحی مورد بحث و گفتگو قرار گرفت. بهعقیدهٔ اکثر مفسران، آیهٔ ۳۶ سورهٔ احزاب در خصوص ازدواج محمد با وی نازل شده است. زینب نخستین همسر محمد بود که پس از او از دنیا رفت.[۳]
ازدواج با زید بن حارثه
زینب بنت جحش بن رباب اسدی، فرزند امیمه بنت عبدالمطلب (عمه پیامبر) بود و در ابتدا «بَرّه» نام داشت که پیامبر نام او را به زینب تغییر داد. زمانی که پیامبر او را برای زید بن حارثه، که آزادشده و پسرخواندهاش بود، خواستگاری کرد، زینب و برادرش عبدالله به دلیل جایگاه اجتماعی زید ابتدا مخالفت کردند، اما با نزول آیهای که مؤمنان را در برابر حکم خدا و رسول صاحب اختیار نمیدانست، تسلیم شده و زینب به عقد زید درآمد. این ازدواج دوام چندانی نداشت و بروز اختلافات میان آن دو، با وجود توصیههای پیامبر به زید برای حفظ همسرش، در نهایت به جدایی انجامید.[۴]
ازدواج با محمد
پس از طلاق زینب و پایان یافتن عده، خداوند او را به عقد پیامبر درآورد تا سنتی جاهلی که ازدواج با همسرِ پسرخوانده را حرام میدانست، شکسته شود. پیامبر به دلیل بیم از سرزنش مردم که او را متهم به ازدواج با همسرِ پسرخواندهاش کنند، ابتدا این موضوع را پنهان میکرد، اما آیات قرآن نازل شد و بر اراده الهی در این پیوند تأکید کرد. زینب همواره مباهات میکرد که برخلاف دیگر زنان پیامبر، خداوند او را به عقد ایشان درآورده است. این واقعه در سال پنجم هجری رخ داد، زمانی که زینب سیوپنجساله بود. در شب ولیمه این ازدواج، به دلیل توقف طولانیمدت برخی مهمانان در خانه پیامبر، آیه حجاب نازل شد که آداب ورود به خانههای پیامبر را تبیین میکرد.[۵]
درگذشت
زینب بنت جحش از نخستین همسران پیامبر بود که پس از وفات او درگذشت. منابع تاریخی درگذشت او را در سال ۲۰ هجری قمری ثبت کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «بنیاسد». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «زینب بنت جحش». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- ایوب، سعید (۲۰۰۶). زوجات النبی (ص). بیروت: دارالهادی.
- مهدوی دامغانی، محمود (۱۳۸۳). «زینب بنت جحش». دانشنامه جهان اسلام. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.