|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
سید جمالالدین اسدآبادی
| سید جمالالدین اسدآبادی | |
|---|---|
| پرونده:Al afghani.jpg سید جمالالدّین اسدآبادی | |
| متولد | آبان ۱۲۱۷ خورشیدی زادگاه مورد اختلاف (اسدآباد همدان، ایران یا اسعدآباد کنر، افغانستان) |
| وفات | ۱۹ اسفند ۱۲۷۵ خورشیدی[۱] قسطنطنیه، امپراتوری عثمانی |
| علت فوت | سرطان فک |
| آرامگاه | دانشگاه کابل، افغانستان |
| ملیت | مورد اختلاف[۲][۳][۴] |
| دیگر نامها | جمالالدین افغانی |
| تحصیلات | حوزوی |
| حرفه | اندیشمند سیاسی و روزنامهنگار |
| آثار | رساله نیچریه مقالات در روزنامه «عروةالوثقی» مقاله در رد خطابه ارنست رنان مقالات در نشریه «ضیاءالخافقین» تتمة البیان فی تاریخ الافغان /رساله ای در ردِّ دهریین (دهریون)/ |
| دین | اسلام |
سید جمالالدین اسدآبادی (۱۸۳۸–۱۸۹۷) که در منابع غربی با عنوان جمالالدین افغانی شناخته میشود، متفکر و فعال پانایسلامی بود که به عنوان یکی از مهمترین چهرههای اسلام مدرن شناخته میشود. او پایهگذار گرایشهای فکری و سیاسی متعددی از جمله اصلاحگرایی اسلامی و پانایسلامیسم بود و بر نسلهای مختلف مسلمان از هند و افغانستان تا ایران، مصر و ترکیه تأثیر گذاشت.[۵]
زندگی
محل تولد اسدآبادی، محل مناقشه است و دو نظریه متفاوت درباره آن مطرح شده است؛ برخی وی را شیعی ایرانی میدانند و تولدش را در همدان ایران میدانند، و برخی دیگر تولدش را در روستای اسدآباد نزدیک کابل، افغانستان، میدانند. او تحصیلات اولیه خود را نزد پدرش صفدر گذراند و در رشتههای زبانشناسی، ریاضیات، تاریخ، فلسفه و پزشکی تحصیل کرد. در ۱۷ یا ۱۸ سالگی به هند رفت تا تحصیلات خود را ادامه دهد و در سال ۱۸۵۷ حج را به جای آورد. پس از بازگشت به افغانستان در ۱۸۵۸، وارد خدمت سلطنتی امیر دوستمحمد شد و پس از مرگ او، به عنوان نخستوزیر منصوب گردید. با از دست رفتن قدرت برادر دوستمحمد، اسدآبادی به ایران و سپس هند سفر کرد و در نهایت به مصر مهاجرت نمود.[۶]
فعالیت سیاسی و اجتماعی
در مصر بین سالهای ۱۸۷۱ تا ۱۸۷۹، اسدآبادی به گسترش ایدههای فلسفی و سیاسی خود از طریق کلاسهای خصوصی و سخنرانیهای عمومی پرداخت و علیه حاکم وقت، خدیوه اسماعیل پاشا، فعالیت سیاسی کرد. وی اصلاحات سیاسی و مشارکت مردم را تبلیغ نمود و در پی آن به دستور ناصرالدین شاه ایران و فشارهای بریتانیا، به هند و سپس اروپا مهاجرت کرد. در پاریس با محمد عبده نشریه العهده الوثقی را تأسیس کرد که به نقد استبداد و ترویج اتحاد مسلمانان میپرداخت. وی سپس به ایران و روسیه رفت و نهایتاً در استانبول تحت حمایت و نظارت سلطان عبدالحامد دوم زندگی کرد و در سال ۱۸۹۷ بر اثر سرطان درگذشت.[۷]
دیدگاهها
اسدآبادی معتقد بود شکست جهان اسلام ناشی از دین اسلام نیست، بلکه به علت تفسیر نادرست دین توسط مسلمانان نادان و گمراه است. او بازگشت به منابع اصلی اسلام یعنی قرآن و سنت پیامبر و استفاده از اجتهاد را برای بازسازی و نوسازی جامعه اسلامی ضروری میدانست. اسدآبادی موضعی میان غربگرایی کورکورانه و رد کامل آن توسط علمای سنتی اتخاذ کرد و بر تفکیک علم و فناوری از سیاست و فلسفه اروپایی تأکید داشت. وی فلسفه را برای احیای تمدن اسلامی ضروری میدانست و بر ارتباط میان پیشرفت علمی و فلسفی و بازسازی اسلامی تأکید داشت.[۸]
پانایسلامیسم
برنامه سیاسی اسدآبادی شامل بسیج کشورهای مسلمان برای مبارزه با امپریالیسم غربی و کسب قدرت نظامی از طریق فناوریهای نوین بود. او وحدت کشورهای مسلمان و ایجاد هماهنگی میان مسلمانان سنی و شیعه را برای آینده جهان اسلام ضروری میدانست و تلاش میکرد عثمانی و ایران را در قالب وحدت اسلامی متحد کند. این برنامه سیاسی بر شکلگیری ملیگرایی اسلامی و تأثیرگذاری بر شخصیتهایی همچون محمد اقبال، محمد علی جناح، محمد عبده، و دیگران در هند، ترکیه و جهان عرب مؤثر بوده است.[۹]
مخالفت با مادیگرایان و طبیعیگرایان
جمالالدین اسدآبادی از دیدگاههای علمی، فلسفی، اخلاقی و اجتماعی، موضع مادیگرایان و طبیعیگرایان را به شدت نقد میکند. او تاریخ مادیگرایی مدرن را به یونان باستان و فیلسوفانی همچون دموقریطوس، اپیکور و دیوگنس نسبت میدهد و نظریه تکامل داروین را رد میکند. اسدآبادی احتمال رخداد تصادفی در طبیعت را نمیپذیرد و مادیگرایان را به انتساب «ادراک و هوش» به ماده، بدون وجود یک عقل یا اصل برتر، متهم میکند. وی همچنین به نقد اجتماعی و اخلاقی مادیگرایی میپردازد و آن را تهدیدی برای بنیانهای جامعه انسانی میداند. اسدآبادی شش رکن دین را شامل سه باور و سه فضیلت اخلاقی میداند که پایه تمدن انسانی را شکل میدهند:[۱۰]
- باور به انسان به عنوان جانشین خدا
- تعلق انسان به بهترین جامعه انسانی
- توانایی انسان برای رسیدن به کمال معنوی
به عقدیه او فضایل اخلاقی شامل حیا، اعتماد و راستگویی که اساس نظم اجتماعی و همبستگی انسانی هستند. از این منظر، مادیگرایی دشمن دین و جامعه انسانی است و موجب فروپاشی تمدنها میشود.[۱۱]
آثار و نوشتهها
اسدآبادی به عنوان یک روشنفکر و فعال عمدتاً از طریق سخنرانیها و مقالات خود ایدههایش را بیان کرد و در طول زندگی خود تنها دو کتاب منتشر نمود: یکی تاریخ افغانستان و دیگری نقد طبیعیگرایی و مادیگرایی. نامه کوتاه او به ارنست رنان در پاسخ به سخنرانی وی در سوربن در ۱۸۸۳ نیز سند مهمی در فهم موضع افغانی درباره اسلام و علم مدرن محسوب میشود.[۱۲]
پانویس
ارجاعات
- ↑ «سیدجمالالدین اسدآبادی که بود؟». ایسنا. ۱۹ اسفند ۱۳۹۶.
- ↑ خطای ارجاع: برچسب
<ref>نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نامOEPSTIوارد نشده است - ↑ خطای ارجاع: برچسب
<ref>نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نامEI2وارد نشده است - ↑ خطای ارجاع: برچسب
<ref>نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نامOEIPوارد نشده است - ↑ Keddie, “Afghani, Jamal al-Din”, The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam.
- ↑ Keddie, “Afghani, Jamal al-Din”, The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam.
- ↑ Keddie, “Afghani, Jamal al-Din”, The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam.
- ↑ Keddie, “Afghani, Jamal al-Din”, The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam.
- ↑ Keddie, “Afghani, Jamal al-Din”, The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam.
- ↑ Keddie, “Afghani, Jamal al-Din”, The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam.
- ↑ Keddie, “Afghani, Jamal al-Din”, The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam.
- ↑ Keddie, “Afghani, Jamal al-Din”, The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam.
منابع
- Keddie, Nikki (2014). "Afghani, Jamal al-Din". In Ibrahim Kalin (ed.). The Oxford Encyclopedia of Philosophy, Science, and Technology in Islam (به انگلیسی). New York, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-935843-4.
- اصلاحگران دینی مسلمان
- افراد انقلاب مشروطه
- اهالی اسدآباد
- اهالی استان همدان
- ایرانیهای مهاجرتکرده به امپراتوری عثمانی
- تقریبگرایان مذاهب اسلامی
- درگذشتگان ۱۸۹۷ (میلادی)
- دور از وطنهای اهل ایران در افغانستان
- رنسانس عربی
- زادگان ۱۸۳۸ (میلادی)
- سوسیالیستهای مسلمان
- ضدملیگرایان
- فراماسونهای اهل ایران
- فعالان اهل ایران
- فعالان استقلال هند
- فعالان مسلمان
- فقهای هوادار مشروطیت
- فقیهان شیعه دوازدهامامی درگذشته
- فقیهان شیعه دوازدهامامی
- مسلمانان بدون مذهب
- نواندیشان دینی اهل ایران
- هاشمیان