|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
ابن ابیالحدید: تفاوت میان نسخهها
(ایجاد مقاله) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
|influenced= | |influenced= | ||
}} | }} | ||
'''ابن | '''ابن ابیالحدید''' با نام کامل '''عزّالدین ابوحامد عبدالحمید بن هبةالله مدائنی''' (۵۸۶–۶۵۶ هـ.ق.)، دانشمند، شاعر، ادیب [[شافعی]] و [[معتزلی]]، در [[مدائن]] به دنیا آمد.{{پنک|کریمی|اشرفی امین|۱۳۹۷|ص=۷۸}} | ||
== ارجاعات == | == زندگی == | ||
عزالدین ابوحامد عبدالحمید بن هبۀالله بن محمد بن محمد بن حسین بن ابی الحدید مداینی، دانشمند، شاعر، ادیب، فقیه شافعی و اصولی معتزلی بود. وی در اول ذیحجه ۵۸۶ هجری قمری (۳۰ دسامبر ۱۱۹۰ میلادی) در مداین متولد شد و در همانجا پرورش یافت. پدرش قاضی مداین بود و ابن ابی الحدید در کودکی به بغداد رفت و در نزد علما و بزرگان بغداد که بیشتر آنها [[شافعی]] مذهب بودند، به تحصیل علوم دینی و ادبی پرداخت.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن ابیالحدید}}</ref> | |||
وی از بزرگان شافعی و معتزلی چون [[ابوالبقاء عکبری]] و [[ابوالخیر مصدق بن شبیب واسطی]] علوم مختلف آموخت و در محافل علمی و ادبی حضور یافت. در [[بغداد]]، وی به یکی از کاتبان دیوان دارالخلافه [[مستعصم بالله]]، آخرین [[فهرست خلفای عباسی|خلیفه عباسی]]، تبدیل شد و در همین دوره، قصاید السبع و شرح نهجالبلاغه را به نام وی نوشت. در سال ۶۴۲ هجری قمری (۱۲۴۴ میلادی) در نخستین یورشهای [[مغول]] به بغداد، ابن ابیالحدید پیروزی سپاه عباسی را نتیجه تدبیر [[ابنعلقمی]] دانست و در این خصوص قصایدی سرود که برخی از ابیات آن در شرح نهجالبلاغه ثبت شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن ابیالحدید}}</ref> | |||
ابن ابیالحدید در شعر طبعی رسا داشت و بیشتر به سرودن مناجات و اشعار عرفانی مشهور بود. در زمینه تاریخ [[تاریخ اسلام|صدر اسلام]]، اطلاعات گستردهای داشت و [[علامه حلی]] (د ۷۲۶ ق / ۱۳۲۶ م) نیز از پدر خود، که او از ابن ابیالحدید روایت کرده بود، بهره برده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن ابیالحدید}}</ref> | |||
در اصول معتزلی و فروع شافعی متخصص بود و مشربی میان تسنن و تشیع اختیار کرده بود. در شرح نهجالبلاغه خود، بر موافقت با مکتب معتزله بغداد تأکید داشت و به عقیده وی، افضلیت علی بن ابیطالب بر خلفای سهگانه ضروری نیست، بلکه به عنوان شخصی که در فضایل و خصال حمیده بر دیگران برتری دارد، شناخته میشود. ابن ابیالحدید در آثار خود به تبیین مسائل عقیدتی پرداخته و تألیفات زیادی در زمینههای کلامی، فقهی و تاریخی از خود به جای گذاشته است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن ابیالحدید}}</ref> | |||
== آثار == | |||
از آنجا که به ادبیات علاقهمند بود، به تشویق ابنالعلقمی، وزیر دانشمند و شیعی آخرین خلیفهٔ [[عباسیان|عباسی]] او را برانگیخت تا به شرح ''[[نهج البلاغه]]'' بپردازد. این اثر او مجموعه بزرگی است از ادب، تاریخ و عقایده که علاوه بر شرح سخنان [[علی بن ابیطالب]]، بسیاری از مباحث کلامی، مناظرات و حوادث تاریخی و وقایع قرن اول [[اسلام]] را در خود جای داده است.{{پنک|کریمی|اشرفی امین|۱۳۹۷|ص=۷۸}} از او کتابی با عنوان ''[[الفلک الدائر علی المثل السائر]]'' گزارش شده است. دیگر آثار او ''[[الاعتبار (ابن ابیالحدید)|الاعتبار]]'' و کتاب دیگری با عنوان ''[[القصاید السبع العلویات]]'' است. برای او یک دیوان شعر نیز گزارش شده است.<ref>{{پک|مجموعة من العلماء و الباحثین|ک=الموسوعة العربیة المیسرة|ص=15|زبان=fa}}</ref> | |||
== پانویس == | |||
=== ارجاعات === | |||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
== منابع == | === منابع === | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
*{{یادکرد ژورنال | ژورنال = پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی | عنوان = تحلیل شخصیت تاریخی معاویه از دیدگاه ابن ابی الحدید | نام1 = محمود | نام خانوادگی1 = کریمی | نام2 = یونس | نام خانوادگی2 = اشرفی | * {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابن ابیالحدید|دانشنامه=[[دایرهالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرهالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}} | ||
* {{یادکرد ژورنال | ژورنال = پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی | عنوان = تحلیل شخصیت تاریخی معاویه از دیدگاه ابن ابی الحدید | نام1 = محمود | نام خانوادگی1 = کریمی | نام2 = یونس | نام خانوادگی2 = اشرفی امین | تاریخ = 1397 | شماره = 1}} | |||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مجموعة من العلماء و الباحثین|نام=|عنوان=الموسوعة العربیة المیسرة|سال=1431|مکان=بیروت|ناشر=المکتبة العصریة|پیوند=https://ito.pdf.lib.eshia.ir/98092/0/4|کوشش=حسین محمد نصار|زبان=ar}} | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=بله|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}} | |||
{{زبان و ادبیات عربی در دوره عباسی}} | {{زبان و ادبیات عربی در دوره عباسی}} | ||
| خط ۳۹: | خط ۵۶: | ||
[[رده:زادگان ۵۸۶ (قمری)]] | [[رده:زادگان ۵۸۶ (قمری)]] | ||
[[رده:زادگان سده ۱۲ (میلادی)]] | [[رده:زادگان سده ۱۲ (میلادی)]] | ||
[[رده:عربهای سده ۱۳ (میلادی]] | [[رده:عربهای سده ۱۳ (میلادی)]] | ||
[[رده:متکلمان]] | [[رده:متکلمان]] | ||
[[رده:محققان سنی اسلام]] | [[رده:محققان سنی اسلام]] | ||
[[رده:معتزلیان]] | [[رده:معتزلیان]] | ||
[[رده:نظریهپردازان حقوق سده ۱۳ (میلادی)]] | [[رده:نظریهپردازان حقوق سده ۱۳ (میلادی)]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۹
| دانشمند مسلمان ابن ابی الحدید | |
|---|---|
| عنوان | نورالدین |
| درگذشته | ۱۲۵۸ م/۶۵۶ ه.ق |
| قومیت | پارسیان |
| منطقه | بغداد |
| فقه | شافعی |
| علاقه اصلی | تاریخ، حدیث |
| اثر معروف | شرح نهجالبلاغه |
ابن ابیالحدید با نام کامل عزّالدین ابوحامد عبدالحمید بن هبةالله مدائنی (۵۸۶–۶۵۶ هـ.ق.)، دانشمند، شاعر، ادیب شافعی و معتزلی، در مدائن به دنیا آمد.[۱]
زندگی
عزالدین ابوحامد عبدالحمید بن هبۀالله بن محمد بن محمد بن حسین بن ابی الحدید مداینی، دانشمند، شاعر، ادیب، فقیه شافعی و اصولی معتزلی بود. وی در اول ذیحجه ۵۸۶ هجری قمری (۳۰ دسامبر ۱۱۹۰ میلادی) در مداین متولد شد و در همانجا پرورش یافت. پدرش قاضی مداین بود و ابن ابی الحدید در کودکی به بغداد رفت و در نزد علما و بزرگان بغداد که بیشتر آنها شافعی مذهب بودند، به تحصیل علوم دینی و ادبی پرداخت.[۲]
وی از بزرگان شافعی و معتزلی چون ابوالبقاء عکبری و ابوالخیر مصدق بن شبیب واسطی علوم مختلف آموخت و در محافل علمی و ادبی حضور یافت. در بغداد، وی به یکی از کاتبان دیوان دارالخلافه مستعصم بالله، آخرین خلیفه عباسی، تبدیل شد و در همین دوره، قصاید السبع و شرح نهجالبلاغه را به نام وی نوشت. در سال ۶۴۲ هجری قمری (۱۲۴۴ میلادی) در نخستین یورشهای مغول به بغداد، ابن ابیالحدید پیروزی سپاه عباسی را نتیجه تدبیر ابنعلقمی دانست و در این خصوص قصایدی سرود که برخی از ابیات آن در شرح نهجالبلاغه ثبت شده است.[۳]
ابن ابیالحدید در شعر طبعی رسا داشت و بیشتر به سرودن مناجات و اشعار عرفانی مشهور بود. در زمینه تاریخ صدر اسلام، اطلاعات گستردهای داشت و علامه حلی (د ۷۲۶ ق / ۱۳۲۶ م) نیز از پدر خود، که او از ابن ابیالحدید روایت کرده بود، بهره برده است.[۴]
در اصول معتزلی و فروع شافعی متخصص بود و مشربی میان تسنن و تشیع اختیار کرده بود. در شرح نهجالبلاغه خود، بر موافقت با مکتب معتزله بغداد تأکید داشت و به عقیده وی، افضلیت علی بن ابیطالب بر خلفای سهگانه ضروری نیست، بلکه به عنوان شخصی که در فضایل و خصال حمیده بر دیگران برتری دارد، شناخته میشود. ابن ابیالحدید در آثار خود به تبیین مسائل عقیدتی پرداخته و تألیفات زیادی در زمینههای کلامی، فقهی و تاریخی از خود به جای گذاشته است.[۵]
آثار
از آنجا که به ادبیات علاقهمند بود، به تشویق ابنالعلقمی، وزیر دانشمند و شیعی آخرین خلیفهٔ عباسی او را برانگیخت تا به شرح نهج البلاغه بپردازد. این اثر او مجموعه بزرگی است از ادب، تاریخ و عقایده که علاوه بر شرح سخنان علی بن ابیطالب، بسیاری از مباحث کلامی، مناظرات و حوادث تاریخی و وقایع قرن اول اسلام را در خود جای داده است.[۱] از او کتابی با عنوان الفلک الدائر علی المثل السائر گزارش شده است. دیگر آثار او الاعتبار و کتاب دیگری با عنوان القصاید السبع العلویات است. برای او یک دیوان شعر نیز گزارش شده است.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ کریمی و اشرفی امین ۱۳۹۷، ص. ۷۸.
- ↑ اختری، «ابن ابیالحدید»، دایرهالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «ابن ابیالحدید»، دایرهالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «ابن ابیالحدید»، دایرهالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «ابن ابیالحدید»، دایرهالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ مجموعة من العلماء و الباحثین، الموسوعة العربیة المیسرة، ۱۵.
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «ابن ابیالحدید». دایرهالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
- کریمی، محمود؛ اشرفی امین، یونس (۱۳۹۷). «تحلیل شخصیت تاریخی معاویه از دیدگاه ابن ابی الحدید». پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی (۱).
- مجموعة من العلماء و الباحثین (۱۴۳۱). الموسوعة العربیة المیسرة (به العربية). به کوشش حسین محمد نصار. بیروت: المکتبة العصریة.
.jpg)
