صدیقه دولت‌آبادی

از اسلامیکال
(تغییرمسیر از صدیقه دولت آبادی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

صدیقه دولت‌آبادی (۱۲۶۰–۱۳۴۰) نویسنده، روزنامه‌نگار، فعال حقوق زنان و از پیشگامان جنبش زنان در ایران بود. او در زمینه آموزش دختران، تأسیس مؤسسات آموزشی و ترویج فرهنگ زنان و نقش آنان در جامعه فعالیت گسترده‌ای داشت و یکی از حامیان کشف حجاب در دوره پهلوی اول به‌شمار می‌رفت.

زندگی

صدیقه دولت‌آبادی در سال ۱۲۶۰ در اصفهان متولد شد و فرزند میرزا هادی دولت‌آبادی بود.[۱] در پانزده سالگی با حسین اعتضاد ازدواج کرد، اما پس از مدتی کوتاه از وی جدا شد.[۲]

فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی

فعالیت‌های اجتماعی دولت‌آبادی با عضویت در انجمن مخدرات وطن در سال ۱۲۸۹ آغاز شد.[۳] او همچنین در سال ۱۲۹۶ اولین مدرسه دخترانه به نام «مکتب‌خانه شرعیات» را در اصفهان تأسیس کرد.[۴] یک سال بعد، شرکت تعاونی «خدمات خواتین اصفهان» و مدرسه «ام‌المدارس» برای دختران بی‌بضاعت راه‌اندازی شد.[۵]

در سال ۱۲۹۸ روزنامه زبان زنان، سومین نشریه ویژه زنان در ایران، توسط او منتشر شد.[۶] پس از کودتای ۱۲۹۹ به تهران مهاجرت کرد و نشریه را با شعار «الجنه تحت اَقدام الامهات» ادامه داد.[۷]

در سال ۱۳۰۱ به پاریس رفت و در سال ۱۳۰۶ در رشته تعلیم و تربیت از دانشگاه سوربن فارغ‌التحصیل شد.[۸] او در سال ۱۳۰۴ به نمایندگی از زنان ایران در کنگره بین‌المللی زنان در پاریس شرکت کرد و به عضویت مجمع بین‌المللی تساوی حقوق زنان درآمد.[۹]

پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۰۶، به استخدام وزارت معارف و اوقاف درآمد و در مدیریت آموزش دختران فعالیت کرد.[۱۰] در سال ۱۳۱۴ کانون بانوان با هدف تحقق طرح کشف حجاب آغاز به کار کرد و دولت‌آبادی در سال ۱۳۱۵ به سرپرستی آن منصوب شد.[۱۱] او با فعالیت در مؤسسات وابسته به کانون، از جمله دبستان و دبیرستان، آموزشگاه تربیت مادر و انجمن خیریه، بر آموزش و پرورش زنان و نقش آنان در جامعه تمرکز داشت. دولت‌آبادی عضو فعال جمعیت نسوان وطنخواه ایران نیز بود و تا پایان عمر در مرداد ۱۳۴۰ به فعالیت‌های اجتماعی خود ادامه داد.[۱۲]

منابع

  1. پوران فرخ‌زاد (۱۳۷۸). دانشنامه زنان فرهنگ‌ساز ایران و جهان. تهران: زریاب. ص. ۸۷۵.
  2. پوران فرخ‌زاد (۱۳۷۸). دانشنامه زنان فرهنگ‌ساز ایران و جهان. تهران: زریاب. ص. ۸۷۵.
  3. منصوره پیرنیا (۱۳۷۴). سالار زنان ایران. واشینگتن: مهر ایران. ص. ۶۸.
  4. منصوره پیرنیا (۱۳۷۴). سالار زنان ایران. واشینگتن: مهر ایران. ص. ۶۸.
  5. منصوره پیرنیا (۱۳۷۴). سالار زنان ایران. واشینگتن: مهر ایران. ص. ۶۸.
  6. الیز ساناساریان (۱۳۸۴). جنبش حقوق زنان در ایران (طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷). ترجمهٔ نوشین احمدی خراسانی. تهران: اختران. ص. ۷۴.
  7. محمد خسرو پناه (۱۳۸۱). هدف‌ها و مبارزه زن ایرانی از انقلاب مشروطه تا سلطنت پهلوی. تهران: پیام امروز. ص. ۲۳۶.
  8. محمدحسن رجبی (۱۳۷۴). مشاهیر زنان ایرانی و پارسی‌گوی از آغاز تا مشروطه. تهران: سروش. ص. ۱۴۲.
  9. محمدحسن رجبی (۱۳۷۴). مشاهیر زنان ایرانی و پارسی‌گوی از آغاز تا مشروطه. تهران: سروش. ص. ۱۴۲.
  10. منوچهر خدایارمحبی (۱۳۲۵). شریک مرد. تهران: چاپخانه تابان. ص. ۱۲۶.
  11. مریم فتحی (۱۳۸۳). کانون بانوان: با رویکردی به ریشه‌های تاریخی حرکت‌های زنان در ایران. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران. ص. ۱۳۰.
  12. بدرالملوک بامداد (۱۳۴۷). زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید. تهران: ابن سینا. ص. ۵۲.